Lũng Cú phát triển du lịch gắn với nâng cao chất lượng điểm đến

Đồng chí Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú.

Phóng viên: Lô Lô Chải được vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới” năm 2025, góp phần đưa du lịch Lũng Cú ngày càng khẳng định sức hút. Tuy nhiên, lượng khách tăng nhanh cũng tạo sức ép lên hạ tầng và công tác quản lý du lịch. Đồng chí đánh giá như thế nào về thực trạng này?

Đồng chí Dương Ngọc Đức: Lô Lô Chải được vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới” là niềm tự hào, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn đối với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương. Trong 10 tháng năm 2026, toàn xã đón 500 nghìn lượt khách, doanh thu du lịch đạt trên 200 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng này cho thấy sức hút của điểm đến, nhưng cũng tạo áp lực ngày càng lớn lên hạ tầng thiết yếu và công tác quản lý.

Hệ thống cơ sở kinh doanh du lịch của xã từng bước phát triển, với 85 cơ sở lưu trú, khoảng 515 phòng, 830 giường; 11 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống; 1 hợp tác xã vận tải xe điện; 1 hợp tác xã sản xuất, trưng bày, kinh doanh sản phẩm thêu dệt truyền thống dân tộc Lô Lô; 7 cơ sở cho thuê trang phục dân tộc cùng nhiều hộ kinh doanh sản phẩm OCOP, hàng lưu niệm và dịch vụ trải nghiệm.

Tuy nhiên, những bất cập từ thực tế đang đặt ra yêu cầu phải đầu tư, nâng cấp đồng bộ hơn. Xã xác định phát triển du lịch không thể chỉ chú trọng thu hút khách, tăng doanh thu mà phải bảo đảm điều kiện sống của người dân, chất lượng dịch vụ và môi trường điểm đến. Đây là nền tảng để giữ gìn danh hiệu và phát triển du lịch bền vững.

Phóng viên: Thời gian qua, xảy ra tình trạng mất điện, thiếu nước sinh hoạt tại Lô Lô Chải, vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này?

Đồng chí Dương Ngọc Đức: Cấp ủy, chính quyền địa phương thẳng thắn nhìn nhận việc cung cấp điện, nước chưa ổn định tại Lô Lô Chải là vấn đề thực tế, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân, hoạt động kinh doanh và trải nghiệm của du khách. Nguyên nhân là nhu cầu sử dụng tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của một số hạng mục hạ tầng hiện có.

Đối với điện, công suất máy biến áp đã được nâng từ 320 kVA lên 400 kVA vào tháng 3/2025, tiếp tục nâng lên 560 kVA vào tháng 10/2025. Tuy nhiên, hiện máy biến áp đã mang tải lớn. Một số đoạn đường dây hạ áp 0,4 kV cũng từng xảy ra quá tải, phát nhiệt, gây sự cố. Đối với nước sinh hoạt, trước năm 2016, thôn Lô Lô Chải chưa được đầu tư hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung. Người dân chủ yếu tự dẫn nước từ các nguồn nhỏ ở khu vực sau núi về phục vụ sinh hoạt, kết hợp tích trữ nước mưa, nên việc bảo đảm nguồn nước còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và thời tiết. Năm 2022, thôn được đầu tư xây dựng một hồ treo với tổng mức đầu tư trên 10 tỷ đồng, góp phần bổ sung nguồn nước phục vụ đời sống nhân dân.

Tuy nhiên, hệ thống cấp nước chịu áp lực khi nhu cầu tăng, trong khi vẫn còn tình trạng rò rỉ, thất thoát đường ống và khả năng cung cấp chưa đáp ứng tốt vào thời điểm cao điểm. Trong khi đó, địa hình và không gian dân cư đặc thù, yêu cầu bảo tồn kiến trúc truyền thống cũng khiến việc đầu tư, mở rộng hạ tầng cần được nghiên cứu kỹ. Vì vậy, đây là vấn đề tổng hợp, cần có sự phối hợp giải quyết của chính quyền địa phương và các đơn vị chuyên ngành.

Qua kiểm tra thực tế, xã Lũng Cú kịp thời nắm bắt những khó khăn về hạ tầng, dịch vụ, nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Phóng viên: Xã đang triển khai những giải pháp nào để hạn chế những sự cố về điện, nước và bảo đảm điều kiện phục vụ du khách trong các đợt cao điểm?

Đồng chí Dương Ngọc Đức: Trước những bất cập về hạ tầng, Đảng ủy xã đã chỉ đạo UBND xã chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn, đơn vị cung cấp dịch vụ thiết yếu để rà soát nhu cầu, xác định những điểm còn thiếu và xây dựng phương án xử lý theo thứ tự ưu tiên.

Đối với điện, xã phối hợp với Điện lực Đồng Văn trong việc kiểm tra, rà soát phụ tải, hệ thống đường dây và các vị trí cần bổ sung, nâng cấp. Trong tháng 6/2026, ngành điện đã đầu tư bổ sung đường dây 0,4 kV phục vụ Lô Lô Chải và khu vực trung tâm xã, với kinh phí khoảng 3 tỷ đồng. Đồng thời, xã tiếp tục phối hợp tháo gỡ khó khăn về vị trí, hướng tuyến và mặt bằng để tạo điều kiện triển khai các hạng mục đầu tư tiếp theo.

