Thủ tướng Keir Starmer từ chức: Ngã rẽ mới của nước Anh

Nhiều cái tên được giới truyền thông nhắc đến liên quan cuộc đua tìm lãnh đạo đảng cầm quyền, thủ tướng mới cho nước Anh - vị thủ tướng thứ 7 trong vòng 10 năm qua.

Ông Andy Burnham, cựu thị trưởng vùng Greater Manchester và là thành viên Quốc hội, đang được cho là ứng cử viên sáng giá nhất cho ghế thủ tướng. Trong nhiệm kỳ ông giữ cương vị thị trưởng Greater Manchester, khu vực này đã phát triển mạnh mẽ về kinh tế và vị thế được nâng cao đáng kể.

Một số nhân vật khác từng được giới truyền thông nhắc đến như ứng cử viên “ghế nóng” là Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood, Phó Chủ tịch Công đảng Angela Rayner, cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting… Ông Burnham đã xác nhận tranh cử chức thủ tướng.

Chính phủ mới tại Anh sẽ phải đối mặt những vấn đề hóc búa mà các chính quyền tiền nhiệm chưa thể giải quyết. Việc Anh rời Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, đã phủ bóng lên đời sống kinh tế và chính trị của quốc gia này, với sáu thủ tướng lần lượt rời nhiệm sở chỉ trong vòng 10 năm qua.

Cách đây 10 năm, những người cổ vũ Brexit đã tin rằng rời EU, Anh sẽ giảm bớt đáng kể dòng người nhập cư và đưa kinh tế quốc đảo này vươn xa, do Anh không còn bị ràng buộc bởi quá nhiều quy định khi còn là một mảnh ghép của Liên minh Cờ xanh.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Brexit chưa đáp ứng kỳ vọng của người dân. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, GDP của Anh tính đến năm 2025 thấp hơn từ 6 đến 8% so với kịch bản Anh ở lại EU.

Chính phủ mới sẽ phải “kế thừa” một nền kinh tế trì trệ do tác động của Brexit cùng hàng loạt biến cố lớn xảy ra trong những năm qua như đại dịch Covid-19, xung đột tại Ukraine, Trung Đông, khủng hoảng năng lượng ở châu Âu…

Nợ công của Anh hiện tiến gần mức 100% GDP. Cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt vẫn làm người dân lao đao, với chỉ số giá tiêu dùng trong tháng 5 vừa qua là 2,8%, cao hơn mức mục tiêu là 2% Ngân hàng Trung ương Anh đặt ra.

Vấn đề nhập cư, từng là một yếu tố thúc đẩy Anh lựa chọn Brexit, nay vẫn là thách thức với quốc gia này.

Theo các nghiên cứu, từ sau Brexit, số lượng công dân từ các nước thành viên EU đến Anh giảm đáng kể, nhưng người nhập cư từ những nơi khác lại tăng mạnh, một phần nguyên nhân đến từ nhu cầu lao động của nền kinh tế, nhất là trong lĩnh vực y tế.

Các cuộc biểu tình thời gian qua tại Anh liên quan vấn đề nhập cư đã phản ánh tâm lý lo ngại của người dân nước này, khi sức ép đối với dịch vụ công, nhà ở… ngày càng lớn.

Anh cũng đứng trước các thách thức đối ngoại, nhất là mối quan hệ với EU sau Brexit trong bối cảnh tình hình địa chính trị toàn cầu phức tạp. Ngày càng có nhiều ý kiến người dân Anh đánh giá việc đưa nước này ra khỏi EU thất bại nhiều hơn thành công và mong muốn Anh quay trở lại EU. Theo giới phân tích, Brexit đã tạo ra một “hiệu ứng răn đe” với các thành viên còn lại trong EU, rằng rời khỏi khối khả năng cao là một sai lầm.

Thời gian qua, Chính phủ Anh vẫn đạt được một số kết quả như mở rộng quyền lợi người lao động hay cải thiện thời gian chờ của hệ thống y tế, nhưng những thành tựu này chưa đủ để bù đắp cho tâm lý không hài lòng của người dân đối với các chính sách lãnh đạo đất nước.

10 năm với một chuỗi những biến động xảy ra trên chính trường và trong đời sống kinh tế-xã hội đã dần bào mòn niềm tin của người dân Anh, nhất là niềm tin của một bộ phận cử tri từng kỳ vọng nhiều về “nước Anh toàn cầu và thịnh vượng” thời hậu Brexit.

Đội ngũ lãnh đạo tiếp theo của Xứ sở Sương mù đứng trước một bài kiểm tra hóc búa về năng lực khôi phục niềm tin công chúng, cũng như bảo đảm không gian phát triển ổn định cho đất nước trong một thế giới biến động nhanh và phức tạp như hiện nay.