Viễn thông tìm dư địa tăng trưởng mới

Để hoàn thành mục tiêu phát triển những tháng cuối năm, việc chuyển dịch sang hạ tầng số, tối ưu chi phí và tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục được xác định là chìa khóa then chốt.

Viễn thông cạn dư địa tăng trưởng ?

Các nhà mạng tiếp tục phục vụ khách hàng đến đăng ký, sử dụng dịch vụ. Ảnh: Trần Yến

Thông tin từ Tổng cục Thống kê về kết quả tăng trưởng GRDP quý III và 9 tháng năm 2026, cho thấy, tốc độ tăng giá trị tăng thêm ngành Thông tin và Truyền thông quý III ước đạt 9,05%, cao hơn quý II (6,73%) 2,32 điểm %; đóng góp 0,96 điểm % vào mức tăng 10,02% của GRDP quý III, đứng thứ ba khu vực dịch vụ (sau tài chính, ngân hàng 1,4 điểm % và bán buôn, bán lẻ 1,32 điểm %). Kết quả này cho thấy ngành tiếp tục phục hồi và có đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung.

Hạ tầng viễn thông là cấu phần quan trọng của hạ tầng số, phục vụ nhu cầu liên lạc của khách hàng, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số... Ảnh: Viettel

Tuy nhiên, phân tích sâu vào cơ cấu nội ngành cho thấy những rào cản lớn đối với tốc độ gia tăng giá trị. Dịch vụ viễn thông vốn chiếm tới 48,6% giá trị ngành Thông tin và Truyền thông trong 9 tháng đầu năm, nhưng thị trường viễn thông hiện đã bão hòa do tốc độ phủ sóng wifi, mạng 5G và cáp quang hộ gia đình rất nhanh…

Bên cạnh đó, giá dịch vụ thông tin và truyền thông tiếp tục giảm, thể hiện qua chỉ số giá nhóm này 9 tháng giảm 0,50%, quý III giảm 0,66% so với cùng kỳ. Trong khi đó, các động lực từ dịch vụ công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các hoạt động khác cần thêm thời gian để chuyển hóa thành khối lượng dịch vụ và giá trị tăng thêm trong kỳ.

Theo các chuyên gia, lĩnh vực viễn thông là một cấu phần quan trọng của ngành Thông tin và Truyền thông, có vai trò cung cấp hạ tầng kết nối phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Trong quá trình chuyển đổi số, hạ tầng viễn thông không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc truyền thống mà đang chuyển dịch theo hướng trở thành hạ tầng số, phục vụ phát triển.

Do vậy, dư địa tăng trưởng của lĩnh vực viễn thông không chỉ nằm ở việc tăng doanh thu từ các dịch vụ viễn thông truyền thống mà còn nằm ở việc mở rộng hệ sinh thái hạ tầng số, dịch vụ số và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng hiện có.

Khai thác giải pháp đột phá

Các nhà mạng đề xuất dùng chung hạ tầng, gồm cả cáp quang và coi đó là một trong giải pháp giúp nâng cao tăng trưởng trong bối cảnh chi phí các dịch vụ tăng. Ảnh: Trần Yến

Cũng theo các chuyên gia, để vượt qua tình trạng tăng trưởng chậm và tạo động lực đột phá cho những tháng cuối năm 2026, các định hướng tập trung đánh giá tác động tăng trưởng được xác định qua 4 nhóm nội dung chính. Đó là, doanh nghiệp viễn thông mở rộng quy mô và nâng cao doanh thu; nâng cao hiệu quả sử dụng chi phí đầu vào; đẩy nhanh tiến độ đầu tư, đưa nguồn lực vào khai thác; phát huy dư địa tăng trưởng từ các dịch vụ, hạ tầng mới như trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, IoT phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và định hướng chuyển đổi số.

Thông tin từ các doanh nghiệp viễn thông, hiện nay chi phí cho hạ tầng, cáp quang, các khoản đầu tư khác và nhân công đều tăng. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp MobiFone, FPT Telecom kiến nghị thành phố Hà Nội xem xét thúc đẩy việc dùng chung hạ tầng viễn thông để giúp giảm chi phí đầu tư chung của xã hội, thay vì để 3-4 nhà mạng cùng đầu tư.

Đại diện Tổng công ty Viễn thông MobiFone đề xuất, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội ban hành quy chuẩn về đơn giá dùng chung đất công tại các phường, xã để địa phương có cơ sở pháp lý ký hợp đồng cho nhà mạng thuê.

Đại diện FPT Telecom cho biết, tại các khu công nghiệp và khu công nghệ cao, hạ tầng dùng chung hiện không đồng bộ, đơn cử như việc giao dịch hợp đồng thuê lại tại Hòa Lạc mất tới gần 9 tháng… Do đó, FPT Telecom đề nghị mở rộng KCN, KCNC theo hướng xã hội hóa, áp dụng cơ chế giá dùng riêng cho đầu tư và ban hành cơ chế giá chung đối với các hạ tầng còn lại để hỗ trợ doanh nghiệp gắn liền với chủ trương chỉnh trang đô thị.

MobiFone triển khai mạnh mẽ 5G để phục vụ khách hàng và phát triển đô thị thông minh. Ảnh: T.S

Những vấn đề này cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của doanh nghiệp viễn thông, cùng với đẩy nhanh đầu tư, phát triển hạ tầng viễn thông. Các nhà mạng cũng xác định việc trọng tâm là mở rộng, nâng cấp hạ tầng mạng 4G, 5G; phát triển hạ tầng băng rộng; tăng cường hạ tầng tại các khu đô thị mới, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu vực có nhu cầu cao…

Các doanh nghiệp viễn thông cũng cho rằng, để duy trì tăng trưởng, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng thị trường, phát triển thuê bao di động, internet băng rộng cố định, đẩy mạnh dịch vụ 4G, 5G và dịch vụ truyền dẫn, kết nối. Song song là nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng mức độ sử dụng của khách hàng và tăng cường cung cấp các giải pháp cho khách hàng doanh nghiệp.

Vấn đề tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh cũng được các doanh nghiệp chú trọng, từ việc rà soát cơ cấu chi phí đầu vào, tối ưu chi phí năng lượng, truyền dẫn, thuê hạ tầng, vận hành và bảo dưỡng. Cùng với đó là đẩy mạnh chia sẻ, dùng chung hạ tầng theo quy định; ứng dụng công nghệ, tự động hóa và AI trong quản trị mạng nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị, tài sản và hạ tầng.