Gỡ khó nguồn nhân lực xây trường biên giới

Dự án xây dựng trường nội trú liên cấp tại xã Sơn Vĩ dù thiếu nhân lực nhưng đang được nhà thầu tích cực thi công.

Đây là thực tế tại nhiều dự án xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú tiểu học và THCS ở các xã biên giới của tỉnh.

Tại Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp xã Sơn Vĩ, công trình được xây dựng trên diện tích 3,6 ha với 13 hạng mục chính và các công trình phụ trợ, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của gần 1.100 học sinh. Để kịp hoàn thành trước thời điểm khai giảng năm học mới, công trình cần duy trì khoảng 450 lao động trên công trường. Tuy nhiên, đến nay đơn vị thi công mới huy động được hơn 300 người, thiếu khoảng 150 nhân công. Vì vậy, tính đến ngày 20/7, khối lượng thi công mới đạt 50,6%, thấp hơn yêu cầu tiến độ, khó đảm bảo kế hoạch.

Theo anh Trần Văn Công, Phó Giám đốc Ban điều hành dự án (Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả) - nhà thầu thi công, đơn vị đã huy động tối đa lao động địa phương có kinh nghiệm, trả công từ 450 - 500 nghìn đồng/ngày đối với lao động phụ và trên 600 nghìn đồng/ngày đối với lao động chính, cao hơn mặt bằng chung của nhiều công trình. Không chỉ tuyển dụng trong địa phương, doanh nghiệp còn tìm kiếm lao động tại các huyện, tỉnh lân cận nhưng vẫn không đáp ứng nhu cầu.

Khó khăn tương tự cũng diễn ra tại Dự án Trường nội trú liên cấp xã Phố Bảng. Công trường hiện chỉ duy trì khoảng 220 - 250 lao động, thiếu từ 100 - 150 người so với cam kết với chủ đầu tư. Trong khi đội ngũ kỹ sư, lái máy, công nhân cơ khí cơ bản đáp ứng yêu cầu thì lực lượng thợ xây, trát, lát gạch luôn trong tình trạng khan hiếm. Đến ngày 20/7, dự án mới đạt chưa đến 50% khối lượng thi công.

Thực tế tại hai công trình cho thấy nghịch lý đang diễn ra ở nhiều dự án trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới của tỉnh: có việc, có kinh phí nhưng không có đủ lao động để thi công. Đây đang trở thành "điểm nghẽn" lớn nhất ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thành các công trình đúng kế hoạch, phục vụ năm học mới.

Theo các nhà thầu, việc thiếu nhân công xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Các dự án đều nằm ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện đi lại, sinh hoạt còn khó khăn, trong khi lao động ở miền xuôi và các tỉnh lân cận có nhiều lựa chọn việc làm thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, phần lớn lao động trẻ tại địa phương đã làm việc tại các khu, cụm công nghiệp trong nước. Thời điểm này có rất nhiều các công trình trọng điểm, quy mô lớn đang được triển khai trên địa bàn tỉnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, trong đó có 16 trường nội trú ở các xã biên giới mới khởi công trong năm nay.

Cùng với đó, thời tiết bất lợi, giá vật liệu và nguồn cung thiếu ổn định cũng khiến tiến độ thi công nhiều thời điểm bị gián đoạn, lao động địa phương chuyển sang công việc khác nên khó huy động trở lại. Hơn nữa, đơn giá nhân công theo định mức được phê duyệt thấp hơn nhiều so với thực tế, tạo thêm áp lực cho các nhà thầu.

Trong bối cảnh nhiều công trình gặp khó về nhân lực, Dự án Trường nội trú liên cấp xã Minh Tân do Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập thi công lại cho thấy hiệu quả từ cách tổ chức lao động linh hoạt. Công trường hiện duy trì 450 - 480 lao động, vượt từ 70 - 100 người so với yêu cầu của chủ đầu tư; khối lượng thi công đạt gần 80% và phấn đấu hoàn thành trước ngày 30-8 để kịp đưa công trình vào sử dụng ngay đầu năm học mới.

Theo anh Nguyễn Trung Kiên, Phó Giám đốc quản lý dự án, thay vì trực tiếp tuyển dụng lao động, doanh nghiệp giao khoán tiến độ từng hạng mục cho các tổ, đội thi công. Trên cơ sở khối lượng công việc được giao, các tổ, đội chủ động tìm kiếm nhân lực và thỏa thuận mức chi trả phù hợp. Cùng với việc thanh toán đầy đủ theo khối lượng hoàn thành, bố trí công việc hợp lý và giữ uy tín với các tổ, đội thi công, cách làm này giúp doanh nghiệp duy trì lực lượng lao động ổn định, bảo đảm tiến độ công trình.

Không chỉ chủ động đổi mới phương thức tổ chức thi công, các nhà thầu cũng tiếp tục tìm kiếm những giải pháp bổ sung nguồn nhân lực. Từ kinh nghiệm triển khai các dự án trường nội trú tại nhiều tỉnh biên giới, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả đã đề xuất huy động lực lượng chiến sĩ, dự bị động viên tham gia thi công. Giải pháp này đã được áp dụng tại Cao Bằng và nếu được chấp thuận sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về nhân lực, đẩy nhanh tiến độ các công trình trên địa bàn tỉnh.

Yêu cầu hoàn thành các trường nội trú không chỉ là nhiệm vụ của từng nhà thầu mà còn là mục tiêu chung của tỉnh nhằm sớm tạo điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc yêu cầu 6 trường nội trú liên cấp khởi công năm 2025 phải hoàn thành trong năm 2026; trong đó, 2 trường tại Thanh Thủy và Minh Tân hoàn thành trước ngày 30/8 để phục vụ khai giảng năm học mới.

Mỗi ngày rút ngắn tiến độ thi công là thêm một ngày hàng nghìn học sinh vùng biên sớm được học tập trong những ngôi trường mới. Vì vậy, cùng với nỗ lực của các nhà thầu, rất cần sự phối hợp, hỗ trợ của các địa phương và các lực lượng liên quan để tháo gỡ khó khăn về nhân lực, bảo đảm các công trình hoàn thành đúng kế hoạch, hiện thực hóa chủ trương chăm lo giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của Đảng, Nhà nước.

Bài, ảnh: Lương Hà