Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thành 72,5% nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tín chủ trì họp báo. Ảnh: Truyền thông KHCN

Trong tháng 10-2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đối với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, đến nay, Bộ đã hoàn thành 504/695 nhiệm vụ được giao, đạt tỷ lệ 72,5%, không có nhiệm vụ quá hạn.

Bộ đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ 3 dự án luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, gồm: Luật Bưu chính (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia và Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035.

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, từ ngày 15-9 đến 14-10-2026, Việt Nam ghi nhận 2.500 công bố quốc tế theo cơ sở dữ liệu Scopus. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt khoảng 55,23%. Đối với công nghệ chiến lược, Bộ đã thẩm định xong 29 đề xuất nhiệm vụ đợt 1; trong đó, 17 nhiệm vụ được các bộ, ngành phê duyệt với tổng kinh phí đề xuất 2.319,6 tỷ đồng, nguồn vốn xã hội hóa ngoài ngân sách chiếm 34,5%.

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: Truyền thông KHCN

Về đổi mới sáng tạo, theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Việt Nam xếp thứ 43/139 quốc gia và nền kinh tế, tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN. Chỉ số đầu ra đổi mới sáng tạo tăng 2 bậc, lên vị trí thứ 35. Đáng chú ý, Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026.

Trong chuyển đổi số, Bộ đã rà soát 79 nền tảng số dùng chung quốc gia, trong đó 37 nền tảng đã vận hành chính thức; hoàn thành kết nối 7/7 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ được triển khai thử nghiệm diện rộng tại 24/24 bộ, ngành và cơ quan trung ương, 34/34 địa phương, với hơn 539.000 tài khoản được cấp. Bộ cũng hoàn thành tái cấu trúc 56/56 thủ tục hành chính cấp bộ, giải quyết 22.262 hồ sơ trong kỳ, tỷ lệ trả đúng và trước hạn đạt 99,96%.

Ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ trình bày tham luận về triển khai Đề án tái cấu trúc các chương trình KHCN và ĐMST quốc gia 2026-2035. Ảnh: Truyền thông KHCN

Ở lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử trong tháng 10 ước đạt 30,681 tỷ USD, tăng 108% so với cùng kỳ năm 2025. Cả nước hiện có 28 triệu thuê bao 5G. Trong lĩnh vực bưu chính, sản lượng ước đạt 457 triệu bưu gửi, doanh thu 9.640 tỷ đồng, cùng tăng 30% so với cùng kỳ. Công tác sở hữu trí tuệ ghi nhận 21.567 đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp được xử lý, cấp 9.415 văn bằng bảo hộ, trong đó có 812 bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích.

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia trình bày tham luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Ảnh: Truyền thông KHCN

Tháng 11-2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung hoàn thiện thể chế, phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện 3 dự án luật; thúc đẩy triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược; thực hiện quyết liệt Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số. Đồng thời, Bộ tiếp tục tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, tháo gỡ khó khăn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại các viện, trường, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hoàn thiện phương án phân bổ dự toán ngân sách năm 2027.

11 công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ

Tại họp báo, bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Khoa học và Công nghệ ) thông tin về kết quả xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7.

Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ. Ảnh: Truyền thông KHCN

Theo đó, ngày 12 và 13-10-2026, tại Hà Nội, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng hai giải thưởng đã họp xem xét, đánh giá các công trình, cụm công trình và tác giả, đồng tác giả đề nghị tặng giải thưởng. Kết quả, có 11 công trình, cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và 1 cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ.

Trong 11 công trình, cụm công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh có nhiều nghiên cứu thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, y dược, công nghệ vật liệu, năng lượng và viễn thông. Cụ thể:

1. Cụm công trình “Địa chất trầm tích Việt Nam - Lý luận và thực tiễn”, do GS.TS.NGND Trần Nghi chủ trì.
2. Cụm công trình “Nghiên cứu các giải pháp bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân và bộ đội vùng Tây Nguyên”.
3. Cụm công trình “Nghiên cứu, phát triển, ứng dụng vắc xin phòng chống một số bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi ở Việt Nam”.
4. Cụm công trình “Ứng dụng, phát triển và chuyển giao thành công kỹ thuật ghép gan góp phần nâng cao vị thế của chuyên ngành ghép tạng Việt Nam”.
5. Cụm công trình “Ghép mô - tạng từ người hiến chết não: Những giải pháp kỹ thuật đột phá, nhân rộng và thay đổi nhận thức cộng đồng”.
6. Cụm công trình “Nghiên cứu ứng dụng những tiến bộ khoa học công nghệ phát triển phẫu thuật, can thiệp tim mạch và lồng ngực tại Việt Nam”.
7. Công trình “Công nghệ mới BUSADCO bảo vệ bờ hồ Hoàn Kiếm - Di tích quốc gia đặc biệt”, do GS.TS Hoàng Đức Thảo thực hiện.
8. Cụm công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ vật liệu và tự động hóa trong sản xuất sản phẩm đá nhân tạo cao cấp phục vụ xuất khẩu”, đại diện tác giả GS.TS Hồ Xuân Năng.
9. Công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất”.
10. Cụm công trình “Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ có tính sáng tạo đột phá để khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả thăm dò khai thác mỏ Đại Hùng”.
11. Công trình “Nền tảng công nghệ và thiết kế, chế tạo hạ tầng mạng viễn thông 5G phục vụ lưỡng dụng cho hạ tầng số quốc gia và quốc phòng an ninh”.

Đối với Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ, cụm công trình duy nhất được đề nghị xét tặng là “Phát triển mạng lưới các đơn vị đột quỵ và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu điều trị đột quỵ”, với 9 tác giả, đồng tác giả.

Theo thông tin tại họp báo, 11 công trình, cụm công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh có tổng cộng 404 tác giả, đồng tác giả. Đáng chú ý, công trình “Công nghệ mới BUSADCO bảo vệ bờ hồ Hoàn Kiếm - Di tích quốc gia đặc biệt” chỉ có một tác giả; công trình "Nền tảng công nghệ và thiết kế, chế tạo hạ tầng mạng viễn thông 5G" có 153 đồng tác giả.

Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ là hai giải thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước nhằm tôn vinh các tác giả, đồng tác giả có công trình khoa học xuất sắc và đặc biệt xuất sắc, đóng góp quan trọng cho sự phát triển đất nước. Qua 6 đợt xét tặng kể từ năm 1996, đã có 107 công trình được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và 129 công trình được trao Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ.

Đợt xét tặng thứ 7 được chuẩn bị từ năm 2024. Trong năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức 2 hội thảo hướng dẫn các nhà khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ chuẩn bị hồ sơ. Việc xét tặng được thực hiện qua nhiều bước, từ tiếp nhận, rà soát hồ sơ đến đánh giá của hội đồng chuyên ngành và Hội đồng cấp Nhà nước. Danh sách tác giả, đồng tác giả cùng toàn văn báo cáo hồ sơ công trình được công khai 3 lần trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Hội đồng cấp Nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập, gồm 23 thành viên, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ là Chủ tịch Hội đồng. Sau khi xem xét các công trình do hội đồng chuyên ngành đề nghị, Hội đồng cấp Nhà nước đã lựa chọn 11 công trình, cụm công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và 1 cụm công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7.