Tạo điều kiện cho thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Thông báo nêu: Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm sâu sắc và tình cảm đặc biệt đối với thanh niên; đã có nhiều chủ trương, định hướng, cơ chế, chính sách và được thể chế hóa bằng nhiều quy định của pháp luật để phát triển thanh niên. Với sự quan tâm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, thời gian qua, thanh niên Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, khá toàn diện.

Nhiều thành tích ấn tượng trong học tập, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Trong đó nổi bật là đạt nhiều thành tích ấn tượng trong học tập, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông qua các phong trào thi đua, khởi nghiệp. Rất nhiều Tổ công nghệ số cộng đồng của thanh niên đã đồng hành cùng người dân trong xây dựng, vận hành Chính phủ số, xã hội số. Lực lượng thanh niên đã tích cực hỗ trợ các địa phương nhất là cấp cơ sở trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các kỹ sư, nhà khoa học, doanh nghiệp trẻ đã có nhiều đóng góp vào các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, FinTech, blockchain... Đặc biệt, các startup công nghệ do thanh niên làm chủ đã triển khai thành công nhiều dự án công nghệ số với quy mô đầu tư lớn. Nhiều tấm gương thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp, vươn lên làm giàu cho bản thân, gia đình, quê hương và đất nước.

Bên cạnh đó, thanh niên đã tích cực giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Điểm sáng nổi bật là các "concert quốc gia", các tác phẩm kết hợp giữa âm nhạc dân gian với đương đại do các nghệ sĩ trẻ thực hiện đã thu hút hàng triệu lượt xem và giành nhiều giải thưởng quốc tế. Triển khai tích cực Đề án "Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2024-2029".

Thanh niên sẵn sàng xung kích bảo vệ Tổ quốc, tiên phong trong công tác tình nguyện, thực hiện an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Rất nhiều thanh niên gia nhập lực lượng vũ trang và triển khai các phong trào "Tuổi trẻ bảo vệ biên giới, biển đảo quê hương", bảo vệ chủ quyền quốc gia và an ninh trật tự; tham gia nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm công nghệ, đặc biệt là công nghệ chiến lược phục vụ quốc phòng an ninh và lưỡng dụng. Các nghiên cứu sử dụng năng lượng tái tạo, mô hình kinh tế tuần hoàn do thanh niên khởi xướng đã góp phần xây dựng môi trường sống bền vững. Lực lượng thanh niên, nhất là thanh niên trong quân đội và công an đã tích cực tham gia triển khai xây dựng các trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới đất liền và hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai.

Đồng thời, thanh niên rất chủ động hội nhập, tham gia và đóng góp vào nhiều diễn đàn, hội nghị quốc tế quan trọng. Hàng nghìn lượt sinh viên, thanh niên đã tham gia các chương trình giao lưu, hợp tác học thuật và trao đổi văn hóa toàn cầu hằng năm, qua đó xây dựng cầu nối hữu nghị bền vững với bạn bè các nước. Bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam tiếp tục tỏa sáng mạnh mẽ thông qua những thành tích xuất sắc tại các kỳ thi Olympic, cuộc thi đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, các sân chơi nghệ thuật và giải đấu thể thao quốc tế và khu vực.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, biểu dương và chúc mừng những thành tích mà thanh niên Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua, đóng góp vào thành tựu chung của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển thanh niên vẫn còn một số tồn tại, khó khăn, thách thức. Một bộ phận thanh niên chưa xác định được lý tưởng sống đúng đắn, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ cho tương lai của đất nước; còn lạm dụng và phụ thuộc vào mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; trình độ, kỹ năng chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao và sự chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường lao động. Cơ chế, chính sách hỗ trợ thanh niên học tập, nghiên cứu khoa học-công nghệ, khởi nghiệp chưa có sự đột phá. Nguồn lực huy động, bố trí cho các nhiệm vụ phát triển thanh niên còn hạn chế. Một số bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương chưa quan tâm chỉ đạo đúng mức và chưa có những hoạt động thiết thực để phát triển thanh niên.

Trong bối cảnh tình hình thế giới thay đổi rất nhanh và khó dự báo, đòi hỏi chúng ta phải có sự thay đổi, ứng phó hiệu quả; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển đất nước, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, nhằm thúc đẩy tăng trưởng cao và bền vững. Thế hệ trẻ Việt Nam cần xác định rõ vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình, tiên phong trong đổi mới tư duy, không ngừng trau dồi tri thức và rèn luyện bản lĩnh, phát huy tinh thần dấn thân, dám nghĩ, dám làm, tiếp tục là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từng bước nâng tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý trẻ ở tất cả các ngành, các cấp

Để tiếp tục phát huy vai trò, vị trí của thanh niên và tạo điều kiện cho thanh niên trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, đóng góp nhiều hơn nữa cho phát triển đất nước, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tiếp tục tổ chức triển khai quyết liệt, hiệu quả Kết luận số 166-KL/TW ngày 10 tháng 6 năm 2025 của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa" trong tình hình mới, các Nghị quyết chiến lược của Trung ương, Nghị quyết số 349/NQ-CP ngày 27/10/2025 của Chính phủ, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030, các Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện các Nghị quyết chiến lược và các chương trình, đề án về phát triển thanh niên.

