Những dự án chậm tiến độ

Tuy nhiên đến nay, nhiều công trình, dự án vẫn chưa hoàn thành; chưa đạt mục tiêu bảo đảm an toàn, ổn định phục vụ đời sống, sinh hoạt của người dân.

Cầu treo... "treo" tiến độ, dân tái định cư chưa an cư

Đó là dự án xây mới cầu bê-tông Bắng Chộc ở xã Na Son, thay cho cầu treo Bắng Chộc bị lũ quét cuốn trôi. Rạng sáng 1/8/2025, suối Sư Lư nước dâng cuồn cuộn, làm đứt gãy cầu treo bản Bắng Chộc, chia cắt bản thành hai khu dân cư tách rời. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trong chuyến kiểm tra thực địa vào chiều 3/8/2025, tỉnh Điện Biên đã ra Quyết định 1846/ QĐ-UBND ngày 17/8/2025, ban hành Lệnh xây dựng công trình phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn xã Na Son.

Cầu treo bản Bắng Chộc là công trình thuộc nhóm này, được ưu tiên với tổng mức đầu tư hơn 9,9 tỷ đồng; thời gian thực hiện trong 4 tháng (tính từ ngày khởi công công trình 1/9/2025), nhưng đến cuối tháng 5 vừa qua, tiến độ thực tế của cầu treo Bắng Chộc mới đạt hơn 35%. Thực trạng này khiến người dân bản Bắng Chộc vốn đã khó khăn càng thêm khó khăn. Ngày ngày, trẻ nhỏ vẫn phải lội suối đi học, người lớn lội qua suối đi làm, mùa mưa lũ năm nay đã về mà cầu treo bị “treo” tiến độ càng khiến người dân thêm lo lắng.

Ông Lò Văn Hương, Trưởng bản Bắng Chộc buồn bã nói: Dân bản bị lũ quét khổ lắm, vậy mà cầu qua suối làm mãi không xong. Mùa khô, bà con phải canh giờ nhà máy thủy điện Na Phát không xả nước để qua suối, còn mùa mưa như này đành chịu. Cùng chung một bản mà hai khu dân cư tách biệt như hai vùng khác nhau. Lo nhất là trẻ con đi học, dân bản đến mùa thu hoạch mà không đi lại được, bản đang đối diện cả nguy cơ đói ăn và đói chữ.

Cũng trên địa bàn xã Na Son, còn dự án Sắp xếp, ổn định dân cư cho các hộ dân bản Pá Chuông-Pá Dên chưa hoàn thành để bố trí sắp xếp nơi ở cho 35 hộ dân. Sự chậm trễ này khiến người dân vùng thiên tai chồng chất khó khăn. Ông Tòng Văn Phương ở bản Pá Chuông-Pá Dên là một trong những gia đình chịu thiệt hại nặng nề nhất sau trận lở đất hồi tháng 8/2025 cho biết: Gần 1 năm qua, gia đình tôi và nhiều gia đình trong bản phải đi ở nhờ nhà người thân với mong mỏi dự án sớm hoàn thành... Giữa tháng 6 vừa qua, dự án hoàn thành 95% tiến độ, song người dân vẫn chưa được nhận bàn giao mặt bằng.

Ông Tòng Văn Ơn, người dân bản Pá Chuông-Pá Dên cho biết: Dự án triển khai rất chậm, đến nay đã hoàn thành 95% tổng mặt bằng nhưng người dân không yên tâm làm nhà ở vì nền khu tái định cư có hiện tượng sụt lún, xói mòn; phần ta-luy âm chưa được xây dựng kè bảo vệ, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, không an toàn.

Giám sát trách nhiệm đơn vị, cá nhân liên quan

Khảo sát thực địa cầu bê-tông bản Bắng Chộc, dự án Sắp xếp, ổn định dân cư bản Pá Chuông-Pá Dên và một số công trình bố trí dân cư trên địa bàn xã Na Son, ông Mùa Thanh Sơn, Trưởng ban Dân tộc, Hội đồng nhân dân tỉnh Điện Biên cho rằng, còn nhiều bất cập trong thực hiện các dự án tại xã Na Son. Cụ thể, với cầu bê-tông Bắng Chộc, mốc hoàn thành vào tháng 12/2025, nhưng đến nay tiến độ thi công mới đạt 35% (mới chỉ hoàn thành 2 mố cầu và 1 trụ, đang thi công 1 trụ); chưa thi công mặt cầu và đường dẫn hai bên đầu cầu.

Còn khu tái định cư Pá Chuông-Pá Dên, tuy đã hoàn thành 95% khối lượng nhưng còn xảy ra hiện tượng sụt lún, xói mòn; việc phối hợp giữa chủ đầu tư và chính quyền xã chưa tốt khiến các bước thu hồi đất, giao đất tái định cư bị kéo dài; chủ đầu tư chưa chủ động phối hợp thực hiện các kiến nghị của cơ sở, như: chậm bàn giao hồ sơ thiết kế, bản đồ dải thửa để xã tiến hành họp dân, tổ chức bốc thăm chia thửa; chưa bàn giao tổng thể các hạng mục công trình trên mặt bằng.

Về nguyên nhân chậm tiến độ tại các công trình ở Na Son, ông Sơn cho rằng: Cả 2 dự án khi thực hiện lại không được nghiên cứu, tính toán phù hợp để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu. Cùng với đó, việc lựa chọn nhà thầu chưa đủ năng lực thực hiện và yêu cầu kỹ thuật (như hạng mục làm mới cầu thay thế cầu treo vào bản Bắng Chộc), đã khiến tiến độ bị chậm trễ.

Quyết liệt yêu cầu các chủ thể liên quan khắc phục ngay hạn chế, bất cập, có giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án tại Na Son, Ban Dân tộc Hội đồng nhân dân tỉnh đã báo cáo, kiến nghị Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo ngay các sở, ngành tiếp tục bố trí vốn để sớm hoàn thiện các công trình, dự án; tăng cường kiểm tra, giám sát trách nhiệm các đơn vị, cá nhân liên quan; kịp thời đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay tại cơ sở, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư của dự án; chỉ đạo các chủ đầu tư hoàn tất các thủ tục thu hồi và phê duyệt lại dự án theo trình tự, bảo đảm đúng quy định để tiếp tục triển khai, tránh lãng phí nguồn lực.

Các xã cần khẩn trương hoàn tất thủ tục về đất đai để tiến hành thu hồi đất ở những nơi có nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất nguy hiểm; tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, nhà thầu và các sở, ngành liên quan hoàn thiện thủ tục, bảo đảm các điều kiện an toàn trước khi di dời người dân đến nơi ở mới.

Về việc lựa chọn nhà thầu thi công, cần xem xét giao cho đơn vị, địa phương tổ chức thực hiện phù hợp thực tế của cơ sở để bảo đảm tiến độ, gắn trách nhiệm quản lý của địa phương với công trình, dự án trên địa bàn.