Bảo hiểm xã hội tự nguyện - Tích lũy cho tương lai

Để chính sách lan tỏa sâu rộng, cùng với sự đổi mới của cấp trung ương, thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm đưa bảo hiểm xã hội tự nguyện đến gần hơn với người dân, giúp bảo đảm cuộc sống khi về già.

Cán bộ Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội tư vấn chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người dân. Ảnh: Bảo Duy

Chọn sự an tâm cho tương lai

Sau hơn 20 năm làm việc tại một doanh nghiệp may mặc, chị Nguyễn Thị Hồng (xã Thiên Lộc) nghỉ việc để bán hàng tại nhà lúc tuổi đã ngoài 40. Khi chốt sổ bảo hiểm xã hội, chị chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu bởi mới tham gia đóng bảo hiểm được hơn 16 năm.

Được cán bộ bảo hiểm xã hội tư vấn, chị Nguyễn Thị Hồng quyết định bảo lưu thời gian tham gia và chuyển sang đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.

“Khoản tiền đóng hằng tháng không quá lớn nhưng sau này tôi được hưởng lương hưu và bảo hiểm y tế. Đó là lý do tôi quyết định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện”, chị Nguyễn Thị Hồng chia sẻ.

Sau nhiều năm thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, anh Trần Văn Bình (phường Thanh Xuân) trở thành lao động tự do. Thu nhập không còn đều đặn như trước nhưng anh vẫn quyết định tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

“Chính sách hiện nay khá linh hoạt. Người tham gia có thể lựa chọn mức đóng phù hợp với điều kiện kinh tế, đóng theo tháng, theo quý, theo năm hoặc đóng một lần. Nhờ đó, dù công việc của tôi có lúc thuận lợi, có lúc khó khăn nhưng quá trình tham gia bảo hiểm xã hội vẫn không bị gián đoạn”, anh Trần Văn Bình chia sẻ.

Với bà Phạm Thị Lan, tiểu thương tại một chợ dân sinh ở phường Cầu Giấy, việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lại xuất phát từ suy nghĩ rất đời thường: “Có lương hưu, cuộc sống bản thân sau này sẽ chủ động hơn và không trở thành gánh nặng của các con”.

Thực tế cho thấy, nhận thức của người dân về bảo hiểm xã hội tự nguyện đã có nhiều thay đổi. Nếu trước đây nhiều người coi đóng bảo hiểm xã hội là một khoản chi, thì nay ngày càng nhiều lao động tự do xem đây là khoản đầu tư cho tương lai.

Mở rộng “điểm tựa” an sinh

Cùng với những đổi mới của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện ngày càng được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, tạo thuận lợi cho người tham gia.

Người dân được lựa chọn mức đóng phù hợp với khả năng tài chính và phương thức đóng. Nhà nước cũng thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và các nhóm đối tượng khác để giảm bớt gánh nặng tài chính cho người tham gia.

Khi đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí, người tham gia không chỉ có lương hưu hằng tháng, mà còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế, được điều chỉnh lương hưu theo quy định; thân nhân được hưởng chế độ tử tuất và trợ cấp mai táng khi người tham gia qua đời...

Là địa phương luôn đi đầu trong triển khai chính sách an sinh xã hội, thành phố Hà Nội đã chủ động cụ thể hóa chủ trương của Trung ương bằng nhiều chính sách hỗ trợ vượt khung.

Điểm nhấn là việc HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, quy định nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn thành phố.

Theo đó, hộ nghèo được hỗ trợ thêm 50% mức đóng, hộ cận nghèo hỗ trợ thêm 60% mức đóng, đối tượng khác hỗ trợ thêm 10% mức đóng theo quy định.

Ngoài ra, theo Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 11-2-2026 của Thành ủy Hà Nội về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2026-2030; đến năm 2030, thành phố phấn đấu có 10% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính, mà còn thể hiện quyết tâm của thành phố Hà Nội trong việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội.

Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Tám cho biết: “Việc tiếp tục nâng mức hỗ trợ và mở rộng nhóm đối tượng được hưởng chính sách cho thấy sự quan tâm của thành phố đối với người lao động khu vực phi chính thức và những người có thu nhập còn khó khăn; đồng thời khẳng định mục tiêu phát triển hệ thống an sinh xã hội theo hướng hiện đại, bao trùm và bền vững”.

Đến hết tháng 7-2026, toàn thành phố có 149.636 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện; ngân sách thành phố đã hỗ trợ kinh phí tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho 138.719 người với tổng số tiền 35,8 tỷ đồng. Đóng góp vào kết quả trên là sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác tuyên truyền, vận động.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, tiến độ phát triển người tham gia tại một số địa phương chưa đạt yêu cầu; nhiều lao động tự do có thu nhập chưa ổn định nên còn tâm lý cân nhắc khi tham gia hoặc chưa duy trì được quá trình đóng liên tục.

Đây là những “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ bằng việc hoàn thiện chính sách, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị trong vận động, hỗ trợ người dân.

Mỗi người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hôm nay không chỉ đang tích lũy cho tương lai của chính mình, mà còn góp phần mở rộng “lưới an sinh” của Thủ đô.

Khi ngày càng nhiều người lựa chọn đồng hành, bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ tiếp tục khẳng định là điểm tựa, giúp người dân an tâm trước những biến động của cuộc sống.