Một tiết mục văn nghệ đặc sắc được biểu diễn tại Chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Lồng ghép các chỉ tiêu về phát triển thanh niên và lấy ý kiến của Đoàn Thanh niên cùng cấp trong quá trình xây dựng, thực hiện quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế-xã hội 5 năm, hằng năm; quan tâm bố trí cán bộ trẻ có năng lực đảm nhận các nhiệm vụ quan trọng, phù hợp trong hệ thống chính trị, từng bước nâng tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý trẻ ở tất cả các ngành, các cấp.

Tập trung thu hút nhân tài, tăng cường kết nối cung-cầu lao động

Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030; Kết luận số 62-KL/TW ngày 29 tháng 6 năm 2026 của Ban Bí thư về nâng cao năng suất lao động quốc gia gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, hiệu quả và Thông báo số 123-KL/TW ngày 16/7/2026 của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về tạo việc làm bền vững ở nông thôn, đô thị, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Khẩn trương chủ trì xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ triển khai thực hiện Kết luận số 105-KL/TW của Hội nghị Trung ương 4 (khóa XIV) về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Nâng cao chất lượng công tác theo dõi, dự báo nhu cầu nhân lực và thị trường lao động; tăng cường kết nối cung-cầu lao động, nhất là các ngành, nghề mới và các lĩnh vực có nhu cầu nhân lực lớn; chủ trì, phối hợp với Trung ương Đoàn phát triển các hình thức tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối tuyển dụng trên nền tảng số; rà soát cơ chế, chính sách hiện hành về giải quyết việc làm và phát triển năng lực nghề nghiệp cho thanh niên để đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý I năm 2027.

Đẩy mạnh liên kết 3 Nhà: Nhà nước-Viện, trường-doanh nghiệp

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì triển khai thực hiện hiệu quả Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035, danh mục công nghệ, sản phẩm chiến lược. Thúc đẩy đặt hàng các nhiệm vụ nghiên cứu gắn với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và xã hội, tạo điều kiện để các nhà khoa học, kỹ sư trẻ có năng lực được thử sức, đề xuất, tham gia, chủ trì và trưởng thành qua nhiệm vụ thực tiễn theo các cơ chế hỗ trợ quy định tại Nghị định số 263/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 của Chính phủ.

Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Trung ương Đoàn đề xuất để lực lượng thanh niên tham gia thực hiện các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược ở một số lĩnh vực cụ thể phù hợp năng lực, khả năng của các bạn thanh niên, góp phần giải quyết một số bài toán lớn của đất nước, các bộ, ngành và địa phương.

Nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách phát triển mạnh mẽ nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực mới như: công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ, năng lượng nguyên tử...; hoàn thành trong quý IV năm 2026.

Nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) và các chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo hướng tới mục tiêu hỗ trợ, bồi dưỡng các nhà khoa học trẻ, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Trung ương Đoàn kêu gọi các doanh nghiệp, nhà nghiên cứu, nhà khoa học trẻ tham gia vào các thiết chế, cơ chế nghiên cứu đã được Nhà nước xây dựng, những trung tâm thí nghiệm, cơ sở hạ tầng dùng chung phục vụ cho mục đích nghiên cứu; phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các Bộ, cơ quan, địa phương thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa liên kết 03 Nhà: Nhà nước-Viện, trường-Doanh nghiệp nhằm tăng cường hợp tác, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Khơi thông nguồn vốn cho thanh niên khởi nghiệp

Bộ Tài chính nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách để khơi thông, đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; trong đó chú trọng huy động nguồn lực xã hội và lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để thực hiện các chương trình, đề án hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm.

Tiếp thu hợp lý ý kiến của thanh niên do Trung ương Đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổng hợp đối với dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để hoàn thiện các cơ chế, chính sách khả thi, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và hỗ trợ được cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp một người do thanh niên làm chủ. Tham mưu, ban hành các văn bản quy định, hướng dẫn thực hiện Luật này sau khi được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ hai. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, giảm mạnh chi phí thành lập và vận hành doanh nghiệp, tạo thuận lợi để doanh nghiệp trẻ, dự án khởi nghiệp tiếp cận vốn và các chương trình hỗ trợ.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Trung ương Đoàn tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp do thanh niên làm chủ trong báo cáo tổng hợp chung về xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo định kỳ hàng tháng.

