Xung đột tại Trung Đông: Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tối 14/6 (giờ địa phương) thông báo Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng qua, đồng thời bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X được phóng viên TTXVN tại Trung Đông trích dẫn, ông Sharif cho biết thỏa thuận đạt được sau các cuộc đàm phán chuyên sâu giữa các bên. Theo đó, Mỹ và Iran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có chiến trường Liban.

Nhà lãnh đạo Pakistan cho biết lễ ký chính thức sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới. Ông Sharif cũng cảm ơn Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Saudi Arabia đã đóng vai trò hỗ trợ tiến trình đàm phán.

Thông báo trên được đưa ra trong bối cảnh nhiều nguồn tin quốc tế cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị công bố việc Washington đạt được thỏa thuận với Tehran. Trước đó cùng ngày, ông Trump đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để cập nhật tiến triển đàm phán, đồng thời bày tỏ kỳ vọng một thỏa thuận có thể được hoàn tất trong thời gian rất gần.

Theo các thông tin được công bố trước đó, văn kiện hiện nay chủ yếu mang tính chất biên bản ghi nhớ (MoU), tạo khuôn khổ cho khoảng 60 ngày đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Một trong những nội dung quan trọng được Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh là việc Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đã bị Tehran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2 vừa qua.

Tuy nhiên, nhiều chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa được công bố đầy đủ. Trước đó, giới chức Iran liên tục khẳng định chưa đưa ra quyết định cuối cùng đối với dự thảo thỏa thuận và vẫn đang xem xét các khía cạnh chính trị, pháp lý và kỹ thuật. Một số nguồn tin tại Tehran cũng cho biết tiến trình hoàn tất văn kiện đã bị ảnh hưởng bởi cuộc không kích mới nhất của Israel nhằm vào khu vực Dahieh ở ngoại ô phía nam thủ đô Beirut.

Đáng chú ý, Israel không tham gia trực tiếp vào các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Truyền thông Israel cho biết giới lãnh đạo nước này bày tỏ lo ngại thỏa thuận mới có thể hạn chế quyền tự do hành động quân sự của Israel tại Liban, đồng thời chưa giải quyết đầy đủ các vấn đề mà Israel coi là mục tiêu chiến lược, bao gồm chương trình tên lửa và mạng lưới lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực.

Nếu được ký kết và triển khai đầy đủ, đây sẽ là bước ngoặt lớn đối với tình hình Trung Đông, đánh dấu sự kết thúc chính thức của cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran, đồng thời mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng trên nhiều mặt trận trong khu vực sau nhiều tháng giao tranh và đối đầu quân sự.