Xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số, đưa hệ thống số vào vận hành hiệu quả

Nút thắt cần tháo gỡ

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về đợt cao điểm 100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cụ thể hóa bằng 50 nhiệm vụ trọng tâm tại Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW.

Tiếp đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng ký Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP ban hành Kế hoạch hành động của Ban Chỉ đạo của Chính phủ nhằm triển khai các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Theo Kế hoạch, đợt cao điểm triển khai trong 100 ngày làm việc, từ ngày 11/7/2026 đến hết ngày 30/11/2026, nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, một số điểm nghẽn về chuyển đổi số tập trung ở 10 nhóm vấn đề, nổi bật là thể chế chưa đồng bộ, trách nhiệm quản lý và chia sẻ dữ liệu chưa rõ; hạ tầng số còn thiếu và không đồng đều; dữ liệu vẫn phân tán, chưa bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; các nền tảng trùng lặp, thiếu liên thông; dịch vụ công chưa thuận tiện, người dân vẫn phải khai báo lại những thông tin đã có…

Tại địa phương, nhiều nhiệm vụ đã được rà soát, phân công cụ thể, nhưng quá trình triển khai vẫn bộc lộ không ít khó khăn, nhất là về hạ tầng, dữ liệu và nhân lực số.

Tại Đà Nẵng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thanh Hồng cho biết, dù 100% cán bộ, công chức, viên chức được trang bị thiết bị phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, thành phố vẫn cần tiếp tục đầu tư thiết bị chuyên dùng để đáp ứng yêu cầu làm việc toàn diện trên môi trường số.

Về dữ liệu, hiện thành phố có 94 cơ sở dữ liệu dùng chung, hơn 1.000 bộ dữ liệu được tích hợp vào kho dữ liệu tập trung và hơn 2.500 bộ dữ liệu mở phục vụ quản lý, điều hành.

Tuy nhiên, việc chuẩn hóa, liên thông các hệ thống và cơ sở dữ liệu nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy kinh tế dữ liệu mới đạt kết quả bước đầu, cần đồng bộ và thực chất hơn.

Cùng với đó, dù 100% xã, phường bố trí cán bộ công nghệ thông tin, nhưng yêu cầu nâng cao năng lực về quản trị dữ liệu, an ninh mạng và vận hành hệ thống vẫn đặt ra cấp thiết, đòi hỏi công tác đào tạo phải được duy trì thường xuyên và liên tục cập nhật.

Tại Tây Ninh, Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tỉnh cho biết, một số nhiệm vụ dù hoàn thành nhưng chưa rõ kết quả; chất lượng tham mưu thực hiện nhiệm vụ chưa thật sự hiệu quả; thiếu nhân lực tham mưu chuyên sâu về dữ liệu, nhân lực chuyển đổi số.

Ngoài ra, còn tình trạng có khó khăn, vướng mắc nhưng không báo cáo, không tháo gỡ để hình thành “điểm nghẽn”...

Tại Hội nghị sơ kết triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của tỉnh Tuyên Quang, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lê Thị Kim Dung cho biết, hạ tầng số chưa hoàn thiện khi toàn tỉnh còn 57 thôn, bản, tổ dân phố chưa có sóng di động. Nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành thiếu đồng bộ, việc liên thông các nền tảng quốc gia còn hạn chế, làm giảm hiệu quả khai thác và sử dụng dữ liệu.

Toàn tỉnh hiện có 326 người có trình độ công nghệ thông tin nhưng chỉ 199 người được giao nhiệm vụ chuyên trách; trong khi lực lượng cấp xã chủ yếu kiêm nhiệm, chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về quản lý, vận hành và bảo đảm an toàn dữ liệu…

Đây là vấn đề cần ưu tiên xử lý trong thời gian tới, nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, địa bàn khó khăn.

Đẩy nhanh chuyển đổi số

Thực tế, chuyển đổi số là một quá trình liên tục, công nghệ thay đổi nhanh chóng dẫn đến hạ tầng, nhân lực đôi khi chưa theo kịp; quá trình kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành Trung ương và địa phương đòi hỏi thời gian và sự đồng bộ cao về tiêu chuẩn kỹ thuật; các cơ chế, chính sách về chuyển đổi số phải thường xuyên được rà soát, cập nhật để phù hợp thực tiễn.

Để kịp thời xử lý điểm nghẽn, hoàn thành mục tiêu đề ra, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng Nguyễn Thanh Hồng cho biết, thành phố đã tập trung rà soát, đầu tư, mua sắm và nâng cấp trang thiết bị đầu cuối chuyên dùng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; triển khai rộng rãi và hiệu quả Khung kiến trúc dữ liệu, khung quản trị dữ liệu và từ điển dữ liệu.

Về nhân lực, thành phố phấn đấu 95% số cán bộ tham mưu, cán bộ chuyên trách, cán bộ vận hành hệ thống và cán bộ trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính tham gia đào tạo về dữ liệu, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo; có kiểm tra kết quả đầu ra.

Toàn bộ nhiệm vụ sẽ được thực hiện trên nguyên tắc 7 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền và rõ nguồn lực để triển khai. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng sản phẩm đầu ra.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố được phân công thường xuyên theo dõi, chỉ đạo đôn đốc; Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối theo dõi, tổng hợp và báo cáo hằng tuần. Đối với nhiệm vụ có nguy cơ chậm từ 5 ngày trở lên, cơ quan chủ trì phải kịp thời xây dựng phương án khắc phục và báo cáo ngay để xử lý.

Tại Tây Ninh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh, các nhiệm vụ và trách nhiệm được “phân vai” rõ ràng. Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng kế hoạch rà soát, khảo sát, đo kiểm, xác định “khu vực lõm sóng cục bộ”, phối hợp doanh nghiệp xử lý dứt điểm; Sở Công thương hoàn thành xử lý các điểm thiếu điện trước ngày 30/11 tới.

Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo hiện trạng, đề xuất nhu cầu kinh phí cần bổ sung để đầu tư, mua sắm, nâng cấp trang thiết bị phục vụ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp; kết nối Hệ thống thông tin tại Trung tâm dữ liệu tỉnh với đầu mối giám sát 24/7; định kỳ kiểm tra tài khoản, phân quyền và dữ liệu nhạy cảm.

Nhằm kịp thời triển khai Kế hoạch 100 ngày, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, Bộ sẽ đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số; đưa các nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung nhanh chóng đi vào hoạt động để hỗ trợ các địa phương và bộ, ngành.