Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia trong bối cảnh mới

Hội thảo có sự tham dự của 120 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An, các nhà khoa học, chuyên gia tư vấn chính sách cùng đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp của ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, cạnh tranh địa chính trị gay gắt, cùng sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, việc tăng cường liên kết hạ tầng chiến lược không chỉ là nhu cầu phát triển kinh tế thuần túy mà còn là nhiệm vụ mang ý nghĩa chính trị, an ninh và tự chủ chiến lược sâu sắc của cả ba quốc gia Việt Nam- Lào-Campuchia.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch VASS phát biểu khai mạc tại hội thảo. (Ảnh: NGUYỄN THU TRANG)

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch VASS nhấn mạnh, mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam, Lào và Campuchia là tài sản vô giá của ba dân tộc. Trong tình hình mới, Việt Nam, Lào và Campuchia cần tăng cường tự chủ chiến lược, chủ động xây dựng mạng lưới hạ tầng nội khu vực đồng bộ, hiện đại. Theo đó, kết nối hạ tầng giữa ba nước không chỉ dừng ở giao thông, năng lượng mà cần mở rộng sang hạ tầng thể chế, hạ tầng số và hạ tầng xanh, qua đó khai thác tốt hơn lợi thế của mỗi quốc gia, tăng cường kết nối với GMS, ASEAN và nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu trước những biến động mới.

Tiến sĩ Leeber Leeboupao, Chủ tịch LASES phát biểu khai mạc tại hội thảo. (Ảnh: NGUYỄN THU TRANG)

Tiến sĩ Leeber Leebouapao, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch LASES cho rằng, việc nâng cấp và đồng bộ hóa mạng lưới hạ tầng giữa ba nước là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực và củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong không gian hợp tác tiểu vùng Mekong.

Theo Chủ tịch LASES, cần đẩy mạnh nghiên cứu về kết nối cơ sở hạ tầng, các vấn đề kinh tế và những thách thức chung trong quá trình phát triển; đồng thời tăng cường phối hợp, kết nối giữa các cơ quan nghiên cứu với các cơ quan hoạch định chính sách, Đảng và chính phủ ba nước. Trên cơ sở đó, ba cơ quan có thể nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến và kiến nghị chính sách có phạm vi rộng hơn, hướng tới thúc đẩy chính phủ ba nước quan tâm và triển khai các chương trình kết nối hạ tầng, tạo nền tảng thuận lợi cho tăng cường liên kết kinh tế, thúc đẩy tiềm năng phát triển và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa CLV.

Thay mặt Đoàn RAC, phát biểu tại hội thảo, Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch RAC, đánh giá cao chủ đề hội thảo diễn ra tại Nghệ An - vùng đất giàu truyền thống lịch sử và có cảnh quan du lịch tươi đẹp của Việt Nam.

Chủ tịch RAC trân trọng mối quan hệ hợp tác CLV và 3 cơ quan (VASS,LASES,RAC) nhằm tạo cơ hội để các nhà nghiên cứu và giới tri thức của ba nước trao đổi tri thức và đóng góp ý kiến chính sách cho chính phủ mỗi nước.

Viện sĩ Sok Touch mong muốn hội thảo lần này sẽ xác định được được những vấn đề ưu tiên và các đề xuất có thể tiếp tục được nghiên cứu, triển khai nhằm giảm chi phí vận tải, nâng cao độ tin cậy của nguồn cung và mở rộng cơ hội kinh tế cho người dân ba nước.

Chủ tịch RAC nhấn mạnh đến vai trò của các cơ quan nghiên cứu trong việc hỗ trợ kết nối chiến lược, cần dựa trên nhận thức chung sự hỗ trợ giữa các quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa tiềm năng lợi thế, nhu cầu và ưu tiên phát triển riêng, vì lợi ích chung. Theo đó, các cơ quan nghiên cứu có vai trò kết nối tri thức với nhu cầu chính sách và đời sống nhân dân. Hội thảo là diễn đàn trao đổi ý tưởng, tăng cường hiểu biết về kết nối giữa ba nước và giá trị thực sự của kết nối chiến lược là biến sự gần gũi về địa lý thành cơ hội phát triển mà người dân có thể được hưởng lợi thông qua việc làm, thu nhập và đời sống ngày càng tốt hơn; qua đó góp phần xây dựng nền thịnh vượng chung và quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa CLV.

Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch RAC phát biểu khai mạc tại hội thảo. (Ảnh: NGUYỄN THU TRANG)

Hội thảo gồm 3 phiên làm việc với 10 tham luận khoa học chất lượng cao và nhiều ý kiến thảo luận sôi nổi:

Phiên 1 với chủ đề "Bối cảnh của khu vực và thế giới đối với kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia", các tham luận tập trung phân tích xu hướng chuyển dịch địa chính trị, tác động của biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh; đồng thời chỉ ra yêu cầu phải mở rộng nội hàm hạ tầng chiến lược, không chỉ bao gồm hạ tầng cứng (giao thông, năng lượng, cảng biển) mà phải tích hợp chặt chẽ với hạ tầng mềm (thể chế, quy trình hải quan), hạ tầng số và hạ tầng xanh.

Phiên 2 với chủ đề "Thực trạng kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia", các chuyên gia đã thẳng thắn đánh giá thực trạng kết nối hiện nay, chỉ ra những điểm nghẽn cốt lõi như: Chi phí logistics còn cao; một số tuyến đường giao thông trọng điểm chưa đồng bộ; cơ chế mua bán điện xuyên biên giới còn phân mảnh; thiếu quy chuẩn hạ tầng kỹ thuật số chung và thủ tục kiểm soát cửa khẩu tại một số khu vực biên giới chưa thực sự tối ưu hóa.

Phiên 3 với chủ đề "Triển vọng và giải pháp tăng cường kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia", các đại biểu thảo luận về tầm nhìn dài hạn, các mô hình phát triển tích hợp và giải pháp huy động nguồn lực đa dạng cho các dự án hạ tầng lớn trong khu vực.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để nhận diện thực trạng, những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy liên kết hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia, phân tích tác động của những xu hướng địa chính trị, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, làm rõ các điểm nghẽn về thể chế, giao thông-logistics, năng lượng, dữ liệu và hạ tầng xanh; đồng thời đề xuất các mô hình kết nối tích hợp, thiết thực, có khả năng triển khai.

Kết quả hội thảo sẽ cung cấp những luận cứ khoa học và báo cáo tư vấn chính sách chất lượng cao gửi tới lãnh đạo Đảng và Nhà nước ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia.