Bảo đảm an toàn đập, hồ chứa trước nguy cơ mưa, lũ

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện trên địa bàn cả nước có 7.326 đập, hồ chứa thủy lợi đang khai thác, trong đó 6.734 hồ chứa thủy lợi phục vụ tưới cho 1,1 triệu ha đất nông nghiệp, cấp hơn 1,5 tỷ m³ nước cho sinh hoạt, công nghiệp và các ngành kinh tế khác. Mặc dù thời gian qua, các địa phương, đơn vị đã thực hiện các quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa khá tốt, nhất là ở các hồ chứa lớn, nhưng tại các hồ chứa vừa và nhỏ vẫn còn nhiều bất cập. Thống kê cho thấy, mới chỉ 30% số hồ có phương án ứng phó tình huống khẩn cấp, 51% số hồ có phương án bảo vệ, 9% số hồ được kiểm định an toàn đập, 31% số hồ có quy trình vận hành, 19% số hồ lắp đặt thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng... Mặt khác, hiện chưa có quy chế phối hợp thống nhất giữa các địa phương trong cùng lưu vực; thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng tại các hồ chứa thủy lợi còn thiếu.

Dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia cho thấy, hiện tượng El Nino đã ảnh hưởng đến nước ta, trong khoảng ba tháng tới, cường độ có xu hướng tiếp tục tăng dần, nhất là từ tháng 10 đến 12 duy trì với cường độ mạnh. El Nino là nguyên nhân chính gây thiếu hụt lượng mưa và tiềm ẩn xảy ra tình trạng mưa, lũ cường độ rất lớn, cực đoan, tập trung trong thời gian ngắn, dẫn đến dòng chảy đến hồ tăng đột biến, nhất là các hồ chứa vừa và nhỏ, gây khó khăn cho vận hành, bảo đảm an toàn công trình.

Để bảo đảm an toàn công trình và Nhân dân vùng hạ du trong mùa mưa, lũ năm nay và các năm tiếp theo, các địa phương cần chỉ đạo các cơ quan, đơn vị quản lý, khai thác thực hiện nghiêm các quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa. Đồng thời rà soát, củng cố năng lực cho tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu; tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước theo đúng quy định. Bên cạnh đó, các địa phương cần chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện đầy đủ, kịp thời, bảo đảm chất lượng những nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước.

Đối với các hồ chứa hư hỏng hoặc đang thi công, cần chỉ đạo đơn vị quản lý khai thác, chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra, đánh giá, có giải pháp bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du; hạn chế tích nước với các hồ chứa không bảo đảm an toàn. Tổ chức kiểm tra, đánh giá toàn diện tình trạng an toàn vận hành công trình, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước và vùng hạ du trong mọi tình huống đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết; rà soát, bảo đảm hệ thống giám sát, vận hành và các thiết bị liên quan luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động; kiểm tra, duy trì hoạt động ổn định hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt hồ chứa ứng với những tình huống mưa lớn hoặc đặc biệt lớn; thường xuyên cập nhật bản tin dự báo khí tượng thủy văn để điều chỉnh kịch bản phù hợp... Cùng với đó, thường xuyên kiểm tra đánh giá công trình, sẵn sàng phương án ứng phó, xử lý sự cố ngay từ giờ đầu theo phương châm “bốn tại chỗ”.