Quản lý cho thuê lại lao động đáp ứng yêu cầu của thực tế hội nhập

Những đề xuất này đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các đơn vị sử dụng lao động linh hoạt và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nhân sự.

Chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn thị trường đồng thời phân tích những tác động tiềm năng của các đề xuất này đối với doanh nghiệp, người lao động và ngành dịch vụ nhân sự, bà Đặng Ngọc Thu Thảo, Giám đốc dịch vụ khoán việc và cho thuê lại lao động của Manpower Việt Nam cho rằng, việc đưa hoạt động cho thuê lại lao động ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không xuất phát từ đề xuất riêng của cơ quan quản lý lao động (Bộ Nội vụ) mà là một phần trong định hướng rà soát, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh theo chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội khi sửa đổi hệ thống pháp luật liên quan đầu tư, kinh doanh (Luật Đầu tư sửa đổi 2025 (chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026) đã cắt giảm 38 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện trong đó có hoạt động cho thuê lại lao động).

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc hoạt động cho thuê lại lao động trở thành hoạt động kinh doanh hoàn toàn tự do. Đây vẫn là một lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của người lao động.

Đáng chú ý, theo quy định hiện nay, lao động nước ngoài chịu sự điều chỉnh của một hệ thống pháp luật riêng liên quan giấy phép lao động, nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, trách nhiệm của người sử dụng lao động cũng như các vấn đề về xuất nhập cảnh. Nếu áp dụng cơ chế cho thuê lại lao động đối với lao động nước ngoài, việc xác định trách nhiệm pháp lý giữa doanh nghiệp cho thuê lại lao động và doanh nghiệp thuê lại lao động khá phức tạp, đặc biệt trong các vấn đề liên quan giấy phép lao động, tuân thủ điều kiện sử dụng lao động nước ngoài và trách nhiệm quản lý người lao động trong quá trình làm việc tại Việt Nam.

Đề xuất tại dự thảo này có thể giúp làm rõ trách nhiệm của các bên tham gia quan hệ lao động, hạn chế các cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng pháp luật và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động quản lý nhà nước.

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo, Giám đốc dịch vụ khoán việc và cho thuê lại lao động của Manpower Việt Nam. (Ảnh: Manpower Việt Nam)

Bà Thu Thảo nhìn nhận, ở góc độ thị trường, cũng cần nhìn nhận rằng nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài theo ngắn hạn, linh hoạt vẫn đang hiện hữu. Nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, thường có nhu cầu sử dụng chuyên gia, nhà quản lý hoặc lao động kỹ thuật cao trong thời gian ngắn hoặc theo từng giai đoạn của dự án dưới hình thức sử dụng dịch vụ cho thuê lại lao động. Vì vậy, nếu dự thảo được thông qua, một số doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc điều chỉnh mô hình sử dụng nhân sự và bắt buộc phải tìm kiếm các giải pháp thay thế phù hợp. Cụ thể, các doanh nghiệp sẽ cần sử dụng những cơ chế pháp lý khác phù hợp hơn với đặc thù của lao động nước ngoài , bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.

Liên quan tới đề xuất theo hướng bỏ điều kiện về giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động, dưới góc độ pháp lý, bà Thu Thảo cho hay, đây là một bước đi tích cực trong xu hướng cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

Việc bãi bỏ cơ chế cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động sẽ giúp giảm thời gian, chi phí tuân thủ và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp. Đồng thời, điều này cũng phản ánh xu hướng chuyển từ mô hình quản lý dựa trên cấp phép sang mô hình quản lý dựa trên giám sát hoạt động thực tế và trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp.

Việt Nam cần phát triển nhanh, bền vững nguồn lực lao động trẻ, chất lượng cao. (Ảnh: HNV)

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn ở góc độ cắt giảm giấy phép thì chưa phản ánh đầy đủ bản chất của chính sách. Mặc dù giấy phép có thể được bãi bỏ nhưng các quy định đặc thù đối với hoạt động cho thuê lại lao động vẫn cần được duy trì nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thuê lại. Vì thế, doanh nghiệp tham gia hoạt động này vẫn cần đặc biệt chú ý tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý như thực hiện thủ tục thông báo hoạt động, duy trì các yêu cầu về ký quỹ, thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, bảo đảm nghĩa vụ về tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động và các quyền lợi khác của người lao động theo quy định pháp luật.

Từ góc độ thị trường, việc cắt giảm điều kiện gia nhập sẽ tạo môi trường kinh doanh cởi mở hơn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần hiểu rằng trách nhiệm tuân thủ không giảm đi mà chỉ chuyển từ kiểm soát trước khi hoạt động sang kiểm soát suốt quá trình hoạt động. Do đó, việc thường xuyên cập nhật chính sách, rà soát hệ thống quản trị tuân thủ và tăng cường năng lực quản lý lao động vẫn là yếu tố then chốt để phát triển bền vững trong lĩnh vực này.