Chủ động ứng phó thiên tai

Công ty Thủy điện Sông Lô 4 cung cấp xuồng máy cho các xã phục vụ phòng chống thiên tai.

Tuyên Quang luôn nằm trong nhóm các địa phương miền núi phía Bắc gánh chịu hậu quả nặng nề nhất. Chỉ tính riêng năm 2024, thiệt hại do mưa lũ gây ra lên tới khoảng 2.000 tỷ đồng, bằng 50% thu ngân sách một năm của tỉnh khi chưa sáp nhập. Năm 2025, tổn thất tiếp tục ở mức cao. Bước sang 6 tháng đầu năm 2026, dù mới ở giai đoạn đầu mùa mưa bão, thiên tai đã gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng.

Hai năm sau đợt thiên tai lịch sử 2024 - 2025, xã Pà Vầy Sủ vẫn chưa thể khắc phục hết hậu quả. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Duy Khương cho biết, trên địa bàn thường xuyên xảy ra sạt lở với nhiều vết nứt, sụt lún tại 10 vị trí, làm hư hỏng 3 công trình kè, 50m quốc lộ, buộc 5 hộ dân phải di dời. Tình hình tiếp tục đe dọa vùi lấp 47 hộ dân với 190 nhân khẩu, đồng thời uy hiếp nghiêm trọng các công trình trường học, trạm y tế.

Tương tự, tại xã Tri Phú, những vết thương từ mưa lũ dồn dập trong hai năm qua vẫn hằn sâu trên các tuyến giao thông, hệ thống thủy lợi và vùng sản xuất. Lãnh đạo UBND xã Tri Phú chia sẻ, với địa bàn rộng, nhiều sông suối chia cắt, nguy cơ lũ quét và sạt lở luôn hiện hữu. Dù xã đã huy động lực lượng tại chỗ san gạt, hỗ trợ tạm thời, nhưng do nguồn lực hạn hẹp, việc xử lý triệt để các điểm xung yếu vẫn vượt quá khả năng của ngân sách cấp cơ sở.

Dự báo của Đài Khí tượng và Thủy văn tỉnh, năm 2026 được nhận định là năm chịu tác động rất lớn từ biến đổi khí hậu, các loại hình thiên tai cực đoan như: Mưa dông, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất sẽ xuất hiện với tần suất, cường độ cao hơn, quy mô rộng hơn, ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt, sản xuất của người dân.

Trước những thách thức lớn, với tinh thần "phòng ngừa là chính, ứng phó khẩn trương, khắc phục kịp thời", cấp ủy, chính quyền các cấp đang chuyển dịch mạnh mẽ từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa để giảm thiểu tối đa hệ lụy.

Đại tá Hoàng Văn Mạnh, Phó Giám đốc Công an tỉnh khẳng định: Lực lượng Công an đã huy động toàn diện hơn 5.400 cán bộ, chiến sĩ bám sát địa bàn, bảo đảm ứng trực, phân luồng giao thông và cơ động tiếp cận điểm nóng. Đơn vị bố trí đầy đủ xe chuyên dụng tại các điểm trọng yếu, trang bị 2 xe chở quân cỡ lớn lội nước sâu 1,2 mét để cứu hộ vùng bị chia cắt, đồng thời bổ sung vật tư ứng phó kịp thời.

Theo ông Nguyễn Tiến Thành, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Thủy điện Sông Lô 2, các nhà máy thủy điện dọc theo sông Lô đã thành lập nhóm chung để trao đổi thông tin, hiệp đồng xây dựng phương án vận hành liên hồ chứa. Khi có dấu hiệu mưa lớn trên thượng nguồn các nhà máy sẽ đồng thời kích hoạt phương án điều tiết để đảm bảo an toàn cho vùng hạ du.

Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, đến thời điểm này, các ngành, địa phương chủ động, sẵn sàng phương án ứng phó giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Tuy nhiên thiên tai diễn biến rất bất thường, Ban Chỉ huy yêu cầu: Các xã vùng trọng yếu, nguy cơ sạt lở đất đá, tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các kịch bản, sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện xử trí linh hoạt theo từng cấp độ thiên tai; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và duy trì nghiêm chế độ trực ban 24/7. Trên cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng phòng, chống thiên tai cho Nhân dân.

Bài, ảnh: Đoàn Thư