Khơi nguồn sáng tạo

Khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đang dần được hiện thực hóa bằng nhiều mô hình gần gũi với đời sống, tận dụng chính bản sắc văn hóa, nông sản và lợi thế tự nhiên của từng địa phương để tạo ra giá trị mới. Nếu trước đây, khởi nghiệp thường được hiểu là xây dựng doanh nghiệp lớn hay đầu tư công nghệ hiện đại thì nay, ở nhiều vùng nông thôn, người dân đã biết bắt đầu từ những điều giản dị nhất như một phiên livestream bán hàng, một video quảng bá văn hóa bản địa hay cách chế biến lại sản phẩm truyền thống để tiếp cận thị trường rộng hơn. Chính sự thay đổi trong tư duy đã mở ra hướng đi mới cho kinh tế địa phương.

Tại xã Bình An, nhiều người trẻ đã mạnh dạn tận dụng các nền tảng số như TikTok, YouTube, Facebook để quảng bá đời sống, văn hóa và đặc sản quê hương. Hiện toàn xã có trên 50 kênh TikTok, YouTube thường xuyên đăng tải các video về cuộc sống vùng cao, phong tục tập quán, ẩm thực dân tộc và hoạt động lao động sản xuất của người dân. Các video với nội dung mộc mạc, chân thực, gần gũi đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trên mạng xã hội.

Chủ các kênh Tiktok, Youtube thực hiện Phiên chợ số tại xã Lâm Bình bán sản phẩm địa phương.

Không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, nhiều kênh còn trở thành “cầu nối” tiêu thụ nông sản cho bà con. Thông qua các video ngắn, sản phẩm như chè, mật ong rừng, măng khô, thịt lợn gác bếp, gạo nếp địa phương… được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh biết đến, đặt mua thường xuyên.

Tại xã Hoàng Su Phì, khởi nghiệp sáng tạo đang được cụ thể hóa từ cây chè Shan tuyết cổ thụ - loại cây trồng gắn bó lâu đời với đồng bào vùng cao. Toàn xã hiện có khoảng hơn 4.000 ha chè Shan tuyết cổ thụ. Nếu trước đây, người dân chủ yếu bán chè nguyên liệu với giá trị thấp thì nay nhiều hợp tác xã đã chủ động thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng chế biến và ứng dụng nền tảng số để tiếp cận khách hàng. Thay vì bán chè thô với giá khoảng 80 nghìn đồng/kg, hiện nhiều dòng trà thành phẩm được bán với giá từ 500 - 700 nghìn đồng/kg nhờ đầu tư bao bì, xây dựng thương hiệu và quảng bá trên môi trường số.

Các thành viên hợp tác xã tích cực xây dựng fanpage, quay video giới thiệu quy trình thu hái, sao chè thủ công và hình ảnh vùng chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi giữa núi cao. Nhiều video ghi lại cảnh người dân trèo cây hái chè trong sương sớm, sao chè bằng phương pháp thủ công hay thưởng trà giữa không gian núi rừng đã tạo được sức hút lớn với người xem. Không chỉ dừng ở việc bán sản phẩm, một số hợp tác xã còn kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm như tham quan vùng chè cổ, hái chè, sao chè thủ công, thưởng trà và tìm hiểu văn hóa bản địa. Hướng đi này không chỉ góp phần nâng giá trị cây chè Shan tuyết mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương.

Tuyên Quang xác định khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp công nghệ mà phải bắt đầu từ chính những sản phẩm đặc trưng, tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp triển khai thực hiện Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Theo đó, việc triển khai được yêu cầu theo hướng thiết thực, có sản phẩm cụ thể, có khả năng ứng dụng cao, gắn với doanh nghiệp và dữ liệu.

Điểm mới trong triển khai khởi nghiệp sáng tạo hiện nay là tập trung hỗ trợ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm thay vì chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền. Đồng chí Trần Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh cho biết: Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hỗ trợ các chương trình tập huấn, nâng cao kỹ năng số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nhân rộng mô hình chuyển đổi số gắn với phát triển du lịch văn hóa và kinh tế góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của tỉnh.

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát, điều chỉnh các chương trình, dự án đang thực hiện, bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp; đồng thời xác định rõ chỉ tiêu, kết quả để thuận tiện theo dõi, đánh giá. Tỉnh ưu tiên hỗ trợ các mô hình ứng dụng chuyển đổi số trong nông nghiệp, du lịch cộng đồng, thương mại điện tử và phát triển sản phẩm OCOP. Tại các địa phương, điều quan trọng nhất trong triển khai khởi nghiệp sáng tạo hiện nay là thay đổi tư duy.

Thay vì trông chờ vào hỗ trợ từ bên ngoài, nhiều thanh niên, hợp tác xã, hộ sản xuất đã chủ động tìm hướng đi mới, khai thác thế mạnh bản địa để tạo ra giá trị gia tăng. Từ những video quảng bá du lịch ở Lâm Bình đến câu chuyện chè Shan tuyết ở Hoàng Su Phì cho thấy, khởi nghiệp sáng tạo không phải điều gì quá xa vời mà có thể bắt đầu từ chính đời sống hằng ngày, từ những sản phẩm quen thuộc và cách làm mới của người dân địa phương.

Với cách triển khai linh hoạt, sát thực tế, Nghị quyết số 86/NQ-CP của Chính phủ về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đang từng bước tạo chuyển biến tích cực tại cơ sở, góp phần khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo trong cộng đồng, mở ra thêm cơ hội phát triển kinh tế bền vững cho Tuyên Quang.

Bài, ảnh: Ngân Hà