Từ đám mây và trí tuệ nhân tạo đến năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam

Phát biểu tại sự kiện AWS Cloud and AI Day Hà Nội ngày 29/9, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh, Việt Nam không chỉ hướng tới mở rộng hạ tầng hay đưa thêm các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mà quan trọng hơn là hình thành hệ sinh thái để doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, trường đại học và tổ chức nghiên cứu có thể khai thác, làm chủ và từng bước phát triển công nghệ mới.

Việt Nam hướng tới hệ sinh thái công nghệ

Tại sự kiện AWS Cloud and AI Day Hà Nội (Ngày điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo AWS tại Hà Nội) ngày 29/9, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh phát biểu.

Theo Thứ trưởng, nền tảng hạ tầng số của Việt Nam đang tiếp tục được mở rộng. Cả nước hiện có 42 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 372 MW; vùng phủ 4G đạt 99,8% và 5G khoảng 91,9% dân số.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cho rằng, mở rộng hạ tầng vật lý hay triển khai thêm những ứng dụng AI riêng lẻ chưa phải mục tiêu cuối cùng.

“Điều mà Việt Nam hướng tới không chỉ là mở rộng hạ tầng hay đưa thêm ứng dụng AI, mà quan trọng hơn là hình thành hệ sinh thái để cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và tổ chức nghiên cứu có thể khai thác, làm chủ và từng bước phát triển các công nghệ mới”, Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh.

Từ định hướng này, Việt Nam tập trung vào bốn nhóm vấn đề gồm phát triển hạ tầng điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán; phát triển dữ liệu và các nền tảng AI mạnh, an toàn, hiệu quả; phát triển nhanh nguồn nhân lực công nghệ; và quan trọng là hình thành hệ sinh thái.

Theo Thứ trưởng, doanh nghiệp Việt Nam cần tiến xa hơn việc sử dụng cloud và AI như một dịch vụ, từng bước nâng cao năng lực công nghệ, phát triển sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong quá trình đó, Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng các tập đoàn công nghệ quốc tế không chỉ cung cấp dịch vụ mà tiếp tục tham gia đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái tại Việt Nam.

Công nghệ mở thêm không gian hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ

Tại sự kiện, từ góc độ quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ, bà Jennifer Wicks McNamara, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nhấn mạnh vai trò của công nghệ và hạ tầng công nghệ trong xây dựng một nền kinh tế đổi mới sáng tạo, thịnh vượng và ngày càng số hóa.

Theo Đại sứ, điện toán đám mây cung cấp hạ tầng cần thiết để doanh nghiệp đổi mới, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo điều kiện cho AI, sản xuất tiên tiến, dịch vụ tài chính, thương mại điện tử và chính phủ số phát triển.

Bà Jennifer Wicks, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam phát biểu.

Đại sứ cũng đề cập vai trò của môi trường chính sách đối với đầu tư công nghệ. Theo đó, môi trường pháp lý thuận lợi, khả năng dự báo và tính minh bạch của quy định có thể góp phần thúc đẩy đầu tư, đưa công nghệ và chuyên môn vào Việt Nam, qua đó hỗ trợ nâng cao năng suất và đổi mới sáng tạo.

Theo Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, AWS đã xây dựng một sự hiện diện to lớn tại Việt Nam, hỗ trợ các doanh nghiệp và tổ chức của Việt Nam, đồng thời đầu tư hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực.

Thông qua hợp tác với KidsEdu, Amazon đã hỗ trợ tập huấn hơn 5000 giáo viên mầm non trên khắp Việt Nam về giảng dạy STEM, giúp đưa giáo dục công nghệ và khoa học đến các địa phương trên cả nước.

Bà Jennifer Wicks McNamara khẳng định: "Để đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số trong những năm tới đây, Việt Nam cần cải thiện năng suất trong toàn bộ nền kinh tế, và các công nghệ số có thể trở thành động lực mạnh mẽ cho việc nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, chỉ một mình công nghệ là không đủ. Việt Nam sẽ cần một môi trường pháp lý tạo thuận lợi, tiếp tục khuyến khích đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư, cho phép cộng đồng doanh nghiệp quốc tế - đặc biệt là Hoa Kỳ - triển khai các công nghệ mới một cách hiệu quả".

AWS mở rộng hiện diện hạ tầng tại Việt Nam

Từ phía doanh nghiệp công nghệ quốc tế, AWS cho biết quá trình hiện diện tại Việt Nam đang được mở rộng qua nhiều lớp hạ tầng và dịch vụ.

AWS bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2017. Sau Edge Location được đưa vào hoạt động năm 2022 và Direct Connect tại Hà Nội năm 2025, AWS Local Zone tại Hà Nội chính thức đi vào hoạt động từ ngày 19/6/2026.

