BHXH Việt Nam thu hồi hơn 330 tỉ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng trong 8 tháng đầu năm

Quang cảnh phiên tòa vụ án Dân sự công ích về việc "Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm", với nguyên đơn khởi kiện là Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12. Ảnh: BHXH Việt Nam cung cấp

Trước tình trạng một số doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, cơ quan BHXH tăng cường rà soát, kiểm tra, đôn đốc thu hồi số tiền phải đóng, đồng thời phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.

Vụ Công ty MD tại xã Ứng Thiên, Hà Nội là một trường hợp được xử lý theo cơ chế phối hợp này. Công ty hiện kê khai đóng BHXH cho 5 lao động nhưng có tình trạng chậm, trốn đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động. Sau khi BHXH cơ sở Ứng Hòa chuyển thông tin vi phạm và VKSND khu vực 12 - Hà Nội tham gia làm việc, Công ty đã khắc phục một phần số tiền chậm đóng trong tháng 5 và tháng 6.2026. Tính đến tháng 8.2026, số tiền Công ty còn phải thanh toán theo hồ sơ là 158 triệu đồng.

BHXH cơ sở Ứng Hòa, với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đã đề nghị VKSND khu vực 12 thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15. VKSND khu vực 12 với vai trò nguyên đơn đã khởi kiện, đề nghị Tòa án buộc Công ty MD thực hiện nghĩa vụ nộp tiền BHXH. Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã thụ lý vụ án và quyết định đưa vụ án ra xét xử ngày 7.9.2026 theo Quyết định số 164/2026/QĐXXST-DS ngày 27.8.2026.

Vụ việc cho thấy cơ quan BHXH đang chủ động hơn trong phát hiện vi phạm, đôn đốc khắc phục, cung cấp thông tin và phối hợp với VKSND xử lý các trường hợp chậm đóng, trốn đóng theo quy định pháp luật. Việc áp dụng cơ chế khởi kiện dân sự công ích góp phần tăng cường xử lý vi phạm, nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật và bảo đảm quyền lợi của người lao động.

Tính đến hết tháng 8.2026, toàn hệ thống BHXH Việt Nam đã ban hành quyết định kiểm tra tại 6.694 đơn vị, gồm 5.920 đơn vị sử dụng lao động, 421 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT, 188 đơn vị thuộc hệ thống BHXH và 165 tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, chi trả chế độ.

Cơ quan BHXH đã yêu cầu truy thu hơn 70,2 tỉ đồng đối với 11.417 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu thời gian; hơn 128,2 tỉ đồng đối với 40.146 lao động đóng thiếu mức đóng; thu hồi hơn 330 tỉ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng. Cơ quan BHXH cũng đã ban hành hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành 362 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền là hơn 3,1 tỉ đồng.

Trong lĩnh vực giải quyết chế độ, qua kiểm tra, cơ quan BHXH yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH hơn 9,1 tỉ đồng của 8.923 lượt lao động hưởng chế độ sai quy định; thu hồi về quỹ BHTN 600 triệu đồng của 106 lượt lao động và thu hồi về quỹ BHYT hơn 161,8 tỉ đồng do chưa đủ điều kiện thanh toán BHYT.

Cùng với công tác kiểm tra, BHXH Việt Nam tiếp tục chủ động, tích cực tham mưu xây dựng hành lang pháp lý về xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT. Thực hiện phân công của Lãnh đạo Bộ Tài chính, BHXH Việt Nam đã tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30.3.2026 và Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15.7.2026 của Chính phủ, tập trung vào các quy định về hành vi chậm đóng, trốn đóng; mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt của cơ quan BHXH.

Ngay từ những tháng đầu năm 2026, BHXH Việt Nam cũng đã chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, nhất là đối với các đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN; không để kéo dài tình trạng đã hoàn thành bước đôn đốc theo Nghị định số 274/2025/NĐ-CP nhưng chưa được kiểm tra, xử lý. Đồng thời, yêu cầu theo dõi, đôn đốc và buộc các đơn vị được kiểm tra khắc phục đầy đủ các vi phạm đã được phát hiện.

Thời gian tới, BHXH Việt Nam cho biết, sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, rà soát, đôn đốc việc đóng BHXH, BHTN, BHYT; tập trung kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm trên cơ sở phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro. Đồng thời, phối hợp với Công an, Thanh tra, Viện Kiểm sát, Liên đoàn Lao động và các cơ quan liên quan xử lý các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, bảo đảm quyền lợi người lao động.