Nghị quyết 57-NQ/TW: Tạo động lực phát triển công nghiệp công nghệ số

Một số doanh nghiệp đã bước đầu làm chủ các công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược. Ảnh: Kim Tiến.

Công nghiệp công nghệ số tạo động lực tăng trưởng mới

Sau gần hai năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, một trong những kết quả đáng chú ý là sự tăng trưởng của ngành công nghiệp công nghệ số. Không chỉ mở rộng về quy mô doanh thu và xuất khẩu, lĩnh vực này còn ghi nhận những bước tiến trong nghiên cứu, phát triển và sản xuất sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ.

Theo số liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ, năm 2025, doanh thu toàn ngành công nghiệp công nghệ số đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với năm 2024. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong 10 tháng đầu năm, doanh thu toàn ngành ước đạt 254,6 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng tương ứng 53% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước.

Đằng sau những con số tăng trưởng là sự chuyển động của các doanh nghiệp trong phát triển sản phẩm, mở rộng năng lực sản xuất và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ. Thay vì chỉ tập trung gia công, lắp ráp, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư nghiên cứu, thiết kế, chế tạo những sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao.

Điển hình là Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech), đơn vị nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm công nghệ trong lĩnh vực quân sự, viễn thông và dân dụng. Doanh nghiệp định hướng làm chủ toàn trình từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đến sản xuất, kinh doanh sản phẩm. Trong lĩnh vực viễn thông, việc phát triển hệ sinh thái thiết bị mạng 5G là bước tiến đáng chú ý, thể hiện nỗ lực tham gia vào lĩnh vực công nghệ có yêu cầu cao về trình độ nghiên cứu và năng lực tích hợp hệ thống.

Thiết bị trạm gốc 5G do Viettel nghiên cứu, phát triển được giới thiệu tại triển lãm của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: PV

Đầu tháng 11/2026, Viettel tiếp tục giới thiệu chip bán dẫn bảo mật VGC v1.0. Đây là một dấu mốc trong quá trình nghiên cứu, phát triển công nghệ bán dẫn, lĩnh vực đòi hỏi sự đầu tư lâu dài về nhân lực, tri thức và năng lực làm chủ công nghệ. Việc doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia phát triển chip bán dẫn cho thấy định hướng chuyển từ ứng dụng công nghệ sang nghiên cứu, thiết kế và tạo ra sản phẩm công nghệ có giá trị cao hơn.

Ở hướng phát triển sản phẩm công nghệ mới, Công ty cổ phần Phenikaa-X là một trường hợp đáng chú ý trong lĩnh vực robot và phương tiện tự hành. Sau quá trình nghiên cứu, phát triển, doanh nghiệp đã đưa các sản phẩm như xe buýt tự hành, robotaxi, robot vệ sinh tự động và robot giao hàng vào chương trình thử nghiệm có kiểm soát tại Hà Nội.

Ông Lê Quang Hiệp, Giám đốc Công ty cổ phần Phenikaa-X cho biết, Phenikaa-X là thành viên Tập đoàn Phenikaa. Hiện nay, doanh nghiệp tập trung vào nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Thực hiện định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW, doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ như robot, trí tuệ nhân tạo (AI), thuộc các lĩnh vực công nghệ chiến lược quốc gia.

“Chúng tôi không chỉ hướng đến thị trường trong nước mà còn đặt mục tiêu phát triển ra thị trường quốc tế. Để làm được điều đó, doanh nghiệp chú trọng xây dựng đội ngũ nhân lực có năng lực, đồng thời làm chủ công nghệ do người Việt nghiên cứu và phát triển”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Chuyển đổi số từng bước đi vào thực chất

Cùng với phát triển công nghiệp công nghệ số, chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được thúc đẩy thông qua hoàn thiện hạ tầng, phát triển nền tảng dùng chung và xây dựng cơ sở dữ liệu. Một trong những yêu cầu quan trọng là bảo đảm các hệ thống thông tin có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, tránh đầu tư phân tán, thiếu đồng bộ.

Việc ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số đã tạo căn cứ để các bộ, ngành, địa phương thiết kế, xây dựng hệ thống thông tin theo định hướng thống nhất. Đến ngày 30/9/2026, cả nước có 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đang vận hành và 12 nền tảng đang trong quá trình thử nghiệm. Đây là những cấu phần quan trọng để hình thành môi trường số thống nhất, phục vụ quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công.

Thử nghiệm có kiểm soát xe bus mini của Công ty Cổ phần Phenikaa-X trong khu vực riêng. Ảnh: PV

Trong giải quyết thủ tục hành chính, Cổng Dịch vụ công quốc gia hiện cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó có 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình. Đến tháng 10/2026, cả nước đã cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 36,71% so với cuối năm 2025. Những kết quả này cho thấy điều kiện thực hiện giao dịch, xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ trên môi trường điện tử tiếp tục được mở rộng.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước được đưa vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Hiện có hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương.

Các nền tảng này hỗ trợ cán bộ, công chức tra cứu pháp luật có dẫn chiếu, soạn thảo, tóm tắt, so sánh và rà soát văn bản. Tính đến ngày 2/11/2026, tổng số tài khoản được tạo đạt khoảng 761.000. Việc đưa AI vào hoạt động công vụ không chỉ bổ sung công cụ hỗ trợ xử lý công việc mà còn mở rộng khả năng ứng dụng các mô hình công nghệ ngôn ngữ tiếng Việt trong thực tiễn quản lý nhà nước.

Cùng với đó, hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và bảo hộ sở hữu trí tuệ đạt nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này góp phần bảo vệ thành quả nghiên cứu, khuyến khích sáng tạo và thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ.

Từ những kết quả trên có thể thấy, Nghị quyết 57-NQ/TW đang thúc đẩy sự chuyển động đồng thời của công nghiệp công nghệ số, hạ tầng số và ứng dụng công nghệ mới. Tuy nhiên, để tạo động lực tăng trưởng bền vững, cần tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, sản xuất sản phẩm công nghệ trong nước, nhất là các công nghệ chiến lược; đồng thời đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là hướng đi để doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ, thay vì chủ yếu tham gia ở khâu gia công, lắp ráp.