Việc phát triển hạ tầng này hướng tới nhu cầu xử lý dữ liệu với độ trễ thấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu về lưu trữ và xử lý dữ liệu tại Việt Nam của các tổ chức, doanh nghiệp.

Tổng Giám đốc AWS Việt Nam Eric Yeo phát biểu.

Tại sự kiện, Tổng Giám đốc AWS Việt Nam Eric Yeo cho rằng, Việt Nam đang gia tăng mức độ quan tâm và ứng dụng công nghệ, qua đó từng bước hiện thực hóa tham vọng trở thành một trung tâm AI của ASEAN vào năm 2030.

Theo AWS, việc mở rộng hạ tầng cloud đi cùng hệ sinh thái đối tác, cộng đồng nhà phát triển và các chương trình đào tạo nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và triển khai những công nghệ mới.

Doanh nghiệp Việt ứng dụng AI tăng từ 18 lên 26% trong 1 năm

Một trong những nội dung đáng chú ý tại AWS Cloud and AI Day Hà Nội là kết quả nghiên cứu “Khai phá Tiềm năng AI Việt Nam 2026” do Strand Partners thực hiện theo ủy quyền của AWS.

Việt Nam đang gia tăng mức độ quan tâm và ứng dụng công nghệ, qua đó từng bước hiện thực hóa tham vọng trở thành một trung tâm AI của ASEAN vào năm 2030.

Tổng Giám đốc AWS Việt Nam Eric Yeo

Theo nghiên cứu, khoảng 26% doanh nghiệp Việt Nam, tương đương khoảng 245.000 doanh nghiệp, đã ứng dụng AI vào hoạt động, tăng từ 18% năm 2025. Trong số các doanh nghiệp đã ứng dụng, 73% cho rằng AI đóng vai trò quan trọng trong chiến lược kinh doanh tổng thể; 75% ghi nhận năng suất tăng và 64% cho biết AI giúp doanh thu tăng trung bình 15%.

Tuy nhiên, những con số này cũng cho thấy khoảng cách giữa việc thử nghiệm công nghệ và khai thác công nghệ ở quy mô lớn.

Có tới 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm. Chỉ 23% cho biết đã có chiến lược AI chính thức và toàn diện. Đáng chú ý, chỉ 13% doanh nghiệp có khung đo lường lợi tức đầu tư từ AI rõ ràng và được áp dụng nhất quán, trong khi 46% chưa có phương pháp đáng tin cậy để đánh giá hiệu quả đầu tư.

Nhân lực cũng là một điểm nghẽn. 54% doanh nghiệp được khảo sát cho rằng thiếu hụt kỹ năng số và AI đang cản trở việc ứng dụng, mở rộng công nghệ; 87% nhà tuyển dụng đánh giá đào tạo lại đội ngũ hiện tại là yếu tố quan trọng trong chiến lược AI.

Những số liệu này đặt ra yêu cầu không chỉ phổ cập công cụ AI mà còn nâng cao năng lực tổ chức, nhân lực và quản trị để biến công nghệ thành giá trị kinh tế.

Từ AI tạo sinh đến AI tác nhân

Một xu hướng khác được các diễn giả tại sự kiện đề cập là sự phát triển của AI tác nhân (agentic AI), những hệ thống có khả năng thực hiện một chuỗi nhiệm vụ thay vì chỉ phản hồi từng yêu cầu riêng lẻ.

Theo nghiên cứu được công bố tại sự kiện, khoảng 38% doanh nghiệp được khảo sát đã biết đến agentic AI. Trong số này, 8% đã tích hợp AI agent vào các quy trình cốt lõi, còn 19% đang thử nghiệm hoặc triển khai thí điểm.

Những doanh nghiệp đã triển khai AI agent cho biết công nghệ này giúp cải thiện năng suất, hiệu quả vận hành, tốc độ ra quyết định và khả năng mở rộng hoạt động.

Các trường hợp doanh nghiệp được chia sẻ tại sự kiện cho thấy Cloud đang ngày càng đóng vai trò là hạ tầng cho quá trình đưa AI vào hoạt động thực tế.

Tại TCBS, hơn 460 nhân sự đang sử dụng Kiro, môi trường phát triển phần mềm agentic AI của AWS. Doanh nghiệp cho biết thời gian phát triển tính năng được rút ngắn gần 25%, trong khi hơn 70% mã nguồn do AI tạo ra được duyệt ngay từ lần đầu.

Trong khi đó, nền tảng trí tuệ giọng nói NoteX cho biết vận hành trên AWS giúp giảm 30% độ trễ và chi phí xử lý AI. Startup Diaflow, phát triển nền tảng điều phối AI agent, đã thu hút hơn 40.000 khách hàng và xử lý hơn 100 triệu tác vụ AI.