Công nghệ lượng tử, bài toán nội lực và nguồn nhân lực cho tương lai

Ngày 17/6, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Thành phố Hồ Chí Minh Quantum-Ready Day 2026: Định hướng Quantum-Ready cho Thành phố Hồ Chí Minh, chính sách, doanh nghiệp và an toàn hậu lượng tử”.

Tại sự kiện, các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, trong những năm gần đây, công nghệ lượng tử đang dần chuyển từ phạm vi nghiên cứu chuyên sâu sang các hướng ứng dụng có khả năng tác động đến dữ liệu, an toàn thông tin, tài chính, logistics, trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng số.

Đây được xem là một trong những công nghệ chiến lược có khả năng tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với năng lực cạnh tranh quốc gia và địa phương trong những thập niên tới.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện.

Với vai trò là trung tâm kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn nhất nước, Thành phố Hồ Chí Minh có nhu cầu tiếp cận sớm, hiểu đúng và chuẩn bị có hệ thống để chủ động thích ứng với các xu hướng công nghệ lượng tử.

Phát biểu tại chương trình, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố không tiếp cận công nghệ lượng tử như một xu hướng mang tính trình diễn hay chỉ dành cho các phòng thí nghiệm nghiên cứu, mà xem đây là cơ hội để chuẩn bị năng lực dài hạn cho tương lai.

Theo ông, Quantum-Ready không chỉ là năng lực công nghệ mà còn là năng lực chuẩn bị tổng thể của thành phố, bao gồm nguồn nhân lực, dữ liệu, các bài toán ứng dụng thực tiễn, năng lực bảo mật, sự tham gia của doanh nghiệp và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa khu vực công và khu vực tư.

“Đây sẽ là những yếu tố quan trọng giúp thành phố chủ động tiếp cận và khai thác các cơ hội do công nghệ lượng tử mang lại trong tương lai”, ông Trần Trọng Tuyên nhấn mạnh.

Đại biểu tham dự sự kiện.

Đồng thời ông Trần Trọng Tuyên cho biết, thành phố chủ động đi trước một bước: Kết nối hệ sinh thái Nhà nước-đại học-doanh nghiệp, chuẩn bị nguồn nhân lực, rà soát các yêu cầu an toàn dữ liệu và nhận diện sớm các bài toán đô thị, tài chính, logistics, y tế, giáo dục mà công nghệ lượng tử có thể đóng góp trong tương lai.

Đây là cách Thành phố Hồ Chí Minh đóng góp vào các mục tiêu phát triển quốc gia trong giai đoạn tới bằng những việc cụ thể, có lộ trình và có khả năng triển khai.

Từ tinh thần trên, thành phố mong muốn trở thành điểm khởi đầu cho một lộ trình hành động: Xây dựng mạng lưới chuyên gia lượng tử; thiết kế các chương trình đào tạo ngắn hạn và liên trường; hình thành danh mục bài toán thí điểm của thành phố và doanh nghiệp; thúc đẩy nhận thức về an toàn hậu lượng tử trong các hệ thống dữ liệu quan trọng.

Chuyên gia trình bày tham luận tại sự kiện.

Tại sự kiện, theo các chuyên gia, Thành phố Hồ Chí Minh Quantum-Ready 2026 cung cấp bức tranh tổng quan về xu hướng phát triển công nghệ lượng tử trên thế giới, những thách thức mới đối với dữ liệu, hạ tầng số và gợi mở các bước chuẩn bị cần thiết để thành phố từng bước xây dựng năng lực Quantum-Ready trong giai đoạn tới.

Đề cập đến khả năng ứng dụng của tính toán lượng tử trong giải quyết các bài toán thực tiễn, Tiến sĩ Trần Nguyên Lân, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, làn sóng điện toán lượng tử đang đến và chúng ta cần chủ động chuẩn bị.

Trong đó, tập trung phát triển nghiên cứu và đào tạo nhân lực trình độ cao, tập hợp nội lực, hình thành liên minh công-tư (PPP), cũng như tập trung các hướng công nghệ chúng ta có thể làm chủ dựa vào nguồn lực sẵn có như: Bảo mật, mô phỏng, thuật toán và phần mềm...