Chú trọng phát triển tư duy, đổi mới sáng tạo, ngoại ngữ, kỹ năng số

Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục-đào tạo, trong đó chú trọng phát triển năng lực tư duy, đổi mới sáng tạo, thực hành, ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm; chuẩn bị cho người học khả năng thích ứng với các nghề nghiệp mới và sự thay đổi nhanh của thị trường lao động.

Tăng cường hướng nghiệp, phân luồng và gắn kết cơ sở giáo dục với doanh nghiệp, thị trường lao động; thúc đẩy đào tạo theo nhu cầu xã hội.

Mở rộng cơ hội khởi nghiệp tại nông thôn và vùng khó khăn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, đề xuất tháo gỡ các khó khăn trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn để mở rộng cơ hội cho thanh niên khởi nghiệp, sản xuất, kinh doanh tại nông thôn; báo cáo cấp có thẩm quyền trong Quý I năm 2027.

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trẻ, thanh niên tham gia triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là tại các vùng khó khăn.

Đẩy mạnh đào tạo nâng cao chất lượng lao động ngành nông nghiệp; chú trọng hỗ trợ và tạo cơ hội cho người học (nhất là thanh niên) được thực hiện, áp dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh.

Hỗ trợ doanh nghiệp trẻ xây dựng thương hiệu, vươn ra thị trường quốc tế và thương mại điện tử

Bộ Công Thương tăng cường các chương trình đào tạo, tư vấn cho doanh nghiệp do thanh niên làm chủ về chiến lược vươn ra thị trường quốc tế, xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ; tăng cường phổ biến pháp luật, hỗ trợ thông tin cho doanh nghiệp trẻ về tiêu chuẩn, quy định, xu hướng thị trường; định kỳ cung cấp thông tin cho Trung ương Đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và các doanh nghiệp trẻ.

Tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối cung-cầu, phát triển thương mại điện tử; trong đó quan tâm các sản phẩm khởi nghiệp, sản phẩm đổi mới sáng tạo, sản phẩm OCOP và sản phẩm của các doanh nghiệp do thanh niên làm chủ.

Bộ Công thương phối hợp với các Bộ: Công an, Ngoại giao và cơ quan liên quan kết nối hệ thống thông tin dữ liệu các bộ, ngành với hệ thống Thương vụ và Bộ Ngoại giao để nâng cao hiệu quả trong việc cung cấp thông tin, kết nối thị trường, hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi cho các doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp do thanh niên làm chủ.

Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế chính sách cho vay mua nhà, thuê nhà dài hạn, nhất là cho đối tượng thanh niên

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo, đôn đốc Ngân hàng Chính sách xã hội và các ngân hàng thương mại triển khai thực chất, hiệu quả Chương trình tín dụng hỗ trợ cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với người trẻ dưới 35 tuổi theo Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 của Chính phủ; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế chính sách cho vay mua nhà, thuê nhà dài hạn, nhất là cho đối tượng thanh niên.

Đẩy mạnh triển khai các giải pháp nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp một người do thanh niên làm chủ tiếp cận nguồn vốn tín dụng; tiếp tục thực hiện hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách.

Xây dựng môi trường thuận lợi để thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố xây dựng môi trường thuận lợi để thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm. Chủ động lựa chọn các vấn đề phát triển của địa phương để đặt hàng thanh niên, trí thức trẻ, doanh nghiệp trẻ tham gia giải quyết.

Tăng cường hỗ trợ thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số, thanh niên có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận đào tạo nghề, việc làm, vốn, công nghệ và thị trường; nhân rộng các mô hình hiệu quả, tạo sinh kế và việc làm bền vững tại địa phương. Tạo điều kiện cho thanh niên, các doanh nghiệp trẻ tham gia và triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức các phong trào, chương trình thanh niên

Thủ tướng đề nghị Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát huy vai trò đại diện, đồng hành với thanh niên; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh niên; phối hợp với VCCI để tổng hợp, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, cơ quan Trung ương xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp do thanh niên làm chủ.

Tích cực tham gia đóng góp ý kiến với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách trên các lĩnh vực.

Kết nối thanh niên với các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ sở đào tạo và thị trường; hỗ trợ hình thành mạng lưới thanh niên đổi mới sáng tạo, doanh nhân trẻ, trí thức trẻ và thanh niên nông thôn làm kinh tế giỏi.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức các phong trào, chương trình để đoàn kết, tập hợp, khuyến khích thanh niên tiên phong trong học tập, khởi nghiệp, làm chủ khoa học-công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân; tất cả các công việc, hoạt động đều phải xác định rõ mục tiêu, kết quả đầu ra, nhiệm vụ cụ thể, cơ quan chủ trì, tiến độ thực hiện, xác định rõ đóng góp của kết quả đầu ra cho quá trình phát triển của đất nước. Tăng cường tuyên truyền, nhân rộng các mô hình, gương thanh niên tiêu biểu; đấu tranh với các thông tin xấu độc, nhất là trên không gian mạng...