Áo dài hòa sắc cùng văn hóa đại ngàn Tây Nguyên

Khẳng định giá trị của di sản áo dài

Trong quá trình bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, áo dài ngày càng được nhìn nhận không chỉ là trang phục mà còn là một biểu tượng văn hóa có khả năng thích ứng với đời sống hiện đại. Sự hình thành Liên chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk vì thế có ý nghĩa ở việc mở rộng không gian hoạt động của áo dài; đồng thời tạo điều kiện để trang phục này tiếp cận những giá trị văn hóa đặc trưng của Tây Nguyên, từ chất liệu thổ cẩm, nghề thủ công đến nghệ thuật cồng chiêng và đời sống cộng đồng.

Theo Quyết định số 38/QĐ-HHVHADVN ngày 12/9/2026 của Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, Liên chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk được thành lập trực thuộc hiệp hội, với 12 chi hội trực thuộc, hoạt động trên nhiều địa bàn, lĩnh vực và cộng đồng khác nhau của tỉnh. Trụ sở Liên Chi hội đặt tại phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk.

Cùng ngày, Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam ban hành Quyết định số 39/QĐ-HHVHADVN công nhận Ban Cố vấn và Ban Chấp hành Liên chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2025-2030. Ban Chấp hành có trách nhiệm quản lý hội viên, tổ chức thực hiện các nghị quyết, chương trình công tác của Hiệp hội; đồng thời tập hợp, phản ánh nguyện vọng, kiến nghị của hội viên với lãnh đạo hiệp hội.

Đại diện 12 Chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: L.HƯỜNG)

Phát biểu tại buổi lễ ra mắt Liên chi hội Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, Tiến sĩ Đặng Thị Bích Liên, nguyên Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam chia sẻ: “Áo dài không chỉ là một trang phục mà đã trở thành một phần ký ức, vẻ đẹp, tâm hồn và bản sắc dân tộc Việt Nam. Vì vậy, gìn giữ và phát huy giá trị áo dài cũng là góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa Việt Nam trong đời sống hiện đại”.

Bà Đặng Thị Bích Liên cũng bày tỏ kỳ vọng sự ra đời của Liên chi hội không chỉ nhằm mở rộng phong trào mặc áo dài, mà quan trọng hơn là tìm ra những cách thức để áo dài đối thoại với văn hóa bản địa, hướng tới việc nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa của trang phục, khuyến khích các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và kết nối cộng đồng.

Đắk Lắk là vùng đất có nhiều lớp văn hóa cùng tồn tại, với hệ thống di sản gắn với không gian buôn làng, nhà dài, lễ hội, nghề dệt, thêu, đan và các tri thức dân gian. Đây cũng là những chất liệu có thể bổ sung chiều sâu cho hoạt động về áo dài, nếu được tiếp cận trên tinh thần tôn trọng giá trị nguyên bản.

Với gần 1.600 hội viên, Liên chi hội có nền tảng xã hội để triển khai các hoạt động trên địa bàn. Bà Nguyễn Thị Dung, Chủ tịch Liên chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, đặt trọng tâm vào việc tập hợp hội viên, lan tỏa tình yêu áo dài và từng bước đưa những giá trị văn hóa đặc trưng của Đắk Lắk vào hoạt động của Liên chi hội.

Một trong những thông điệp đáng chú ý tại lễ ra mắt Liên chi hội là vai trò của mỗi hội viên trong việc trở thành một “Đại sứ văn hóa áo dài”, không chỉ thường xuyên mặc áo dài mà còn có sự hiểu biết về lịch sử, ý nghĩa và giá trị của trang phục; có thái độ tôn trọng văn hóa các dân tộc và khả năng giới thiệu những câu chuyện phía sau chất liệu, hoa văn và sản phẩm văn hóa.

Bà Khúc Thị Dậu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, chia sẻ: “Áo dài mang theo nét đẹp văn hóa, di sản và tôn lên trọn vẹn sự dịu dàng, nữ tính của người phụ nữ Việt Nam. Với mỗi vùng đất áo dài sẽ mang theo những câu chuyện văn hóa riêng, và tôi tin tưởng rằng Liên chi hội tại Đắk Lắk sẽ làm tốt vai trò kết nối văn hóa, quảng bá di sản và văn hóa một cách mạnh mẽ và mang nét riêng của vùng miền".

Khơi nguồn sáng tạo từ chất liệu đại ngàn

Thổ cẩm là một trong những chất liệu giàu tiềm năng để tạo dấu ấn địa phương cho áo dài. Hoa văn, màu sắc trên mỗi sản phẩm không đơn thuần mang giá trị trang trí mà gắn với quan niệm về thiên nhiên, con người, gia đình và cộng đồng; cùng với đó là kỹ thuật dệt, thêu, nhuộm và xử lý chất liệu được trao truyền qua các thế hệ nghệ nhân.

Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam Đặng Thị Bích Liên gợi mở những thiết kế có thể lấy cảm hứng từ sắc đỏ đất bazan, sắc xanh của rừng và biển, sắc vàng của nắng cao nguyên, sắc đen trầm lắng của đêm hội; từ hoa văn thổ cẩm, núi rừng và không gian buôn làng. Tuy nhiên, sự kết hợp cần hài hòa, tôn trọng giá trị nguyên bản và tránh biến các biểu tượng văn hóa thành chi tiết trang trí đơn thuần.

Cùng với thời trang, áo dài có thể được đặt trong các chương trình trình diễn kết hợp âm nhạc dân gian, múa truyền thống và nghệ thuật trình diễn của Tây Nguyên. Theo bà Đặng Thị Bích Liên, cồng chiêng không chỉ có thể đóng vai trò nhạc nền mà còn có thể trở thành nhịp dẫn cho bước trình diễn, tạo cách tiếp cận mới đối với văn hóa áo dài.

Ông Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tặng hoa chúc mừng Đại diện Liên chi Hội Văn hóa áo dài Việt Nam tại Đắk Lắk. (Ảnh: L.HƯỜNG)

Chia sẻ về ý nghĩa của việc phát huy các giá trị văn hóa trong quá trình phát triển địa phương, ông Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk cho rằng áo dài có thể trở thành một điểm kết nối giữa văn hóa Việt Nam nói chung với văn hóa Tây Nguyên nói riêng, giữa truyền thống và hiện đại, giữa cộng đồng người Kinh với cộng đồng các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn tỉnh.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đắk Lắk, đánh giá sự ra đời của Liên chi hội có ý nghĩa trong việc phát huy vai trò của phụ nữ trong bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa. Áo dài không chỉ hiện diện trong những dịp lễ, hội hay những sự kiện trang trọng, mà có thể trở thành một phương tiện để phụ nữ kể câu chuyện về quê hương, cộng đồng và bản sắc văn hóa của chính mình.

Ở phương diện cộng đồng, sự hình thành Liên chi hội cũng tạo thêm cơ hội để phụ nữ tham gia bảo tồn và phát huy văn hóa bằng nhiều vai trò: thiết kế, may mặc, dệt, thêu, gìn giữ hoa văn, tổ chức hoạt động văn hóa và giới thiệu sản phẩm địa phương.

Một bộ sưu tập thời trang áo dài với chủ đề và chất liệu Tây Nguyên. (Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk)

Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam xác định các Liên chi hội, Chi hội tại địa phương là những “bảng màu và chất liệu” kết nối với hiệp hội để đưa áo dài đến gần hơn với nhân dân, đồng bào; đồng thời đưa những giá trị văn hóa đặc sắc của từng vùng, miền hòa vào dòng chảy chung của văn hóa áo dài Việt Nam, gìn giữ tinh hoa văn hóa lâu đời cũng như quảng bá đến bạn bè quốc tế.

Đại diện Liên chi hội Văn hóa Áo dài Việt Nam tỉnh Đắk Lắk cho biết trong thời gian tới sẽ triển khai các hoạt động như: nghiên cứu, sưu tầm, giới thiệu lịch sử áo dài; những hoạt động trải nghiệm dành cho thế hệ trẻ; các chương trình trình diễn kết hợp áo dài với chất liệu văn hóa địa phương; kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế với cộng đồng; hay những hoạt động đưa áo dài vào các sự kiện văn hóa, giáo dục và đời sống.

Đây có thể là hướng đi giàu tiềm năng để áo dài trở thành cầu nối giữa văn hóa các vùng miền. Từ Hà Nội, Huế, Thành phố Hồ Chí Minh đến Tây Nguyên, mỗi vùng đất có thể đóng góp một sắc thái, một câu chuyện, để làm phong phú hơn hình ảnh áo dài Việt Nam qua ngôn ngữ của thời trang và nghệ thuật đương đại.