Từ chuyển giao đến đồng phát triển: Hợp tác công nghệ Việt Nam-Australia bước sang giai đoạn mới

Theo Tuyên bố chung, hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác song phương về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia. Lãnh đạo hai nước đánh giá hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thời gian qua đã đạt nhiều tiến triển thực chất, góp phần đưa lĩnh vực này trở thành một trong những trụ cột của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Phát biểu tại Diễn đàn Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Giáo dục-Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam-Australia (Tech Connect 2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh định hướng phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia trong giai đoạn mới, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là một trụ cột quan trọng, cần được đẩy mạnh song hành cùng các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư và giáo dục. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao công nghệ sang đồng nghiên cứu và đồng phát triển, hướng tới một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chung, ưu tiên các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch, khoáng sản chiến lược và kinh tế biển.

Những định hướng và chuyển dịch nói trên được hiện thực hóa ngay tại Tech Connect 2026 với bảy biên bản ghi nhớ trong lĩnh vực khoa học-công nghệ giữa các viện, trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý hai nước đã được trao.

Hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước Việt Nam và Australia trên thực tế đã và đang diễn ra trong nhiều năm qua theo đúng định hướng “đồng kiến tạo”, đồng nghiên cứu và đồng phát triển, hướng tới một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chung như lời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Ở lĩnh vực viễn thông, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã mở rộng hợp tác thúc đẩy cung cấp giải pháp, dịch vụ số tại thị trường Australia, hướng tới nhóm khách hàng ngành khai khoáng, dầu khí và xây dựng ở bang Tây Australia. Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu cao về chuyển đổi số, ứng dụng AI và an toàn thông tin.

Ở lĩnh vực kinh tế biển, hai nước cũng đang xúc tiến các thỏa thuận về phát triển thủy sản bền vững, mở đường cho hợp tác nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào khai thác, nuôi trồng thủy sản.

Còn ở lĩnh vực công nghệ, tập đoàn FPT cũng đã có mặt tại Australia gần hai thập kỷ. Hiện hơn 400 chuyên gia công nghệ tại Australia và trên toàn cầu của Tập đoàn này đang cùng phối hợp triển khai các dự án cho các tổ chức, doanh nghiệp tại Australia góp phần mở rộng quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia trong lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu-phát triển (R&D). Gần đây, FPT cũng đã triển khai những dự án lớn trong các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, y tế, sản xuất, năng lượng, bán lẻ và khu vực công của Australia dựa trên công nghệ AI. Cụ thể, doanh nghiệp công nghệ này đã tích hợp trợ lý ảo - AI Flezi Flow, hỗ trợ chuyên gia y tế theo thời gian thực vào nền tảng kết nối 3,7 triệu người dùng thường xuyên với 95% nhà thuốc trên toàn Australia. Trước đó, FPT cũng đã hợp tác chiến lược với Ascending Strategies - công ty tư vấn tại Australia - để đưa các giải pháp AI, điện toán đám mây và quản lý dữ liệu tới nhóm khách hàng trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng, giáo dục và năng lượng.

Đại diện FPT và Ascending Strategies tại Lễ ký kết hợp tác. (Nguồn: FPT)

Nhìn chung, các dự án của FPT, VNPT cùng nhiều doanh nghiệp khác đều cho thấy một điểm chung: hợp tác khoa học công nghệ Việt Nam-Australia đang chuyển dần từ các thỏa thuận khung sang những dự án có khách hàng, sản phẩm và thị trường cụ thể.

Những bước tiến trong hợp tác khoa học, công nghệ cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ kinh tế song phương đang tăng tốc rõ rệt. Theo Bộ Công thương, kim ngạch thương mại Việt Nam-Australia 6 tháng đầu năm 2026 đạt 8,2 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ; Australia hiện là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Australia. Với mục tiêu đưa kim ngạch thương mại lên 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều theo Chiến lược Tăng cường Hợp tác Kinh tế Việt Nam-Australia (EEES), dư địa để các doanh nghiệp công nghệ, năng lượng, viễn thông… Việt Nam tiếp tục mở rộng hiện diện tại thị trường này vẫn còn rất lớn.

Khi các mắt xích này được kết nối chặt hơn, hợp tác khoa học, công nghệ giữa Việt Nam và Australia có thể chuyển từ những dự án riêng lẻ sang một hệ sinh thái có khả năng tạo ra sản phẩm, tài sản trí tuệ và thị trường mới, qua đó đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành một trụ cột thực chất trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia.