Tăng sức cạnh tranh từ rừng FSC

Giáo sư, Tiến sĩ PHẠM VĂN ĐIỂN
Phó Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam

FSC mở lối cho phát triển kinh tế rừng bền vững

Trồng, chăm sóc và phát triển rừng đạt chứng chỉ FSC là xu thế tất yếu trong bối cảnh bối cảnh ngành Lâm nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh từ “tăng diện tích” sang “nâng cao giá trị và phát triển bền vững”. Hiện nay, thị trường gỗ quốc tế không chỉ quan tâm đến sản lượng hay chất lượng sản phẩm, mà đặc biệt coi trọng tính hợp pháp, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Chính vì vậy, chứng chỉ FSC không còn là lựa chọn riêng của doanh nghiệp lớn mà đang trở thành “tấm hộ chiếu xanh” cho ngành gỗ Việt Nam hội nhập quốc tế. Từ góc độ chuyên môn, tôi cho rằng lợi ích lớn nhất của rừng FSC nằm ở việc tạo lập được sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ sinh thái và ổn định sinh kế cho cộng đồng dân cư miền núi. Việc chuyển từ chu kỳ khai thác ngắn sang phát triển rừng gỗ lớn không chỉ nâng cao giá trị gia tăng của lâm sản mà còn góp phần cải thiện chất lượng đất, khả năng giữ nước và hấp thụ carbon. Tỉnh Tuyên Quang có tỷ lệ che phủ rừng gần 62%, đứng thứ ba cả nước. Đây là lợi thế quan trọng để hình thành các vùng nguyên liệu gỗ lớn đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu tạo nền tảng phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững

Đồng chí MAI THỊ HOÀN
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Tuyên Quang

Sớm đưa Tuyên Quang thành trung tâm lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao

Đến hết năm 2025, toàn tỉnh Tuyên Quang có trên 96.582 ha rừng đã được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, trở thành một trong những địa phương có diện tích rừng cấp chứng chỉ FSC lớn nhất cả nước. Mỗi ha rừng trồng theo tiêu chuẩn FSC/PEFC mang lại thu nhập cao hơn từ 5 - 10% so với rừng thông thường; giá trị sản phẩm thu được trung bình từ 1 ha rừng FSC trong chu kỳ 7 năm là khoảng trên 100 triệu đồng.

Cùng với đó, trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC còn mang lại những lợi ích thiết thực về giá trị môi trường, tăng độ che phủ rừng, nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp, tăng cường quản lý và phát triển rừng bền vững; tạo sức lan tỏa tích cực, hiệu ứng rộng khắp để cùng hướng tới một mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững. Đặc biệt thời gian qua, việc cấp mã số vùng trồng rừng góp phần minh bạch hóa thông tin, thúc đẩy xuất khẩu gỗ và lâm sản. Đây cũng là nền tảng để thực hiện đề án xây dựng Tuyên Quang trở thành khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành cực phát triển lâm nghiệp của khu vực phía Bắc.

Đồng chí NGUYỄN QUỐC CƯỜNG
Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Ngọc

Liên kết, hình thành vùng nguyên liệu gỗ lớn

Toàn xã có hơn 16.615 ha đất lâm nghiệp, trong đó diện tích có rừng đạt trên 14.674 ha; riêng đất rừng sản xuất hơn 11.749 ha. Tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 đạt 79,5%, thuộc nhóm địa phương có độ che phủ rừng cao của tỉnh. Xã hiện có 3 doanh nghiệp và 2 hợp tác xã tham gia trồng rừng nguyên liệu, cùng với nhiều hộ dân gắn bó với nghề trồng rừng lâu năm, coi kinh tế lâm nghiệp là nguồn thu nhập chính. Đây là lợi thế quan trọng để xã phát triển vùng nguyên liệu gỗ tập trung theo hướng bền vững.

Từ lợi thế đó, chính quyền địa phương sẽ tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp và người dân liên kết sản xuất, mở rộng diện tích rừng trồng theo chuỗi giá trị, từng bước hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn gắn với chế biến và tiêu thụ ổn định. Xã cũng chú trọng tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển kinh tế rừng lâu dài, đồng thời phối hợp với các ngành chuyên môn hỗ trợ giống cây chất lượng, kỹ thuật chăm sóc và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Ông NGUYỄN HÙNG VƯƠNG
Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ khí Tuyên Quang

Chứng chỉ FSC đưa sản phẩm vào thị trường khó tính

Là đơn vị sản xuất các mặt hàng gỗ ván ép xuất sang nhiều thị trường khó tính. Các sản phẩm gỗ xuất khẩu vào thị trường châu Âu của đơn vị phải minh bạch về nguồn gốc nguồn nguyên liệu và quan trọng nhiều thị trường gỗ nguyên liệu phải có chứng chỉ rừng FSC. Vì vậy, nguồn nguyên liệu từ gỗ rừng trồng của tỉnh được cấp chứng nhận FSC đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp có đầu vào tốt, nâng cao chất lượng hàng hóa phục vụ xuất khẩu.

Cùng với đó, trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC còn mang lại những lợi ích thiết thực về giá trị môi trường, tăng độ che phủ rừng, nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp, tăng cường quản lý và phát triển rừng bền vững; tạo sức lan tỏa tích cực, hiệu ứng rộng khắp để cùng hướng tới một mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.

Ông VŨ XUÂN TIẾN
Thôn Hùng Cường, xã Tân Mỹ

Tiếp sức người trồng rừng

Gắn bó với nghề rừng nhiều năm, tôi nhận thấy việc trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC mang lại giá trị kinh tế cao hơn, mở ra hướng làm giàu bền vững. Gia đình tôi hiện đang chăm sóc 3,3 ha rừng đạt chứng chỉ FSC. Khi xuất bán, thu nhập có thể đạt hơn 100 triệu đồng/ha/chu kỳ, cao hơn từ 5 - 10% so với rừng thông thường. Thế nhưng, cái khó của người trồng rừng hiện nay là thời gian canh tác kéo dài. Nếu trồng gỗ dăm thông thường chỉ khoảng 5 năm là có thể khai thác, thì trồng rừng FSC phải chờ đến 7 hoặc 8 năm.

Việc duy trì đòi hỏi chi phí cao hơn do phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc, bảo vệ. Trung bình, gia đình tôi phải chi từ 15 - 20 triệu đồng/ha tiền chăm sóc định kỳ. Do đó, chúng tôi rất mong Nhà nước tiếp tục có thêm cơ chế hỗ trợ về vốn vay ưu đãi, kỹ thuật cũng như chính sách khuyến khích phù hợp để người dân yên tâm gắn bó với rừng FSC, góp phần tạo ra vùng nguyên liệu chuẩn quốc tế.