Giữ nghề truyền thống

Cơ sở làm bánh chưng gù, bánh chuối của chị Hoàng Thị Nguyệt tạo việc làm bán thời gian cho 7 - 10 lao động địa phương.

Với người Tày, bánh chưng gù, bánh chuối không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn gắn bó với đời sống văn hóa, phong tục và tập quán của cộng đồng. Từ những dịp lễ, Tết, ngày hội đến cưới hỏi, những chiếc bánh dân dã ấy đã trở thành hương vị thân thuộc của mỗi bản làng. Thế nhưng, trước nhịp sống hiện đại, việc gìn giữ và phát triển nghề làm bánh truyền thống đang đứng trước không ít khó khăn.

Chị Nguyệt từng có công việc ổn định tại bệnh viện gần nhà. Tuy nhiên, trong lòng cô gái trẻ vẫn luôn đau đáu tình yêu quê hương và những giá trị văn hóa đã nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ. Hình ảnh bà, mẹ cần mẫn làm những chiếc bánh chưng gù, bánh chuối mỗi dịp lễ, Tết đã trở thành ký ức thân thương, thôi thúc cô suy nghĩ về việc gìn giữ nghề truyền thống của dân tộc. Sau những trăn trở, cô quyết định rời công việc tại bệnh viện, trở về quê hương khởi nghiệp từ nghề làm bánh truyền thống.

Từ một người được đào tạo trong lĩnh vực y tế, Nguyệt phải bắt đầu học hỏi gần như từ đầu, từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến, tạo hình đến bảo quản sản phẩm. Có những mẻ bánh chưa đạt yêu cầu, có lúc phải làm đi làm lại mới tìm được công thức phù hợp. Nhưng bằng sự kiên trì và tình yêu với những món bánh quê hương, cô từng bước vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu.

Để có chiếc bánh ngon, người làm phải chọn nếp thơm, dẻo, nguyên liệu làm nhân phù hợp và lá gói tươi sạch. Còn bánh chuối được chế biến từ những nguyên liệu giản dị, qua các công đoạn đồ nếp, giã, nhào và tạo hình để tạo nên những chiếc bánh dẻo thơm.

Hiểu được giá trị của những món bánh quê, Nguyệt không chạy theo số lượng mà chú trọng chất lượng, cố gắng giữ nguyên hương vị vốn có. Những công đoạn chế biến truyền thống cũng từng bước được điều chỉnh theo hướng sạch sẽ, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng hiện nay.

Từ những mẻ bánh ban đầu làm phục vụ gia đình, người thân, cô từng bước mở rộng sản xuất, giới thiệu sản phẩm đến bạn bè và khách hàng trong, ngoài địa phương. Những chiếc bánh chưng gù, bánh chuối mộc mạc dần được nhiều người biết đến, trở thành động lực để cô tiếp tục theo đuổi con đường đã chọn.

Bên cạnh duy trì phương pháp chế biến truyền thống, cô chủ động tìm hiểu cách tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm.

Mạng xã hội trở thành kênh giới thiệu hiệu quả, giúp những chiếc bánh quê có cơ hội tiếp cận với nhiều khách hàng hơn. Từ những người thân quen, lượng khách hàng ngày càng mở rộng, trong đó có cả những người con xa quê mong muốn tìm lại hương vị đặc sản vùng miền. Thay vì chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương, bánh chưng gù, bánh chuối của Nguyệt đã được gửi đến người tiêu dùng ở một số tỉnh, thành trong cả nước.

Tuy nhiên, hành trình đưa đặc sản quê hương vươn xa vẫn còn không ít khó khăn. Bánh truyền thống có thời gian bảo quản nhất định nên việc đóng gói, vận chuyển đi xa cần được tính toán kỹ lưỡng. Sản xuất quy mô nhỏ cũng khiến việc đáp ứng những đơn hàng lớn gặp trở ngại. Bên cạnh đó, việc duy trì chất lượng đồng đều giữa các mẻ bánh, bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định và mở rộng thị trường tiêu thụ cũng là những vấn đề cần từng bước tháo gỡ.

Chia sẻ về những ngày đầu khởi nghiệp, Nguyệt cho biết: Lúc mới bắt đầu, tôi gặp không ít khó khăn nhưng nhờ sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè, tôi có thêm động lực để vượt qua. Đến nay, bánh chưng gù, bánh chuối đã được đưa đến tay người tiêu dùng ở một số tỉnh trong nước. Bình quân mỗi tháng, tôi xuất bán hơn 1.000 chiếc bánh chưng gù và khoảng 4.000 chiếc bánh chuối, đồng thời tạo việc làm bán thời gian cho từ 7 - 10 lao động địa phương.

Ngồi bên bếp lửa, nơi những nồi bánh nghi ngút khói, Nguyệt vẫn miệt mài với từng công đoạn quen thuộc. Với cô, mỗi chiếc bánh làm ra không đơn thuần là một sản phẩm hàng hóa mà còn gửi gắm câu chuyện về phong tục, tập quán và bản sắc của đồng bào Tày. Đó là hương vị của những hạt nếp quê nhà, sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ vùng cao và ký ức về những mái nhà quây quần bên bếp lửa mỗi dịp lễ, Tết.

Bài, ảnh: Hoàng Tuyến