Malaysia bắt đầu siết quy định đối với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc

Xe điện BYD tại Malaysia. Ảnh: BYD Sime Motors

Quy định mới của Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, yêu cầu mọi mẫu xe điện CBU nhập khẩu phải đáp ứng đồng thời hai tiêu chí gồm giá trị CIF (bao gồm giá xe, bảo hiểm và cước vận chuyển) tối thiểu 200.000 ringgit (khoảng 49.160 USD) và công suất động cơ không dưới 180 kW (tương đương khoảng 241 mã lực).

Do giá bán lẻ còn phải cộng thêm các loại thuế, chi phí vận hành và lợi nhuận của nhà phân phối, những mẫu xe đáp ứng điều kiện trên sẽ có giá bán thực tế cao hơn đáng kể so với ngưỡng 200.000 ringgit. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn các mẫu xe điện phổ thông sẽ không còn đủ điều kiện để nhập khẩu nguyên chiếc vào Malaysia.

Các quy định mới được cho là tác động mạnh tới các thương hiệu xe Trung Quốc, vốn tạo dựng vị thế tại Malaysia nhờ các sản phẩm có giá bán cạnh tranh. Theo Cục Giao thông đường bộ Malaysia (JPJ), các thương hiệu Trung Quốc (không bao gồm Proton do Geely sở hữu) chiếm khoảng 60% thị phần xe năng lượng mới tại Malaysia trong năm 2025.

BYD là một trong những hãng chịu ảnh hưởng lớn nhất, do toàn bộ 7 mẫu xe BYD đang phân phối tại Malaysia đều có giá khởi điểm dưới 200.000 ringgit. Mẫu bán chạy như Dolphin hay phiên bản tiêu chuẩn của Atto 3 lại không đáp ứng yêu cầu về công suất tối thiểu 180 kW.

Bên cạnh BYD, Zeekr 7X hay Chery Omoda E5 cũng không còn đủ điều kiện để nhập khẩu theo quy định mới.

Không chỉ siết nhập khẩu, Malaysia còn nâng cao điều kiện đối với các dự án sản xuất ô tô mới nhằm khuyến khích đầu tư có giá trị gia tăng cao. Đối với các dự án được phê duyệt sau ngày 1-9-2025, doanh nghiệp phải đáp ứng nhiều yêu cầu nghiêm ngặt như giá bán xe tối thiểu 100.000 ringgit (khoảng 24.580 USD), xuất khẩu ít nhất 80% sản lượng và chỉ được tiêu thụ tối đa 20% tại thị trường nội địa. Đồng thời, các công đoạn quan trọng như hàn thân xe, sơn và lắp ráp hoàn thiện phải được thực hiện tại Malaysia nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Theo giới chuyên môn, quy định này sẽ khiến kế hoạch xây dựng nhà máy lắp ráp CKD của BYD tại Tanjung Malim (bang Perak) với diện tích khoảng 600.000 m² gặp nhiều khó khăn. Yêu cầu phải xuất khẩu 80% sản lượng được cho là khó khả thi khi BYD đã sở hữu mạng lưới sản xuất quy mô lớn tại Trung Quốc, Thái Lan và Indonesia.

Quy định mới sẽ buộc nhiều hãng xe Trung Quốc phải tìm kiếm đối tác sản xuất tại Malaysia để đảm bảo kinh doanh. Ảnh: Stellantis

Trước quy định mới, một số doanh nghiệp Trung Quốc lựa chọn hợp tác với các cơ sở sản xuất hiện hữu để duy trì hoạt động tại Malaysia. Tháng 6-2026, Leapmotor cũng bắt đầu lắp ráp mẫu C10 tại nhà máy của Stellantis ở Gurun, bang Kedah. Xpeng cũng công bố khởi động sản xuất phiên bản tay lái phải của mẫu G6 thông qua hợp tác với nhà sản xuất địa phương EPMB. Do tận dụng các nhà máy hiện có thay vì đầu tư dự án mới, các hoạt động này không phải tuân thủ quy định bắt buộc xuất khẩu 80% sản lượng.

Chính phủ Malaysia khẳng định, các quy định mới nhằm thu hút những khoản đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước và nâng cao năng lực ngành công nghiệp ô tô nội địa, theo mô hình từng được áp dụng để phát triển các thương hiệu quốc gia như Proton và Perodua.

(tổng hợp)