Đề xuất hỗ trợ 50% lãi suất vay để thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Toàn cảnh hội thảo

Doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Tại Hội thảo triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay đối với doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư có nội dung ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức ngày 10-7 tại Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm hình thành cơ chế hỗ trợ tài chính đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực đến hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng, doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, vì vậy mọi chính sách cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng cơ chế và hạ tầng dùng chung nhằm giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, chương trình hỗ trợ lãi suất vay thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) hướng tới mục tiêu khuyến khích doanh nghiệp đầu tư ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động. Đối tượng thụ hưởng không chỉ là doanh nghiệp khoa học và công nghệ mà còn bao gồm những doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Thí điểm hỗ trợ 20 doanh nghiệp trước khi nhân rộng

Trình bày phương án triển khai tại hội thảo, Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia Bùi Quang Minh cho biết, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Theo đó, các tổ chức tín dụng vẫn thực hiện đầy đủ việc thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro theo quy định; Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần chi phí lãi vay nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ.

Giám đốc NATIF Bùi Quang Minh phát biểu tại Hội thảo

Theo phương án đề xuất, doanh nghiệp thực hiện các dự án ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi của dự án, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tuân thủ quy định của pháp luật.

Chính sách ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và công nghệ chiến lược; hướng tới các dự án tạo giá trị gia tăng cao, có tác động lan tỏa đối với nền kinh tế.

Mức hỗ trợ được đề xuất bằng 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 6%/năm, với thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.

Theo ông Bùi Quang Minh, cơ chế này được kỳ vọng tạo hiệu ứng "đòn bẩy", huy động nguồn vốn tín dụng của xã hội tham gia đầu tư cho đổi mới công nghệ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Để kiểm chứng tính khả thi của cơ chế cũng như quy trình phối hợp giữa Quỹ, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất triển khai thí điểm đối với 20 doanh nghiệp. Giai đoạn thí điểm dự kiến thực hiện đến hết tháng 9-2026, sau đó sẽ tổng kết, đánh giá để tiếp tục hoàn thiện cơ chế trước khi xem xét mở rộng.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý về nhu cầu và tác động của chính sách; tiêu chí, điều kiện hỗ trợ; các rủi ro có thể phát sinh và phương án kiểm soát; quy trình phối hợp giữa Quỹ, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp cũng như phương án tổ chức triển khai giai đoạn thí điểm.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, bảo đảm chính sách hỗ trợ lãi suất vay được triển khai công khai, minh bạch, đúng đối tượng, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ công nghệ.