Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường

Giáo dục STEM là phương thức dựa trên dạy học tích hợp, tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để phát triển phẩm chất, năng lực và giải quyết hiệu quả các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống.

Theo Ban tổ chức, giáo dục STEM từ lâu không còn là một khái niệm mới, mà đã và đang trở thành một lĩnh vực tri thức, một phương thức học tập tất yếu, góp phần đánh thức tiềm năng sáng tạo của thế hệ trẻ. Tuy nhiên, trước những yêu cầu và điều chỉnh của ngành giáo dục, bài toán làm sao để triển khai STEM một cách đồng bộ, nhất quán, từ chương trình, học liệu, không gian học tập cho tới tập huấn, đào tạo cho đội ngũ nhà giáo, vẫn là trăn trở chung của cả nhà trường và các đơn vị đồng hành.

Do đó, tọa đàm là cơ hội để các đại biểu tập trung thảo luận về khả năng thực tiễn của nhà trường, giải pháp đưa nội dung nào vào giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu người học; sự hỗ trợ bồi dưỡng giáo viên, học liệu, khai thác thiết bị, nền tảng số và làm thế nào để bảo đảm hiệu quả giáo dục STEM.

Tại tọa đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tưởng Duy Hải, Trường đại học Sư phạm Hà Nội (đồng thời là cố vấn dự án giáo dục STEM, Tập đoàn Geleximco) đã chia sẻ về cách tiếp cận và giải pháp thích ứng với yêu cầu mới của giáo dục STEM; phân biệt các hình thức tổ chức với nhu cầu về thiết bị, giải pháp chuyển đổi số trong giáo dục STEM; yêu cầu về kế hoạch giáo dục, đội ngũ và học liệu, thiết bị và sự phối hợp đối tác trong hoạt động giáo dục STEM đối với các nhà trường.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tưởng Duy Hải chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tưởng Duy Hải, đối với mức độ triển khai giáo dục STEM tối thiểu cần dựa trên danh mục thiết bị dạy học tối thiểu, được thiết kế phục vụ giảng dạy các chủ đề STEM trong các môn học với số lượng chủ đề tối thiểu để học sinh có thể quan sát, trải nghiệm. Đối với mức độ cơ bản, số lượng các chủ đề đáp ứng yêu cầu cần đạt tối thiểu mỗi khối gồm 6 chủ đề/năm học; trang bị các thiết bị đáp ứng nhu cầu theo hình thức trải nghiệm STEM, nghiên cứu có giải pháp kết nối IoT, Robotics, trí tuệ nhân tạo (AI),… Trong khi đó, mức độ nâng cao cần dựa trên phòng học mức cơ bản, tăng cường các nội dung thực hành chế tạo sản phẩm mô hình, thực tế ảo; bổ sung các giải pháp kết nối trí tuệ nhân tạo, xây dựng các hệ thống máy móc chuyên dụng: máy in 3D, máy gia công…

Cô giáo Trịnh Thị Thu Thủy, Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mục tiêu giúp học sinh phát triển năng lực. Do đó, vấn đề đặt ra giáo viên quan tâm đến STEM cần hỗ trợ học sinh phát triển năng lực như thế nào để đồng bộ với chương trình giáo dục phổ thông 2018. Điều đó đòi hỏi bản thân giáo viên cũng cần nâng cao năng lực phát triển STEM mới có thể đáp ứng và tổ chức dạy học hiệu quả.

Cô giáo Lưu Hồng Hạnh chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Cô giáo Lưu Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hoàng Diệu (phường Ngọc Hà, Hà Nội) chia sẻ, khi triển khai STEM trong nhà trường vấn đề khó khăn nhất chính là đội ngũ. Bởi để bảo đảm được các bước dạy STEM đòi hỏi cần có học liệu, nền tảng kiến thức người dạy, khả năng tiếp thu của học sinh. Thực tế của nhà trường chỉ triển khai hiệu quả giúp học sinh thật sự được học STEM theo đúng nghĩa thì thầy cô giáo phải rất tâm huyết, có năng lực, chịu khó tìm hiểu, phát triển các kiến thức, kỹ năng dạy học.

Do đó, để triển khai giáo dục STEM hiệu quả, cần có đội ngũ chuyên gia tư vấn về lựa chọn phương pháp, nội dung triển khai phù hợp trình độ học sinh; những trang bị cần có của giáo viên và những thiết bị, đồ dùng cho giáo dục STEM hiệu quả…

Cũng tại tọa đàm, các đại biểu đã thảo luận các phương pháp tổ chức bài học, chủ đề và dự án STEM trong kế hoạch giáo dục, lựa chọn quy trình khám phá khoa học, thiết kế kỹ thuật; khai thác thiết bị, học liệu số. Bên cạnh đó là việc xây dựng quan hệ phối hợp giữa nhà trường và các đơn vị bên ngoài trên cơ sở nhu cầu thực tế, năng lực chuyên môn, thỏa thuận rõ trách nhiệm, sản phẩm, nguồn lực, an toàn và cơ chế giám sát…