Đề nghị bổ sung chính sách đưa lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài

Sáng 15-7, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục phiên họp thứ tư đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho hay, dự thảo Luật không làm phát sinh thủ tục hành chính (TTHC) mới; bãi bỏ 5/19 TTHC, cắt giảm, đơn giản hóa với 6/19 TTHC và cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó, lược bỏ những quy định không cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, nâng cao tính chủ động, linh hoạt của doanh nghiệp nhất là trong việc tuyển chọn, đào tạo, chuẩn bị nguồn lao động hướng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.

Đặc biệt, dự thảo bổ sung quy định về điều kiện cấp giấy phép, hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép do vi phạm pháp luật nhưng vẫn “lách luật” để tiếp tục đề nghị cấp giấy phép cho doanh nghiệp khác; thực hiện phân quyền thêm 5 nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành Phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Cụ thể, bổ sung 4 nhiệm vụ do UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện và bổ sung 1 nhiệm vụ do UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn thực hiện.

Thay mặt cơ quan thẩm tra trình bày nội dung thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho hay, Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.

Đối với một số nội dung lớn, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung chính sách nhà nước đưa chuyên gia, lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài; định hướng giảm dần tỷ trọng đưa người lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài, gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và yêu cầu bảo đảm nguồn lao động cho thị trường lao động trong nước. Đồng thời, đề nghị rà soát, bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối, cung cấp thông tin sai lệch nhằm lừa dối người lao động.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày Tờ trình dự án Luật. Ảnh: media.quochoi.vn

Về điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định thời hạn cấp lại giấy phép đối với doanh nghiệp bị thu hồi; rà soát quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện của nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không làm phát sinh điều kiện đầu tư, kinh doanh mới ngoài phạm vi Luật quy định.

Đối với quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể hơn về thời hạn, tiêu chí thực hiện nghĩa vụ báo cáo, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đặc biệt, có ý kiến đề nghị bổ sung phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng với các trường hợp: Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thời vụ; việc triển khai các thỏa thuận hợp tác lao động giữa các địa phương của Việt Nam và địa phương của nước tiếp nhận lao động; lao động khu vực biên giới, lao động qua biên giới làm việc theo thời vụ hoặc không theo hợp đồng.

Thường trực cơ quan thẩm tra cho rằng, đây là những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, một số nội dung đang được triển khai thí điểm theo nghị quyết của Chính phủ; trường hợp lao động qua biên giới không theo hợp đồng không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày thẩm tra sơ bộ dự án Luật. Ảnh: media.quochoi.vn

Vì vậy, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị tiếp tục tổng kết đầy đủ kết quả thí điểm và nghiên cứu bổ sung khi sửa đổi toàn diện Luật; rà soát những quy định pháp luật liên quan, hoàn thiện cơ chế quản lý phù hợp nhằm tránh khoảng trống pháp lý, tăng cường bảo vệ người lao động.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị, Chính phủ tiếp tục tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhằm hoàn thiện nhiều nội dung trong dự thảo Luật để trình Quốc hội tại kỳ họp tới.

Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 15-7. Ảnh: media.quochoi.vn

Đặc biệt, lưu ý rà soát các hành vi nghiêm cấm, trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền cấp xã; quy định rõ nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến người lao động, như trường hợp doanh nghiệp lừa đảo, đồng thời nghiên cứu tăng chế tài với hành vi này.

Cùng với đó, cắt giảm TTHC, rút ngắn thời gian cấp phép, giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp dịch vụ và người tham gia xuất khẩu lao động; số hóa cơ sở dữ liệu quốc gia về thông tin người lao động đi lao động ở nước ngoài.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng dự kiến trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, dự kiến diễn ra đầu tháng 8-2026.