Hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2030

Ngày 29/9, Thứ trưởng Tài chính Lê Tấn Cận đã ký Quyết định số 2717/QĐ-BTC ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 13/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3/10/2025 của Ban Bí thư về bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới.

Mục tiêu của Kế hoạch là xác định cụ thể các nhiệm vụ trọng tâm và phân công rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị trực thuộc Bộ trong việc thực hiện các nội dung được giao tại Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 13/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3/10/2025 của Ban Bí thư về thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới (sau đây gọi tắt là Quyết định số 844/QĐ-TTg).

Cùng với đó, quán triệt sâu sắc, đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3/10/2025 của Ban Bí thư về thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới (sau đây gọi tắt là Chỉ thị số 52-CT/TW). Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, tổ chức và người dân về bảo hiểm y tế trong giai đoạn mới; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động, xác định việc tham gia bảo hiểm y tế là quyền lợi, trách nhiệm của mọi người dân và toàn xã hội, góp phần đạt mục tiêu thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm y tế trong giai đoạn mới, hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2030. Đồng thời bảo đảm vai trò của Bộ Tài chính trong điều hành và giám sát chính sách tài chính-ngân sách phục vụ lĩnh vực bảo hiểm y tế.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. (Ảnh: ANH SƠN)

Kế hoạch cũng nêu ra 5 nhóm nhiệm vụ cụ thể sau đây.

Thứ nhất, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật, chương trình, kế hoạch về bảo hiểm y tế, đổi mới công tác truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo hiểm y tế.

Đổi mới nội dung, hình thức, phương thức thông tin, tuyên truyền, phổ biến, quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo hiểm y tế đúng trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng nhóm đối tượng; đẩy mạnh truyền thông số và đa nền tảng để lan tỏa sâu rộng, kịp thời các thông tin chính sách tới toàn xã hội; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc tham gia bảo hiểm y tế; xác định việc tham gia bảo hiểm y tế là quyền lợi và trách nhiệm của mọi người dân và của toàn xã hội.

Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền, vận động để phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, tập trung vào đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.

Tổ chức khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để rà soát, xác định nhóm đối tượng chưa tham gia, tham gia không liên tục; xây dựng các giải pháp vận động, phát triển người tham gia bảo hiểm y tế bền vững.

Xây dựng đề án về đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo hiểm y tế trong giai đoạn mới.

Tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các đề án, chương trình, kế hoạch và việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình cụ thể về bảo hiểm y tế đã được xây dựng và thực hiện.

Thứ hai, phối hợp với Bộ Y tế và các bộ, ngành có liên quan sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế đáp ứng mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân

Tổ chức rà soát, xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bảo hiểm y tế.

Xây dựng cơ chế và triển khai thí điểm, đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, thực hiện bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu của người dân.

Tăng cường liên kết, hợp tác giữa bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe do các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp để tránh trùng lặp thanh toán chi phí y tế và bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe.

Từng bước tăng mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027 phù hợp với việc mở rộng phạm vi quyền lợi, mức hưởng bảo hiểm y tế theo lộ trình, trong đó tiếp tục nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế và các đối tượng cần ưu tiên khác, bảo đảm duy trì bền vững và tăng tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế.

Khuyến khích tạo điều kiện phát triển đa dạng các loại hình bảo hiểm sức khỏe.

Rà soát, xây dựng Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi.

Thứ ba, tăng cường, nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan bảo hiểm xã hội ở Trung ương và địa phương, bảo đảm quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế hiệu quả, cân đối.

Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với các cơ quan quản lý nhà nước trong thực hiện chủ trương, chính sách bảo hiểm y tế. Tăng cường, nâng cao năng lực cho các cơ quan tham mưu quản lý nhà nước, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thuộc Bộ trong quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả giám định bảo hiểm y tế của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế minh bạch, khoa học. Xây dựng quy định về cảnh báo các chi phí tăng cao, tiêu chí xác định chi phí tăng cao bất hợp lý và các giải pháp khắc phục đối với các chi phí tăng cao bất hợp lý hoặc do nguyên nhân chủ quan. Phối hợp với Bộ Y tế xây dựng, triển khai các phương thức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế; xây dựng tài liệu chuyên môn hướng dẫn lập dự kiến chi, điều chỉnh dự kiến chi khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế và việc xác định số chi khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự kiến chi được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán.

Phối hợp với Bộ Y tế xây dựng cơ chế, lộ trình thí điểm đa dạng các loại hình cung ứng dịch vụ bảo hiểm y tế.

Tăng cường, hoàn thiện cơ chế phối hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát liên ngành, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, trục lợi bảo hiểm y tế. Tăng cường các giải pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Triển khai phòng, chống lãng phí, lạm thu, tăng chỉ định dịch vụ y tế không hợp lý và các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế.

Thứ tư, đa dạng, mở rộng các nguồn thu, bảo đảm bền vững và phát triển Quỹ Bảo hiểm y tế để từng bước mở rộng phạm vi quyền lợi, triển khai các giải pháp nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho người bệnh.

Tập trung phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, đẩy mạnh bao phủ bảo hiểm y tế theo hộ gia đình để đạt mục tiêu tới năm 2026 tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt hơn 95,5% dân số, đến năm 2030 đạt mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân. Hằng năm giao chỉ tiêu phát triển người tham gia bảo hiểm y tế cho từng địa phương; thường xuyên theo dõi, phân tích, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời đôn đốc các địa phương, có các giải pháp hiệu quả để hoàn thành kế hoạch được giao.

Phối hợp với Bộ Y tế từng bước thực hiện tăng tỷ lệ, mức thanh toán, chi cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp với lộ trình tăng mức đóng bảo hiểm y tế và khả năng cân đối của Quỹ Bảo hiểm y tế. Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn.

Phối hợp với Bộ Y tế xây dựng phương thức hỗ trợ trực tiếp cho người tham gia bảo hiểm y tế khi sử dụng dịch vụ y tế, triển khai thí điểm chương trình hỗ trợ người bệnh để giảm chi phí cùng chi trả của người tham gia bảo hiểm y tế, ưu tiên người bệnh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách xã hội.

Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cải cách hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm y tế.

Hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực bảo hiểm y tế; nâng cấp các hệ thống thông tin phục vụ quản lý, giám định và thanh toán bảo hiểm y tế; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong phân tích, cảnh báo, giám sát chi phí, phát hiện bất thường và nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý, khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Bảo đảm việc kết nối, chia sẻ và liên thông, đồng bộ giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm y tế, Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành khác theo quy định tại Nghị định số 278/2025/NĐ-CP ngày 22/10/2025 của Chính phủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị, bảo đảm mật, an toàn dữ liệu y tế cá nhân theo quy định pháp luật.

Triển khai toàn diện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm y tế trên Cổng dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp Bộ; nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến và thanh toán trực tuyến tiền đóng bảo hiểm y tế thông qua các nền tảng số. Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong giám định bảo hiểm y tế. Nâng cao năng lực của Cổng tiếp nhận dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bảo đảm thông suốt, tiếp nhận, phản hồi dữ liệu kịp thời.