Những mô hình chuyển đổi số

Thay vì tập trung vào lý thuyết, nhiều địa phương chọn cách hướng dẫn trực tiếp để người dân làm quen với công nghệ. Từ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt đến sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống, người dân được "cầm tay chỉ việc", từng bước hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong cuộc sống.

Sau khi hợp nhất ba xã Nậm Hòa, Hồ Thầu và Nam Sơn, xã Hồ Thầu thành lập mô hình “Tổ cộng đồng số”, bố trí ba tổ hỗ trợ tại trung tâm các xã cũ, trụ sở Công an và trụ sở Đảng ủy. Cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, mở tài khoản thanh toán điện tử, sử dụng ví điện tử và các nền tảng số an toàn. Mỗi cán bộ, công chức vừa là người hướng dẫn, vừa là "đại sứ số", đồng hành cùng người dân trong quá trình tiếp cận công nghệ.

Đoàn viên, thanh niên xã Phố Bảng hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Anh Lý Văn Lành, thôn Lùng Thàng, xã Hồ Thầu chia sẻ: “Được cán bộ xã hướng dẫn trực tiếp, tôi có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến ngay tại nhà, không phải chờ đợi hay đi lại nhiều lần. Các giấy tờ cũng được hướng dẫn tích hợp rất thuận tiện”.

Cách làm này cũng được xã Đồng Tâm cụ thể hóa bằng “Ngày thứ 5 số”, tổ chức định kỳ tại UBND xã và mô hình “Mỗi thôn một điểm hỗ trợ kỹ năng số”. Người dân có thể đến các điểm hỗ trợ ngay tại địa bàn dân cư để được hướng dẫn thực hành dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng, thanh toán điện tử và sử dụng các nền tảng số phục vụ công việc, đời sống.

Không dừng ở việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số đang được gắn với sản xuất, kinh doanh và quảng bá sản phẩm. Tại xã Hồng Thái, mô hình “Chợ phiên, chợ số” được khai trương, gắn chợ phiên truyền thống với quảng bá du lịch và tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số. Mô hình tạo không gian giới thiệu, kết nối tiêu thụ các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, đồng thời quảng bá những giá trị văn hóa bản địa đến du khách và người tiêu dùng trong, ngoài tỉnh. Điểm đáng chú ý là các sản phẩm được giới thiệu trực tiếp tại chợ kết hợp livestream trên nền tảng số, qua đó mở rộng thị trường, tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn.

Đồng chí Lê Văn Tú, Chủ tịch UBND xã Hồng Thái cho biết: “Chợ phiên, chợ số” hướng tới phát huy đồng thời ba thế mạnh của địa phương là nông nghiệp đặc sản, du lịch và chuyển đổi số; qua đó nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Cùng với các địa phương, các sở, ngành, đoàn thể cũng cụ thể hóa phong trào “Bình dân học vụ số” bằng những phần việc phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đoàn Thanh niên phát huy các đội hình tình nguyện số; Hội Liên hiệp Phụ nữ và Tổ công nghệ số cộng đồng thường xuyên hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số. Qua đó, kỹ năng số được phổ cập rộng hơn, gắn với những nhu cầu thiết thực trong học tập, công việc và đời sống.

Theo báo cáo, đến nay, 124/124 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đưa nội dung “Bình dân học vụ số” cùng các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển. Tỉnh đã đạt chỉ tiêu 80% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công có kiến thức, kỹ năng số, sử dụng được các nền tảng, dịch vụ số và được học, ứng dụng AI hỗ trợ công việc. Đáng chú ý, năm học 2025 - 2026, 100% cơ sở giáo dục, đào tạo với 506.499 học sinh, học viên, sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số, góp phần hình thành kỹ năng số từ nhà trường.

Qua những mô hình gần Dân, kỹ năng số đang dần trở thành kỹ năng thiết yếu trong đời sống. Khi người dân chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay đưa nông sản lên nền tảng số, chuyển đổi số không chỉ hiện diện trong từng công việc hằng ngày mà còn góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Bài, ảnh: NHƯ QUỲNH