Đối với nước sinh hoạt, BTV Đảng ủy xã đã cho chủ trương để UBND xã triển khai chương trình đầu tư hệ thống cấp nước cho thôn Lô Lô Chải và khu vực trung tâm xã. Trong năm 2026, công trình được thực hiện từ nguồn vốn sự nghiệp kinh tế, với tổng mức đầu tư 7,5 tỷ đồng; đến nay đã bố trí 5 tỷ đồng và đang trong giai đoạn hoàn thiện. Khi đưa vào sử dụng, công trình sẽ góp phần bổ sung nguồn cấp, nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt của người dân, đồng thời phục vụ hoạt động dịch vụ, du lịch trên địa bàn.

Cùng với đầu tư hạ tầng điện, nước, xã chú trọng các điều kiện bảo đảm vệ sinh môi trường. Tần suất thu gom rác thải đã được tăng từ 2 chuyến mỗi tuần lên 2 chuyến mỗi ngày, khối lượng thu gom bình quân khoảng 1,5 tấn/ngày. Xã cũng quan tâm đầu tư, cải tạo nhà văn hóa, nhà vệ sinh công cộng, hệ thống chiếu sáng, trồng cây xanh và chỉnh trang cảnh quan.

Một yêu cầu nữa là nâng cao ý thức sử dụng tiết kiệm điện, nước trong các hộ dân, cơ sở kinh doanh và du khách. Xã khuyến cáo người dân, các cơ sở lưu trú, nhà hàng cần chủ động phương án dự phòng phù hợp, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, hạn chế lãng phí nguồn nước và thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường. Trong tháng 10 và tháng 11, xã cũng tổ chức 2 cuộc đối thoại với các tổ chức, cá nhân hoạt động du lịch để lắng nghe, tiếp thu các kiến nghị để có hướng xử lý kịp thời.

Làng Lô Lô Chải nhìn từ trên cao.

Phóng viên: Về lâu dài, xã có định hướng như thế nào để phát triển hạ tầng tại Lô Lô Chải mà vẫn bảo tồn được cảnh quan, kiến trúc truyền thống và bản sắc văn hóa?

Đồng chí Dương Ngọc Đức: Danh hiệu “Làng du lịch tốt nhất thế giới” không chỉ là đích đến cuối cùng mà là sự ghi nhận những giá trị văn hóa, cảnh quan và nỗ lực của cộng đồng địa phương. Giữ gìn danh hiệu ấy đòi hỏi trách nhiệm thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp và mỗi du khách.

Quan điểm xuyên suốt của xã là phát triển hạ tầng phải đi cùng bảo tồn giá trị truyền thống. Lô Lô Chải có sức hấp dẫn riêng không chỉ bởi vị trí dưới chân Cột cờ Quốc gia Lũng Cú mà còn bởi kiến trúc nhà trình tường, mái ngói âm dương, hàng rào đá, không gian cư trú và đời sống văn hóa của đồng bào Lô Lô. Đây là những giá trị làm nên bản sắc của ngôi làng, không thể đánh đổi để chạy theo tăng trưởng du lịch đơn thuần.

Vì vậy, định hướng lâu dài là rà soát, hoàn thiện quy hoạch và tổ chức không gian phát triển phù hợp, trong đó hạ tầng điện, nước, thoát nước, xử lý nước thải, thu gom rác thải, giao thông, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng và hệ thống chiếu sáng cần được tính toán trong một tổng thể thống nhất. Các công trình kỹ thuật phải đáp ứng yêu cầu sử dụng nhưng hạn chế tối đa tác động đến cảnh quan, kiến trúc truyền thống và không gian văn hóa của thôn.

Đối với hệ thống cấp nước, cần tính toán đồng thời khả năng khai thác nguồn, dự trữ, phân phối và nhu cầu sử dụng của người dân, cơ sở dịch vụ. Không chỉ đầu tư công trình mà còn phải quan tâm đến quản lý, vận hành, bảo dưỡng, bảo đảm nguồn nước được sử dụng tiết kiệm và ổn định. Đối với hệ thống điện, xã phối hợp với ngành điện dự báo phụ tải theo từng giai đoạn phát triển, có phương án nâng cấp phù hợp, hạn chế việc bổ sung công trình manh mún, ảnh hưởng đến cảnh quan.

Xã cũng xác định cần quản lý chặt chẽ sức chứa của điểm du lịch, hoạt động xây dựng và việc phát triển các dịch vụ mới. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về các lĩnh vực xây dựng, kiến trúc, cảnh quan, môi trường, du lịch tại Làng văn hoá du lịch cộng đồng Lô Lô Chải. Không chạy theo số lượng khách bằng mọi giá, mà phải hướng đến nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú, tăng giá trị dịch vụ và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Xin cảm ơn đồng chí!

Thực hiện: Phạm Hoan