Xét tặng giải thưởng khoa học phải công tâm, tôn vinh đúng giá trị công trình

Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 trong 2 ngày 12-13/10. Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Chủ tịch Hội đồng, chủ trì phiên họp.

Qua vòng đánh giá của các Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước, 29 công trình, cụm công trình được đề nghị tiếp tục xem xét, gồm 17 công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và 12 công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước.

Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh ý nghĩa của việc xét tặng hai giải thưởng đối với sự phát triển của khoa học và công nghệ nước nhà. Trong bối cảnh đất nước thúc đẩy các mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc tôn vinh những nhà khoa học có đóng góp xuất sắc là một giải pháp quan trọng nhằm khuyến khích nghiên cứu, thu hút và phát triển nhân tài.

Bộ trưởng đề nghị các thành viên Hội đồng làm việc công tâm, trách nhiệm, đánh giá nghiêm túc từng công trình, bảo đảm việc trao giải tôn vinh đúng giá trị khoa học và những đóng góp đối với đất nước.

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, thực hiện Nghị định số 18/2024/NĐ-CP, Bộ đã tổ chức hướng dẫn, tiếp nhận và rà soát hồ sơ đề nghị xét tặng giải thưởng. Trong tổng số 30 hồ sơ đăng ký, có 29 công trình, cụm công trình đủ điều kiện đưa ra xét tặng.

Từ ngày 10/8 đến 5/9/2026, các Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước đã tổ chức họp xem xét, đánh giá các công trình. Hệ thống gồm 23 hội đồng chuyên ngành, trong đó có 12 hội đồng thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ; ba hội đồng thuộc các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên; tám hội đồng thuộc lĩnh vực quốc phòng.

Kết quả, 28 trong số 29 công trình nhận được 11/11 phiếu đồng ý; một công trình nhận được 10/11 phiếu đồng ý, tương đương 90,91%. Cả 29 công trình đều đạt tỷ lệ đồng ý trên 90% và được đề nghị tiếp tục xem xét tại Hội đồng cấp Nhà nước.

Cùng với đánh giá chuyên môn, Bộ Khoa học và Công nghệ đã lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương về việc chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; rà soát tiêu chuẩn, điều kiện đối với tác giả, đồng tác giả theo Nghị định số 18/2024/NĐ-CP.

Đối với những kiến nghị liên quan đến quyền tác giả và tính liêm chính khoa học, Bộ phối hợp các cơ quan liên quan xác minh, làm rõ thông tin, xử lý theo thẩm quyền. Danh sách tác giả, tên công trình và kết quả đánh giá của các Hội đồng chuyên ngành được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ theo quy định.

Tại phiên họp, Chủ tịch các Hội đồng chuyên ngành trình bày kết quả thẩm định từng công trình để Hội đồng cấp Nhà nước xem xét, thảo luận. Yêu cầu xuyên suốt của quá trình xét chọn là khách quan, minh bạch, đúng tiêu chuẩn, bảo đảm các công trình được vinh danh có giá trị khoa học và đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước.

Việc xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ vừa ghi nhận những đóng góp của các nhà khoa học, vừa khuyến khích hoạt động nghiên cứu và sáng tạo. Sự công tâm, chặt chẽ trong từng bước xét chọn là cơ sở để giữ gìn uy tín, ý nghĩa của hai giải thưởng.