Thị trường xe máy quý II-2026: Nỗi lo "cấm xe xăng" vẫn ám ảnh

Honda vẫn là thế lực chủ đạo trên thị trường xe máy nước ta. Ảnh: Doanh Thu

Nếu chỉ nhìn vào con số bán hàng, quý II có thể xem là giai đoạn khả quan nhất của thị trường xe máy trong hơn một năm qua. Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), tổng doanh số của 5 thành viên gồm Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki và SYM đạt 638.431 xe, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Tâm lý thị trường chưa thực sự ổn định

Mức tăng nhẹ cho thấy nhu cầu đối với xe máy vẫn lớn. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng vẫn là hàng loạt áp lực mới khiến các nhà sản xuất chưa thể yên tâm. Thay đổi về chính sách giảm phát thải, sự trỗi dậy của xe máy điện và áp lực phải liên tục đổi mới sản phẩm đang buộc các nhà sản xuất bước vào một cuộc cạnh tranh hoàn toàn khác so với trước đây.

Theo ghi nhận từ hệ thống đại lý, một trong những yếu tố khiến khách hàng chần chừ không còn là giá bán, mà còn là nỗi lo về tương lai của xe máy chạy xăng. Thời gian qua, nhiều thông tin liên quan đến việc xây dựng vùng phát thải thấp (LEZ), kiểm soát khí thải phương tiện đã khiến không ít người hiểu nhầm rằng “sớm muộn xe máy xăng cũng bị cấm”, từ đó trì hoãn kế hoạch mua xe mới. Thậm chí, nhiều khách hàng còn cho rằng khi LEZ được áp dụng thì chỉ xe điện mới được phép lưu thông.

Mẫu xe côn tay Suziki Satria 2026 vừa ra mắt sẽ cạnh tranh với Yamaha Exciter và Honda Winner X. Ảnh: Việt Nam Suzuki

Thực tế, đây là cách hiểu chưa chính xác, bởi định hướng chính sách hiện nay là kiểm soát theo tiêu chuẩn khí thải và lộ trình, chứ không phải cấm toàn bộ xe máy sử dụng động cơ đốt trong. Ví dụ, theo lộ trình đang được xây dựng, từ năm 2028, việc hạn chế tại Vành đai 1 Hà Nội sẽ căn cứ vào tiêu chuẩn khí thải của phương tiện sau kiểm định. Chỉ những xe không đáp ứng mức tiêu chuẩn quy định mới bị hạn chế trong phạm vi và thời gian nhất định, thay vì tất cả xe máy xăng đều không được lưu thông.

Điều này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng vẫn hoàn toàn có thể yên tâm lựa chọn những mẫu xe xăng thế hệ mới vốn đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao hơn, đặc biệt là các dòng xe đang được các hãng sản xuất hiện nay. Việc hiểu đúng lộ trình chính sách không chỉ giúp người dân tránh tâm lý mua sắm theo tin đồn mà còn góp phần ổn định thị trường trong giai đoạn chuyển đổi sang giao thông xanh.

Xe máy điện tạo áp lực ngày càng lớn

Dĩ nhiên, thị trường xe máy truyền thống vẫn tiếp tục đối diện áp lực cạnh tranh từ xe máy điện - vốn ngày càng phát triển mạnh mẽ và đa dạng. Đó là chưa kể chỉ trong vòng ba tháng gần đây, thị trường liên tục xuất hiện các mẫu xe điện mới, cho thấy cuộc đua đang diễn ra ngày càng quyết liệt. Đơn cử là việc Honda trong tháng 6 đã bắt đầu giao các dòng cao cấp CUV e: và UC3. YADEA cũng vừa giới thiệu mẫu YADEA Omee hướng đến nhóm học sinh với giá từ khoảng 16 triệu đồng. Không chỉ tập trung vào thiết kế, mẫu xe này còn được tích hợp màn hình TFT, kết nối điện thoại, định vị GPS, các tính năng hỗ trợ lái và pin lithium cho quãng đường di chuyển khoảng 89 km mỗi lần sạc tiêu chuẩn.

Sản xuất xe máy điện tại nhà máy Dat Bike (thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: Dat Bike

Các hãng xe máy điện cũng đang tập trung phát triển cả hệ sinh thái hậu cần. Nếu như VinFast và Honda đều coi đổi pin là giải pháp trụ cột để xóa nhòa lo ngại sử dụng xe máy điện trước mắt, Dat Bike lại tập trung vào các giải pháp thực tế như pin lớn, sạc tại nhà... Về phần mình, YADEA vừa bắt tay Công ty Cổ phần Hạ tầng Năng lượng Xanh Việt Nam (VGX) nhằm phát triển mạng lưới trạm đổi pin dùng chung cho xe máy điện trên toàn quốc.

