Toyota kiên trì với cuộc chiến bảo vệ động cơ đốt trong

Chủ tịch Hội đồng quản trị Toyota Akio Toyoda phát biểu tại Triển lãm Di chuyển Nhật Bản năm 2025. Ảnh: Hoàng Linh

Người “đi ngược dòng” trong làn sóng điện hóa

Năm 2025 đánh dấu lần thứ 6 liên tiếp, Toyota giữ vững vị trí nhà sản xuất ô tô bán chạy nhất thế giới. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là thành tích này không đến từ xe điện thuần túy. Trong khi nhiều đối thủ như Volkswagen, Hyundai, KIA hay các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào xe điện, Toyota vẫn duy trì chiến lược đa hướng gồm xe xăng, hybrid, hybrid sạc ngoài (PHEV), xe điện pin nhiên liệu hydro (FCEV) và xe điện thuần túy (BEV).

Chủ tịch của hãng, ông Akio Toyoda, từ lâu được xem là một trong những lãnh đạo ngành ô tô toàn cầu duy trì quan điểm thận trọng nhất đối với xe điện. Ngay từ năm 2024, ông từng dự báo xe điện chạy pin khó có thể vượt quá 30% tổng doanh số ô tô toàn cầu trong tương lai gần.

Theo ông Akio, thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy cơ sở hạ tầng sạc điện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nhanh của xe điện. Ở nhiều khu vực đang phát triển, người dân vẫn phụ thuộc vào các phương tiện sử dụng nhiên liệu truyền thống vì tính thuận tiện và khả năng tiếp cận.

Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông quốc tế đầu tuần này, ông Akio Toyoda nhận định, mình ngày càng cảm thấy "cô độc" trong nỗ lực bảo vệ động cơ đốt trong - dĩ nhiên không chỉ loại chạy xăng hay dầu diesel. Không chỉ nhấn mạnh yếu tố cảm xúc như âm thanh động cơ hay trải nghiệm lái xe truyền thống, vị lãnh đạo này còn cho rằng hàng triệu việc làm trong chuỗi cung ứng động cơ đốt trong cần được bảo vệ trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Vì sao Toyota vẫn thận trọng với xe điện?

Khác với nhiều đối thủ đặt cược gần như toàn bộ tương lai vào xe thuần điện, Toyota cho rằng việc đánh giá tác động môi trường của phương tiện giao thông cần dựa trên toàn bộ vòng đời sản phẩm thay vì chỉ lượng khí thải trong quá trình sử dụng.

Năm 2025, chính ông Akio Toyoda từng đưa ra phép tính cho rằng khoảng 27 triệu xe hybrid Toyota bán ra trên toàn cầu đã tạo ra hiệu quả giảm phát thải tương đương khoảng 9 triệu xe điện khi tính cả quá trình sản xuất xe và pin. Mặc dù nhận định này gây nhiều tranh cãi trong giới chuyên gia môi trường, nó phản ánh cách tiếp cận đặc trưng của Toyota: ưu tiên giảm phát thải trên quy mô lớn thông qua các giải pháp thực tế và có khả năng tiếp cận rộng rãi.

Động cơ đốt trong thế hệ mới từng được Toyota trưng bày năm 2025. Ảnh: Hoàng Linh

Thực tế cho thấy xe hybrid vẫn là thế mạnh của Toyota. Trong nhiều năm liên tiếp, các mẫu xe như Corolla Hybrid, Camry Hybrid, RAV4 Hybrid hay Prius liên tục đạt doanh số cao trên nhiều thị trường. Chiến lược này giúp Toyota tránh được những rủi ro từ nhu cầu xe điện biến động, trong khi vẫn đáp ứng được các yêu cầu ngày càng khắt khe về giảm phát thải.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc hãng xe Nhật Bản đứng ngoài cuộc đua EV. Trong 2 năm gần đây, Toyota đã tăng tốc đáng kể với hàng loạt mẫu xe điện mới như C-HR EV, Urban Cruiser EV hay các phiên bản điện hóa của Highlander.

Động thái này cho thấy Toyota đang tìm cách cân bằng giữa việc bảo vệ các công nghệ truyền thống và thích ứng với xu hướng mới của thị trường.

Động cơ đốt trong chưa biến mất

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của Toyota là hãng vẫn tiếp tục đầu tư mạnh vào động cơ đốt trong. Thông qua bộ phận thể thao Gazoo Racing (GR), Toyota đang phát triển thế hệ động cơ tăng áp 2.0L hoàn toàn mới dành cho các dòng xe hiệu suất cao trong tương lai. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho nhiều sản phẩm mới, trong đó có khả năng hồi sinh mẫu xe thể thao Celica huyền thoại. Bên cạnh đó, Toyota cũng đang phát triển động cơ V8 thế hệ mới dành cho siêu xe hybrid GR GT.

Cùng với đó, hãng xe Nhật Bản nghiên cứu các loại nhiên liệu trung hòa carbon nhằm kéo dài vòng đời của động cơ đốt trong. Những năm gần đây, Toyota liên tục thử nghiệm động cơ đốt trong sử dụng hydro, coi đây là một trong những hướng đi tiềm năng để giảm phát thải mà không phải từ bỏ hoàn toàn công nghệ truyền thống.

Cách tiếp cận này cho thấy Toyota không xem cuộc chuyển đổi năng lượng là lựa chọn “hoặc xe điện, hoặc động cơ đốt trong”, mà là quá trình kết hợp nhiều công nghệ khác nhau để phù hợp với điều kiện của từng thị trường.

Xe điện tăng tốc là trào lưu khó đảo ngược

Dù vậy, xu thế điện hóa toàn cầu vẫn đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt tại châu Âu. Số liệu mới nhất từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) cho thấy trong bốn tháng đầu năm 2026, xe điện thuần túy chiếm 20,9% tổng lượng xe đăng ký mới tại Liên minh châu Âu cùng một số quốc gia châu Âu khác như Anh, Na Uy, Iceland, Liechtenstein và Thụy Sĩ. Điều đó đồng nghĩa với việc cứ 5 xe mới được bán ra tại khu vực này thì có hơn 1 xe không sử dụng động cơ xăng truyền thống.

Các quy định ngày càng nghiêm ngặt về khí thải, cùng các chính sách hỗ trợ của chính phủ nhiều nước châu Âu, đang tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất ô tô. Hầu hết các tập đoàn lớn đều phải mở rộng danh mục xe điện để đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải trong những năm tới.

Trong bối cảnh đó, Toyota đang đứng trước bài toán không dễ giải: vừa phải bảo vệ thế mạnh lâu năm về động cơ đốt trong và hybrid, vừa phải tăng tốc trong cuộc đua xe điện để không bị tụt lại phía sau.

Chủ tịch Toyota tin rằng động cơ đốt trong vẫn là một phần "linh hồn" không thể thiếu của những chiếc ô tô. Ảnh: Toyota Nhật Bản

Tuy nhiên, thực tế thị trường cho thấy quan điểm của Akio Toyoda không hoàn toàn thiếu cơ sở. Quá trình chuyển đổi sang xe điện đang diễn ra nhanh hơn tại các nước phát triển nhưng vẫn gặp nhiều rào cản ở các nền kinh tế mới nổi. Điều đó có nghĩa là động cơ đốt trong, đặc biệt là các hệ truyền động hybrid tiết kiệm nhiên liệu, nhiều khả năng vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu trong nhiều năm tới. Trên thực tế, phần lớn doanh số của hầu hết các hãng ô tô lớn vẫn đến từ các mẫu với động cơ đốt trong.

Cuộc tranh luận giữa xe điện và động cơ đốt trong chắc chắn không thể kết thúc "một sớm, một chiều". Và Toyota, với chiến lược đa công nghệ đặc trưng, tiếp tục đặt cược rằng tương lai của ngành ô tô sẽ không chỉ có một đáp án duy nhất.