Chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng thăm gian hàng bên lề hội nghị. Ảnh: Khương Trung.

Kết quả bước đầu ấn tượng

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam được xây dựng gồm 3 hợp phần chính: (1) Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; (2) Hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; (3) Ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh.

Hệ thống được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ, mở rộng linh hoạt, bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của một nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp.

Điểm mới quan trọng của Hệ thống là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; trao đổi dữ liệu theo chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ riêng lẻ.

Theo kết quả kiểm thử, Hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; trên 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để Hệ thống có thể mở rộng khi triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Thống kê đến nay, Hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố.

Riêng đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Hệ thống cũng đã và đang được kết nối với các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu nông sản; các địa phương đã có hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời bảo đảm yêu cầu kết nối, liên thông với các bộ, ngành liên quan và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và các đại biểu nhấn nút chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam. Ảnh: Khương Trung.

Phát triển nền nông nghiệp minh bạch, hiện đại

Việc đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam vào hoạt động thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và nâng cao uy tín, giá trị nông sản Việt Nam.

Hệ thống không chỉ hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm mà còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Tại lễ công bố vào chiều 30-6, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường trong nước và quốc tế ngày càng coi trọng chất lượng, tính minh bạch, trách nhiệm chuỗi cung ứng và an toàn thực phẩm.

Việc chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam vào hoạt động sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp và người sản xuất chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao giá trị sản phẩm; đồng thời tăng cường năng lực quản lý nhà nước trong giám sát, cảnh báo, truy xuất và xử lý khi phát sinh vấn đề về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Cùng với đó, Hệ thống cũng tạo nền tảng quan trọng để các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất và các chủ thể trong chuỗi giá trị nông sản từng bước chuẩn hóa, cập nhật, chia sẻ dữ liệu về vùng trồng, cơ sở sản xuất, cơ sở đóng gói, chế biến, phân phối, xuất khẩu và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất, đồng bộ, phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong thời gian tới, sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các đơn vị công nghệ để mở rộng phạm vi triển khai Hệ thống; ưu tiên các nhóm sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại lễ công bố. Ảnh: Khương Trung.

Từng bước chinh phục những “thị trường khó tính”

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, việc xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường nhằm minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, từ đó góp phần đảm bảo chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, ngành nông nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng, luôn là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Những năm qua, ngành nông nghiệp nước ta luôn giữ được đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Số liệu qua hơn 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy, nông nghiệp là lĩnh vực duy nhất đạt được kịch bản tăng trưởng đề ra với kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt gần 31 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, xuất siêu đạt trên 8,4 tỷ USD.

Năm 2026, nông nghiệp được giao chỉ tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD. Đây là thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, áp lực từ truy xuất nguồn gốc ngày càng cao.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hiện nay truy xuất nguồn gốc xuất xứ không còn là yêu cầu riêng đối với một số mặt hàng hoặc một số thị trường xuất khẩu, mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

“Ngành nông nghiệp muốn phát triển bền vững buộc phải xây dựng được thương hiệu và phải làm tốt công tác truy xuất nguồn gốc để chinh phục những thị trường khó tính nhất…”, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định.

Trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đặc biệt các thị trường trọng điểm, chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và Hệ thống truy xuất nguồn gốc để từng bước mở rộng đối với các nhóm sản phẩm khác có yêu cầu quản lý cao, có nguy cơ mất an toàn thực phẩm, hoặc phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của từng thị trường tiêu thụ.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng đề nghị các bộ, ngành có liên quan, nhất là Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công thương, Bộ Tài chính và các địa phương tăng cường phối hợp, chuẩn hóa và hoàn thiện cơ chế kết nối liên thông, chia sẻ, xác thực thông tin dữ liệu.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ sản xuất tham gia hệ thống, coi truy xuất nguồn gốc là công cụ để kiểm soát, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản, không phải là một thủ tục hành chính phát sinh thêm.