Cựu binh hơn 30 năm miệt mài tìm hài cốt liệt sĩ

Cựu binh Lê Văn Chớ đã có hơn 30 năm tham gia tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Trần Tuấn

Dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947-27.7.2026), tôi tìm đến nhà cựu binh Lê Văn Chớ (77 tuổi) ở phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh. Ở tuổi xưa nay hiếm nhưng ông Chớ vẫn còn khỏe và khá nhanh nhẹn.

Ông Chớ kể, tháng 12.1966, khi gần 18 tuổi, ông rời quê hương xã Thạch Mỹ, huyện Thạch Hà (cũ), tỉnh Hà Tĩnh lên đường nhập ngũ. Sau 6 tháng đi học trinh sát đặc công, từ tháng 9.1967, ông được biên chế vào làm trinh sát của Trung đoàn 812, Sư đoàn 324, chiến đấu ở chiến trường Trị Thiên.

Trải qua nhiều trận đánh ác liệt, ông cùng đồng đội tiêu diệt nhiều sinh lực địch, nhưng cũng có rất nhiều đồng đội anh dũng hy sinh, khiến ông luôn đau xót, nghẹn ngào.

Điều đó càng khiến ông căm phẫn, thêm quyết tâm phải cùng những người sống sót chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để đánh bại quân thù.

Nhớ về trận đánh ác liệt nhất, ông Chớ kể, đầu tháng 5.1970, hưởng ứng lời kêu gọi của mặt trận, các chiến trường đều ra sức thi đua đánh Mỹ lập công mừng sinh nhật Bác Hồ.

Đêm 18.5, Đại đội 20 đặc công và Đại đội 2 thuộc Tiểu đoàn 4 do Võ Mai Phong làm Đại đội trưởng nhận lệnh tập kích, tiêu diệt Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 54 Ngụy trên động Chiêm Dòng ở phía Tây Hải Lăng (cao điểm 440).

Trong trận đánh này, ông Chớ được giao chỉ huy mũi chủ công dẫn bộ đội luồn sâu đánh Sở chỉ huy và trung tâm thông tin của địch. Trận chiến ác liệt, địch bắn đạn ra như mưa, ông Chớ bị thương nhẹ ở tay nhưng vẫn quyết xông lên tiêu diệt địch.

Liên hồi các loạt đạn địch bắn ra, ông Chớ tiếp tục bị trọng thương khi đạn xuyên qua ổ bụng, được đồng đội băng bó tạm rồi đưa về trạm cứu thương dã chiến phía sau trận địa để chữa trị.

Ông Lê Văn Chớ được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng. Ảnh: Trần Tuấn

“Sau khi tỉnh lại, tôi được anh em đồng đội kể rằng, trận đánh đó, Tiểu đoàn 4 có 9 người hy sinh. Tôi bị thương nặng nhưng may mắn còn giữ được mạng sống”, ông Chớ kể lại.

Sau khi bị thương nặng trong trận đánh ác liệt kể trên, ông Chớ được cho về hậu phương chữa trị. Năm 1971, khi đã bình phục, ông được điều về làm trợ lý đặc công Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh.

Tiếp đó, ông được điều động làm Đại đội trưởng một đơn vị thanh niên xung phong, tham gia phá bom nổ chậm, đắp đường giao thông tại tuyến trọng điểm dọc đường 15A đi Ngã ba Đồng Lộc. Hòa bình lập lại, năm 1976, ông Chớ xuất ngũ trở về địa phương.

Sau khi xuất ngũ, với bản lĩnh của một người cựu binh dũng cảm, không quản ngại khó khăn, gian khổ, năm 1993, ông Chớ đã thành lập Hợp tác xã 27 tháng 7. Hợp tác xã làm ăn tốt đã tạo việc làm cho nhiều cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong ở địa phương.

Cựu binh Lê Văn Chớ (bên trái) trong một lần đi tìm đồng đội. Ảnh tư liệu do nhân vật cung cấp

Ông Chớ được tặng Huy chương Kháng chiến. Ảnh: Trần Tuấn

Khi cuộc sống kinh tế gia đình tạm ổn định, từ năm 1995, cựu binh Lê Văn Chớ mới có điều kiện bắt đầu hành trình đi tìm đồng đội, tìm hài cốt liệt sĩ ở chiến trường xưa mà từ lâu ông đã đau đáu, trăn trở.

Trước mỗi chuyến đi, ông Chớ liên lạc với những cựu binh trong ban liên lạc, đồng thời nắm bắt thông tin từ thân nhân các liệt sĩ để đối chiếu, khi thấy có nhiều thông tin trùng khớp, nhóm của ông mới lên đường tìm kiếm.

Nhờ vậy, trong nhiều chuyến đi tìm kiếm đã có kết quả bất ngờ, khiến ai nấy vỡ òa xúc động, mừng đến rơi nước mắt.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, cựu binh Lê Văn Chớ được mời phát biểu tham luận tại một hội nghị tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ. Ảnh: Nhân vật cung cấp

“Hơn 30 năm với bao lần trèo đèo, lội suối, gian nan, vất vả nhưng có nhiều chuyến đi không có kết quả. Dù vậy, chúng tôi luôn dặn lòng không được nản chí”, cựu binh Lê Văn Chớ tâm sự.

Theo ông Chớ, cách đây ít ngày, ông cùng đồng đội trong ban liên lạc vừa có chuyến đi ở A Lưới (TP. Huế). Chuyến đi nhằm khảo sát thực địa vì có thông tin, nơi đây từng có nhiều bộ đội hy sinh nhưng chưa tìm được hài cốt, phần mộ.

“Còn sức khỏe, tôi vẫn còn tiếp tục tham gia hỗ trợ tìm kiếm đồng đội, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Bởi kết quả của một cuộc tìm kiếm thành công không những mang lại niềm vui cho thân nhân, gia đình của đồng đội đã hy sinh mà còn mang lại niềm vui cho chính bản thân tôi”, ông Chớ chia sẻ.

Người cựu binh 77 tuổi nói rằng, ông rất mừng khi Đảng, Nhà nước luôn quan tâm đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đặc biệt là hiện nay đang thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.