Nghiên cứu công nghệ chiến lược phải bắt đầu từ bài toán thực tế

Đây là một trong những nội dung được nêu tại Hội nghị phổ biến các văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Lấy sản phẩm thực tế làm thước đo

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, ngày 6/8, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1493/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng ban hành các thông tư hướng dẫn, tạo hành lang pháp lý cho việc tổ chức thực hiện.

Theo Thứ trưởng, triển khai công nghệ chiến lược phải đáp ứng ba yêu cầu cốt lõi: Chuyển từ quản lý nặng về thủ tục sang quản lý theo kết quả đầu ra; bắt đầu từ bài toán thực tế thay vì đề xuất nhiệm vụ; lấy năng lực làm chủ công nghệ và sản phẩm ứng dụng thực tế làm thước đo.

“Lấy bài toán của đất nước làm điểm xuất phát, lấy công nghệ chiến lược cần làm chủ làm mục tiêu, lấy sản phẩm công nghệ chiến lược làm đầu ra, lấy doanh nghiệp và thị trường làm nơi kiểm chứng”, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh.

Theo cách tiếp cận mới, mỗi nhiệm vụ được chia thành các gói công việc và gắn với những mốc đánh giá cụ thể. Nếu không đạt chỉ tiêu hoặc tiến độ tại các mốc này, nhiệm vụ có thể được kết thúc, qua đó giải phóng nguồn lực để tập trung cho các nhóm nghiên cứu và hướng phát triển có triển vọng hơn.

Cùng với quản lý theo đầu ra, Thứ trưởng đề nghị tăng quyền tự chủ chuyên môn, giảm thủ tục hành chính và bảo đảm mức thù lao tương xứng với công sức của nhà khoa học, nhất là đối với các hướng nghiên cứu chuyên sâu hoặc lĩnh vực đang khan hiếm nhân lực.

Quản lý đồng bộ trên môi trường số

Các nhiệm vụ công nghệ chiến lược sẽ từng bước được quản lý đồng bộ trên môi trường số. Thông tin cập nhật trên hệ thống quản lý nhiệm vụ và Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có giá trị pháp lý, góp phần giảm hồ sơ, báo cáo giấy và hạn chế yêu cầu thực hiện lại thủ tục hành chính.

Thứ trưởng Lê Xuân Định yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đồng hành, kịp thời giải đáp và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.

Các bộ, ngành, địa phương cần chủ động xác định bài toán ưu tiên từ yêu cầu thực tiễn và lợi thế cạnh tranh. Viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp phải chuẩn bị nguồn lực, tăng cường liên kết và xây dựng năng lực công nghệ dài hạn.

Tại hội nghị, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ trực tiếp giải đáp vướng mắc, làm rõ những nội dung mới và hướng dẫn thống nhất cách thức triển khai.

Các đại biểu được phổ biến nội dung Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược cùng các thông tư quy định việc xây dựng, thẩm định, phê duyệt, xét tài trợ, đặt hàng, ký hợp đồng và cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược sử dụng ngân sách nhà nước.

Hội nghị cũng tập trung trao đổi về quy trình đề xuất, phê duyệt nhiệm vụ; cơ chế tài trợ, đặt hàng; quản lý, sử dụng kinh phí và xử lý tài sản.

Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục làm rõ tiêu chí lựa chọn nhiệm vụ, trách nhiệm của các bên và cơ chế phối hợp, bảo đảm nghiên cứu gắn với sản phẩm, kết quả đầu ra, khả năng ứng dụng, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.