Từ làm chủ công nghệ đến tạo giá trị mới

Các tham luận tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển công nghệ chiến lược, xây dựng năng lực trí tuệ nhân tạo, đưa đổi mới sáng tạo vào thực tiễn và hình thành hạ tầng số ở quy mô quốc gia.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh: Truyền thông KHCN

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) Nguyễn Mai Dương cho rằng, tinh thần của Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, từ ý tưởng sang sản phẩm, từ nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa; từ mô hình đơn lẻ sang kết quả có thể nhân rộng.

Từ cách đặt vấn đề đó, Diễn đàn được thiết kế theo ba nhóm nội dung có sự liên kết: Công nghệ chiến lược; đổi mới sáng tạo và cơ chế đưa công nghệ vào thực tiễn; chuyển đổi số quốc gia và hạ tầng số cho khoa học, công nghệ.

Theo ông Nguyễn Mai Dương, ba trụ cột này không thể tách rời. Công nghệ chiến lược tạo ra năng lực mới; đổi mới sáng tạo biến tri thức, công nghệ thành sản phẩm, quy trình, mô hình và giá trị trong thực tiễn; còn chuyển đổi số tạo hạ tầng để các kết quả được kết nối, mở rộng và lan tỏa nhanh hơn.

Trong tham luận của mình, ông Đào Phương Nam, Giám đốc sản phẩm CMC-OpenAI, đặt bài toán AI ở quy mô quốc gia, không chỉ từ mô hình hay ứng dụng mà bắt đầu từ những năng lực nền tảng. Theo đó, khung năng lực AI quốc gia được xây dựng theo 5 tầng: Dữ liệu, hạ tầng tính toán, mô hình, nền tảng và công cụ, ứng dụng; xuyên suốt là các yêu cầu về an toàn, tin cậy, nhân lực AI, an ninh mạng và hợp tác “3 nhà”.

Từ nền tảng này, ông Đào Phương Nam xác định 5 nhóm sản phẩm ưu tiên gồm: LLM tiếng Việt, trợ lý ảo, AI chuyên ngành, AI tại biên và công cụ nghiên cứu. Điểm đáng chú ý là mỗi nhóm đều được gắn với chỉ số đo lường cụ thể, như điểm đánh giá tiếng Việt, tỷ lệ trả lời đúng, độ chính xác so với chuyên gia, độ trễ xử lý hay số nhóm nghiên cứu sử dụng.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu đưa AI từ định hướng phát triển thành năng lực có thể làm chủ, đo lường và triển khai ở quy mô lớn - cũng là tinh thần “hướng tới kết quả thực chất” được đặt ra tại Diễn đàn.

Quang cảnh Diễn đàn. Ảnh: Truyền thông KHCN

Một nội dung khác được quan tâm là Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0 (theo Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29-7-2026), được giới thiệu tại phiên về chuyển đổi số quốc gia và hạ tầng số cho khoa học, công nghệ.

Theo ông Đặng Tùng Anh (Cục Chuyển đổi số quốc gia), khung kiến trúc được xem như “bản thiết kế tổng thể”, nhằm khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, dữ liệu chưa liền mạch và khó đánh giá hiệu quả thực chất. Khung kiến trúc thống nhất theo cấu trúc 4 lớp, đồng thời ưu tiên kế thừa, chuẩn hóa, tích hợp và nâng cấp các thành phần hiện có; chỉ xây mới khi chưa có thành phần dùng chung hoặc thành phần hiện có không đáp ứng yêu cầu.

Từ công nghệ chiến lược, AI, đổi mới sáng tạo đến kiến trúc số, các nội dung tại Diễn đàn cùng hướng tới một câu hỏi: Làm thế nào để công nghệ không dừng ở năng lực nghiên cứu mà thực sự đi vào sản phẩm, thị trường và đời sống?

Đây cũng là nội dung được đặt ra tại phiên tọa đàm “Hành động đột phá - Kết nối công nghệ, hệ sinh thái và hạ tầng số để lan tỏa kết quả”, với mục tiêu kết nối ba trụ cột công nghệ - hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - hạ tầng số. Đặc biệt, phiên tọa đàm hướng tới xác định những cam kết, đầu mối và mô hình có thể triển khai, đo lường, nhân rộng sau Diễn đàn.