Tổng thống Ukraine tuyên bố sẵn sàng tổ chức bầu cử nếu Nga ngừng bắn 60 ngày

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc phỏng vấn với ABC ngày 11-10. Ảnh: Reuters

Trong cuộc phỏng vấn với ABC ngày 11-10, ông Zelensky cho biết việc tổ chức bầu cử trong thời chiến gặp nhiều khó khăn do lo ngại về an ninh và các hạn chế liên quan đến hiến pháp. Tuyên bố được đưa ra sau khi ông Trump cho rằng Ukraine đã bỏ lỡ nhiều cơ hội chấm dứt xung đột và nhận định rằng nước này cần một tổng thống mới.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn thay đổi giới lãnh đạo tại Kiev, đồng thời cho biết ông đã thảo luận vấn đề này với nhóm của ông Trump. Đáp lại những sức ép liên quan đến bầu cử, ông Zelensky đưa ra điều kiện về một lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày.

“Hãy cho chúng tôi hai tháng, ngừng bắn hoàn toàn trong 60 ngày, và chúng tôi sẽ tổ chức bầu cử”, ông Zelensky tuyên bố, khẳng định Kiev sẵn sàng chấp nhận bất kỳ lựa chọn nào của cử tri Ukraine.

Theo ông Zelensky, việc chấm dứt giao tranh sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để giải quyết các vấn đề an ninh liên quan đến tiến trình bầu cử.

Cũng trong ngày 11-10, Tổng thống Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã nhất trí ngừng ngay lập tức các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau.

“Lệnh ngừng bắn đối với hạ tầng năng lượng trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đã được thiết lập và có hiệu lực ngay lập tức”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, tiết lộ hai bên đã đạt được thỏa thuận và kêu gọi không phá vỡ cam kết này.

Tuy nhiên, Mátxcơva chưa lập tức xác nhận thông tin. Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng cho biết thông báo về lệnh ngừng bắn là điều bất ngờ đối với ông.

Trả lời Axios, ông Zelensky khẳng định Ukraine sẵn sàng tham gia lệnh ngừng bắn nếu Nga thực sự chấp thuận dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng. Ông đề nghị Washington thông báo cụ thể thời điểm lệnh ngừng bắn bắt đầu, nhấn mạnh Kiev đã sẵn sàng thực hiện cam kết nếu thỏa thuận được xác lập. Theo ông, việc giảm leo thang phải dựa trên nguyên tắc có đi có lại và đi kèm với những bảo đảm phù hợp.

Theo thông tin được cung cấp, hồi tháng 9, ông Trump từng đưa ra tuyên bố tương tự về việc Nga và Ukraine nhất trí không nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau. Tuy nhiên, sáng kiến khi đó không mang lại kết quả như kỳ vọng. Vì vậy, việc xác minh sự đồng thuận của các bên, thời điểm có hiệu lực và cơ chế giám sát sẽ là những yếu tố quan trọng đối với thỏa thuận mới.

Bên cạnh vấn đề ngừng bắn, tranh cãi về giá năng lượng và chính sách đối với Nga tiếp tục làm gia tăng bất đồng giữa Washington và Kiev.

Tổng thống Trump cho rằng cuộc xung đột Nga - Ukraine là nguyên nhân khiến giá năng lượng tại Mỹ tăng cao, trong khi ông Zelensky lập luận rằng chiến sự tại Trung Đông và việc phong tỏa eo biển Hormuz cũng tác động đáng kể đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo dữ liệu được Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) công bố trong thông tin ban đầu, giá xăng trung bình trên toàn nước Mỹ ở mức 4,36 USD/gallon, cao hơn mức 4,30 USD/gallon của một tháng trước và 3,09 USD/gallon của cùng kỳ năm trước. Những biến động này đang tạo thêm sức ép kinh tế và chính trị đối với chính quyền Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Bất đồng càng trở nên rõ nét sau khi ông Trump công bố thỏa thuận cung cấp dầu diesel với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9-10. Theo thông tin được cung cấp, Mátxcơva đồng ý cung cấp nhiên liệu cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

Ông Zelensky chỉ trích thỏa thuận này là một “món quà” dành cho nhà lãnh đạo Nga, cảnh báo rằng việc nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu nhiên liệu của Nga có thể tạo thêm nguồn lực tài chính cho Mátxcơva tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine. Ông cũng phản đối việc quy trách nhiệm cho Kiev về tình trạng giá năng lượng tăng cao, cho rằng cần tập trung tìm giải pháp gây sức ép với Nga và chấm dứt chiến tranh.

Dù còn nhiều bất đồng, ông Zelensky khẳng định Ukraine vẫn trông cậy vào sự hỗ trợ của Mỹ để sớm chấm dứt cuộc xung đột đã bước sang năm thứ 5. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Kiev sẽ tiếp tục tự vệ nhằm bảo vệ tính mạng người dân, chủ quyền và nền độc lập của đất nước.

Tổng hợp