Hầu hết các hãng cũng đều duy trì chương trình đổi xe xăng sang xe điện với nhiều ưu đãi, nhằm "hút khách" từ đối thủ. Tháng 7, YADEA triển khai chương trình “Đổi xe xăng sang xe điện” tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, trong đó khách hàng sở hữu xe máy xăng hoặc xe điện của bất kỳ thương hiệu nào đều có thể đổi sang xe YADEA để nhận ưu đãi lên tới 10% giá trị xe mới, đồng thời được hưởng chính sách trả góp 0%, hỗ trợ thu mua xe cũ...

Những xu hướng nêu trên cho thấy, cạnh tranh trong mảng xe điện hai bánh hiện nay không đơn thuần là động cơ mạnh hay thiết kế đẹp, mà đang chuyển sang cuộc đua về công nghệ, hệ sinh thái kết nối và các chính sách hỗ trợ khách hàng.

Ứng phó linh hoạt để kích cầu

Trước bối cảnh thị trường thay đổi nhanh, các nhà sản xuất xe máy cũng không co cụm phòng thủ mà liên tục tung ra sản phẩm mới và các chương trình kích cầu nhằm duy trì doanh số.

Honda Việt Nam trong tháng 7 triển khai chương trình ưu đãi lớn cho Wave Alpha, Vision cùng nhiều mẫu xe khác như SH, Air Blade, Winner R hay cả các dòng xe điện ICON e:, CUV e., Honda UC3 với hình thức tặng phiếu mua phụ kiện và hỗ trợ trả góp lãi suất từ 0,55%. Bên cạnh đó, hãng cũng điều chỉnh lại giá bán đề xuất của SH350i, đưa mức giá dao động khoảng 151,39-152,89 triệu đồng tùy phiên bản.

Suzuki sau nhiều năm khá trầm lắng ở mảng xe máy đã bất ngờ trở lại với New Satria, mẫu hyper underbone 150 cc hoàn toàn mới. Xe được nâng cấp mạnh về thiết kế, trang bị ABS, hệ thống hỗ trợ ly hợp SCAS, khóa thông minh, kết nối Ride Connect cùng nhiều tiện ích hướng đến nhóm khách hàng trẻ. Suzuki cũng khẳng định đây là bước đi nằm trong chiến lược đầu tư dài hạn cho mảng xe máy tại Việt Nam.

Trong khi đó, Piaggio làm mới dòng Vespa với loạt phiên bản kỷ niệm Vespa 80 kèm theo động cơ 180cc mới, hứa hẹn tạo sức hút ở phân khúc xe tay ga cao cấp. Yamaha cũng xác nhận giới thiệu thế hệ Exciter cuối tuần này, nhằm duy trì sức cạnh tranh ở phân khúc xe côn tay thể thao vốn đang chịu sức ép từ nhiều đối thủ.

Việc liên tục tung sản phẩm mới cho thấy các hãng đều hiểu rằng giai đoạn cạnh tranh bằng giá đã dần qua đi. Muốn giữ khách hàng, doanh nghiệp buộc phải đầu tư nhiều hơn vào công nghệ, trải nghiệm sử dụng và giá trị thương hiệu.

Hạ tầng đô thị hiện nay vẫn thuận tiện hơn cho việc sử dụng xe máy xăng truyền thống. Ảnh: Hoàng Linh

Nhìn chung, kết quả kinh doanh quý II-2026 là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để khẳng định thị trường xe máy truyền thống đã bước vào quỹ đạo tăng trưởng bền vững.

Trong ngắn hạn, xe máy xăng vẫn sẽ giữ vai trò chủ đạo, song hành với xe máy điện tiếp tục mở rộng thị phần. Bối cảnh này buộc các hãng truyền thống phải thay đổi nhanh hơn nếu không muốn đánh mất lợi thế trong giai đoạn chuyển đổi của thị trường, đồng thời tìm cách truyền thông để người tiêu dùng có thể phân biệt rõ sự khác biệt giữa lộ trình kiểm soát khí thải hay các chính sách hạn chế phương tiện cá nhân trong nội đô, với việc cấm hoàn toàn xe máy xăng.