Việt Nam-Australia thúc đẩy hợp tác về công nghệ cao, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Australia, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Thượng nghị sĩ Tim Ayres, Bộ trưởng Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia, trao đổi các định hướng thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo giữa hai nước.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ những định hướng phát triển mới của Việt Nam, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược, động lực quan trọng hàng đầu để duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam cam kết dành nguồn lực thỏa đáng, bảo đảm 3% tổng chi ngân sách quốc gia cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Trong năm 2026, Việt Nam tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế với 10 dự án luật trọng điểm, trong đó có Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Dữ liệu, Luật Trí tuệ nhân tạo và Luật Chuyển đổi số.

Việt Nam đồng thời triển khai Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tập trung vào 10 công nghệ chiến lược; đầu tư 10 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và thực hiện các chương trình học bổng tài trợ nghiên cứu sinh xuất sắc với mức hỗ trợ lên tới 40.000 USD/năm.

Xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu chung

Trên nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp và Tuyên bố chung vừa được lãnh đạo cấp cao hai nước ký kết, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất bốn định hướng hợp tác trọng tâm.

Trước hết, hai bên chuyển từ các đề tài hợp tác đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu quy mô lớn; phát huy hiệu quả Trung tâm Công nghệ chiến lược chung giữa Đại học Công nghệ Sydney và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, cùng 10 dự án nghiên cứu chung đã được tài trợ. Bộ Khoa học và Công nghệ bố trí nguồn kinh phí đối ứng ban đầu khoảng 3 triệu USD.

Bộ trưởng đề xuất hai Chính phủ xem xét thành lập Quỹ Nghiên cứu chung Việt Nam-Australia theo mô hình Australia đã triển khai với một số đối tác quốc tế, qua đó hình thành cơ chế tài trợ ổn định, lâu dài cho các nhà khoa học hai nước.

Hai bên cũng cần đẩy mạnh hợp tác trong những lĩnh vực Australia có thế mạnh như thăm dò đại dương, bảo vệ môi trường biển, công nghệ sinh học giống và thủy hải sản, phục vụ chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị duy trì Tech Connect thành diễn đàn thường niên do hai Bộ đồng bảo trợ, tạo không gian kết nối định kỳ giữa các nhà khoa học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hai nước.

Hợp tác xây dựng năng lực làm chủ công nghệ

Trao đổi về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh Việt Nam kiên định mục tiêu xây dựng “AI có chủ quyền”, phát triển đồng bộ trên ba trụ cột gồm hạ tầng, dữ liệu và nhân tài công nghệ. Việt Nam đồng thời áp dụng cách tiếp cận linh hoạt, thực tiễn trong xây dựng khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo.

Đồng tình với các định hướng và đề xuất của phía Việt Nam, Bộ trưởng Tim Ayres cho rằng Australia và Việt Nam có nhiều ưu tiên chiến lược tương đồng, bổ trợ chặt chẽ cho nhau.

Ông nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực nghiên cứu tại các trường đại học, gắn đào tạo với làm chủ công nghệ và chuyển giao tri thức. Phía Australia cũng đánh giá cao cách tiếp cận của Việt Nam về xây dựng chủ quyền AI, cũng như nỗ lực giải quyết các thách thức chung về an ninh lương thực, nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên nhất trí tiếp tục duy trì đối thoại, phối hợp xác định những lĩnh vực hợp tác trọng điểm có sức lan tỏa lớn để ưu tiên nguồn lực triển khai.