Giám đốc doanh nghiệp nhưng không có lương hưu, không phải đóng BHXH bắt buộc

Người dân làm thủ tục liên quan đến lương hưu, trợ cấp BHXH tại cơ quan Bảo hiểm xã hội. Ảnh: Thùy Linh

Gửi câu hỏi đến cơ quan Bảo hiểm xã hội, ông Nguyễn Minh Đức (tên nhân vật đã thay đổi - PV) cho biết: "Công ty mà tôi đang làm việc có giám đốc trên 70 tuổi. Hiện tại, người này không tham gia bảo hiểm xã hội tại bất kỳ doanh nghiệp nào, không hưởng lương hưu.

Giám đốc đang quản lý doanh nghiệp nhưng không hưởng lương. Như vậy trường hợp này có phải tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 không?".

Trả lời vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Thành phố Hà Nội cho biết, căn cứ Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm:

Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ.

Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương.

Tuy nhiên, Điểm c Khoản 7 Điều 2 Luật BHXH 2024 quy định đối tượng không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động, trừ trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu tối đa 6 tháng quy định tại khoản 7 Điều 33 của luật này.

Đối chiếu các quy định, giám đốc trên đã đủ tuổi nghỉ hưu nên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với những người làm việc theo hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Quy định này phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận về quan hệ lao động, đảm bảo nguyên tắc, bản chất công việc, tiền lương và sự quản lý, giám sát là các yếu tố quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thay vì chỉ dựa vào tên gọi hình thức của hợp đồng.

Điều này giúp bảo vệ quyền lợi cho rất nhiều người lao động đang làm việc dưới các hình thức không chính thức hoặc hợp đồng có tên gọi khác mà thực chất là quan hệ lao động.

Ngoài ra, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 còn mở rộng thêm các nhóm đối tượng khác tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1.7.2025, bao gồm: Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh; Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp; Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương; Người lao động làm việc không trọn thời gian; Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; Lực lượng dân quân thường trực.

Với việc được bổ sung tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người lao động sẽ được thụ hưởng đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội bao gồm: Ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.