Thành phố Hồ Chí Minh: Tìm giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Dinh Độc Lập

Tọa đàm quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia thuộc lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, khảo cổ học, lịch sử, văn hóa, bảo tàng, kinh tế du lịch và quản trị di sản, cùng trao đổi về những hướng tiếp cận khoa học và khả năng phát huy giá trị Dinh Độc Lập trong đời sống văn hóa Việt Nam đương đại.

Sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất, Dinh Độc Lập tiếp tục hiện diện trong đời sống xã hội với những giá trị vượt ra ngoài chức năng lưu giữ chứng tích lịch sử. Di tích còn là nơi các thế hệ tìm hiểu quá khứ, nhận diện những thành tựu và giá trị của hòa bình, độc lập, thống nhất; đồng thời là không gian để những tri thức lịch sử, kiến trúc và văn hóa được nghiên cứu, diễn giải và trao truyền.

Ông Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Hội trường Thống Nhất phát biểu khai mạc tọa đàm. (Ảnh: LINH BẢO)

Từ thực tiễn đó, tọa đàm đặt ra một vấn đề có ý nghĩa lâu dài: Làm thế nào để Dinh Độc Lập vừa được bảo tồn với đầy đủ giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa, vừa tiếp tục phát huy vai trò như một nguồn lực văn hóa có khả năng khơi mở tri thức, nuôi dưỡng sáng tạo và đóng góp cho sự phát triển bền vững?

Chủ đề tọa đàm được xây dựng từ mối quan hệ giữa ba chiều cạnh: ký ức, di sản và sáng tạo đương đại. Ký ức kết nối con người với những trải nghiệm và nhận thức về lịch sử; di sản thể hiện những giá trị được xã hội nhận diện, gìn giữ và trao truyền; trong khi sáng tạo mở ra những phương thức mới để các giá trị ấy tiếp tục được tiếp nhận và phát huy trong đời sống.

Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu chào mừng tọa đàm. (Ảnh: LINH BẢO)

Trong định hướng phát triển đất nước, văn hóa ngày càng được nhìn nhận như nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng của phát triển bền vững. Các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam và thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa đặt ra yêu cầu kết nối hiệu quả hơn giữa bảo tồn di sản với giáo dục, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế văn hóa.

Đối với Dinh Độc Lập, định hướng này gợi mở những khả năng phát triển chương trình giáo dục di sản, đổi mới hoạt động trưng bày, ứng dụng công nghệ, thiết kế sản phẩm văn hóa và tổ chức trải nghiệm sáng tạo dựa trên nguồn tư liệu, giá trị kiến trúc và những câu chuyện lịch sử của công trình.

Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn trình bày tham luận tại tọa đàm. (Ảnh: LINH BẢO)

Những hướng tiếp cận khoa học của các diễn giả đối với một di sản đa giá trị tại tọa đàm phản ánh những góc nhìn chuyên môn khác nhau nhưng cùng hướng đến việc nhận diện và phát huy giá trị Dinh Độc Lập.

Với chủ đề "Quy hoạch, bảo tồn và phát triển kinh tế di sản", Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn tiếp cận Dinh Độc Lập trong mối quan hệ với di sản kiến trúc thế kỷ XX và không gian đô thị lịch sử, gợi mở những vấn đề về bảo tồn công trình, cảnh quan và bản sắc kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh. Ở chủ đề “Khảo cổ học và ký ức đô thị", Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ về chiều sâu lịch sử của địa điểm, những dấu tích vật chất và các lớp ký ức gắn với sự hình thành, biến đổi của không gian đô thị, qua đó mở rộng những cách thức nghiên cứu và diễn giải di sản…

Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại tọa đàm. (Ảnh: LINH BẢO)

Bên cạnh các tham luận, tọa đàm dành thời gian cho phiên đối thoại và thảo luận khoa học, tập trung vào những vấn đề thực tiễn trong bảo tồn, quản trị và phát huy giá trị Dinh Độc Lập. Những trao đổi và phản biện tại chương trình cung cấp luận cứ cho việc nghiên cứu, lựa chọn các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Dinh Độc Lập phù hợp với tính chất của một Di tích quốc gia đặc biệt.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: LINH BẢO)

Theo Ban tổ chức, việc tổ chức tọa đàm trong thời điểm hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam còn mang ý nghĩa kết nối giữa trách nhiệm gìn giữ ký ức lịch sử với yêu cầu phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa trong giai đoạn phát triển mới.

“Chúng tôi tin rằng những trao đổi hôm nay sẽ góp phần làm rõ hơn những giá trị cần được gìn giữ, những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và những hướng tiếp cận phù hợp trong bảo tồn, diễn giải và phát huy giá trị Dinh Độc Lập”, ông Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Hội trường Thống Nhất phát biểu.