Quyết định 982/QĐ-TTg: Tái định vị Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu

Đề án hỗ trợ, phát triển các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được ban hành theo Quyết định 982/QĐ-TTg ngày 4/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ được xem là một trong những chương trình quy mô lớn và tham vọng nhất từ trước đến nay dành cho ngành công nghệ số Việt Nam.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên, Việt Nam đặt ra một hệ thống mục tiêu tương đối toàn diện cho hoạt động xuất khẩu công nghệ - lĩnh vực được xem là thước đo năng lực cạnh tranh thực chất của một nền kinh tế tri thức.

Theo Quyết định 982/QĐ-TTg, mục tiêu tổng quát là phát triển đội ngũ doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực cạnh tranh cao, làm chủ công nghệ lõi và công nghệ chiến lược, đủ khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số mạnh và bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số và nâng cao vị thế thương hiệu quốc gia.

Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, bán dẫn và chuyển đổi số, Quyết định 982/QĐ-TTg được xem như một bước đi nhằm tái định vị Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ thế giới - trở thành quốc gia công nghiệp công nghệ số phát triển, nằm trong nhóm trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Chính phủ đã đặt ra hàng loạt chỉ tiêu rất tham vọng cho giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 từ quy mô doanh thu xuất khẩu công nghệ số, số lượng doanh nghiệp có doanh thu quốc tế lớn, đến năng lực mở rộng hiện diện toàn cầu thông qua các thương vụ mua bán - sáp nhập và hợp tác chiến lược. Những mục tiêu này không chỉ phản ánh kỳ vọng về tăng trưởng của ngành công nghệ số mà còn cho thấy quyết tâm xây dựng các doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, định hướng xu hướng phát triển công nghệ số toàn cầu.

Hình thành 5 doanh nghiệp doanh thu tỷ USD từ nước ngoài

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Quyết định 982/QĐ-TTg là mục tiêu đến năm 2030 có tối thiểu 5.000 doanh nghiệp công nghệ số có doanh thu từ thị trường quốc tế; tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số đạt ít nhất 55 tỷ USD mỗi năm với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 30%/năm.

Trong đó, Việt Nam đặt mục tiêu có 60 doanh nghiệp công nghệ số đạt doanh thu nước ngoài từ 20 triệu USD/năm trở lên và đặc biệt hình thành ít nhất 5 doanh nghiệp có doanh thu từ thị trường nước ngoài vượt ngưỡng 1 tỷ USD/năm.

Việc phân tầng quy mô doanh nghiệp cho thấy mục tiêu của Chính phủ không đơn thuần là gia tăng số lượng doanh nghiệp công nghệ số, mà hướng tới việc xây dựng một cấu trúc ngành bền vững với các tập đoàn đầu tàu đủ năng lực dẫn dắt, tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ hệ sinh thái.

Thực tế, Việt Nam đã có doanh nghiệp đầu tiên chạm tới cột mốc này.

Cuối năm 2023, FPT chính thức công bố đạt 1 tỷ USD doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin từ thị trường nước ngoài, trở thành doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đầu tiên vượt qua cột mốc mang tính lịch sử này. Doanh thu đến từ các thị trường trọng điểm gồm Nhật Bản, châu Mỹ và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

FPT công bố cán mốc 1 tỷ USD doanh thu từ thị trường nước ngoài.

Ở góc độ rộng hơn, việc cán mốc 1 tỷ USD doanh thu từ nước ngoài năm 2023 của FPT còn mang ý nghĩa đặc biệt đối với nền kinh tế. Lần đầu tiên, Việt Nam có thêm một "mặt hàng xuất khẩu tỷ USD" mới là dịch vụ công nghệ thông tin, bên cạnh các ngành xuất khẩu truyền thống như điện tử, dệt may hay nông sản.

Năm 2025, doanh số từ thị trường nước ngoài của FPT đã vượt qua con số 1,4 tỷ USD. Trong 4 tháng đầu năm 2026, khối lượng đơn hàng ký mới từ thị trường nước ngoài của FPT đạt 19,976 tỷ đồng (tương đương 750 triệu USD), tăng 30% so với cùng kỳ. Doanh thu từ AI tăng trưởng 83,3%, cho thấy nhu cầu chuyển đổi AI không ngừng mở rộng trên toàn cầu.

Chính những câu chuyện như vậy cho thấy các mục tiêu trong Quyết định 982 có lẽ đã xuất phát từ cơ sở thực tiễn của những doanh nghiệp Việt Nam đang thành công trên thị trường toàn cầu.

25 thương vụ mua bán và sáp nhập quốc tế có giá trị từ 1 triệu USD trở lên

Bên cạnh mục tiêu về doanh thu, Quyết định 982/QĐ-TTg còn đặt ra chỉ tiêu thực hiện thành công tối thiểu 25 thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A), liên doanh hoặc hợp tác chiến lược với đối tác quốc tế có giá trị từ 1 triệu USD trở lên.

Nếu mục tiêu doanh nghiệp tỷ USD phản ánh quy mô, thì chỉ tiêu M&A phản ánh cách thức để đạt được quy mô đó.

Trong ngành công nghệ, việc tự xây dựng toàn bộ năng lực từ đầu thường mất rất nhiều thời gian và nguồn lực. Vì vậy, các thương vụ mua bán và sáp nhập trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận khách hàng mới, sở hữu công nghệ mới, mở rộng hiện diện địa lý và thu hút nhân tài.

Việc Chính phủ đưa mục tiêu M&A vào một chương trình phát triển ngành ở cấp quốc gia cho thấy tư duy phát triển mới: doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tham gia thị trường quốc tế mà còn phải nhanh chóng gia tăng ảnh hưởng trên thị trường quốc tế thông qua hợp tác, sáp nhập.

Thực tế, đây cũng là chiến lược đã được doanh nghiệp công nghệ lớn của Việt Nam triển khai trong những năm gần đây.

Chỉ riêng FPT đã bắt đầu M&A doanh nghiệp công nghệ ngoại từ hơn 10 năm trước, hiện nay họ đã đầu tư vào các công ty công nghệ tại Mỹ, Nhật Bản, Pháp, Đức, Malaysia… như RWE IT Slovakia, Landing AI, Intertec International, Cardinal Peak, NAC, AOSIS, Daythree Digital Berhad, Blueward… Việc này giúp họ củng cố vị thế Việt Nam tại thị trường toàn cầu, tăng tốc quá trình toàn cầu hóa.

Tầm nhìn đến năm 2045 trong Quyết định 982/QĐ-TTg còn tham vọng hơn khi hướng tới việc đưa Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp công nghệ số phát triển, nằm trong nhóm các trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và thế giới. Điều này cho thấy một bước chuyển đáng kể trong tư duy phát triển, chuyển dịch từ vai trò "người tham gia" sang vai trò "người kiến tạo" trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Ở góc độ này, sự trưởng thành của những doanh nghiệp như FPT đã góp phần xây con đường mà ngành công nghệ Việt Nam đang hướng tới. Theo đánh giá của Gartner, FPT đang nằm trong nhóm 40 doanh nghiệp dịch vụ CNTT lớn nhất châu Á, với sự hiện diện tại 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhân sự đến từ 87 quốc tịch, doanh thu vượt 1,4 tỷ USD từ nước ngoài.

Quyết định 982 982/QĐ-TTg không chỉ đơn thuần là một bản kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn là tuyên ngôn về khát vọng vị thế mới của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới. Việc đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng về doanh thu xuất khẩu 55 tỷ USD và hình thành các tập đoàn công nghệ tỷ USD cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ của nền kinh tế từ dựa vào tài nguyên, lao động sang dựa trên tri thức và công nghệ lõi.

Với sự dẫn dắt của các "con sếu đầu đàn" đã khẳng định được năng lực quốc tế, cùng chiến lược M&A linh hoạt để nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và công nghệ mới, con đường đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số toàn cầu đang trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.