Thành phố Hồ Chí Minh: Tiếp tục hoàn thiện thể chế nhằm phát triển văn hóa, thể thao trong đô thị

Đây là sự kiện nổi bật nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, ông Lê Văn Thái, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh là một siêu đô thị sau sắp xếp đơn vị hành chính, kinh tế văn hóa có sự tăng trưởng ấn tượng, từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế của thành phố.

Tuy nhiên, không gian và hạ tầng phục vụ các hoạt động văn hóa, thể thao lại chưa phát triển tương xứng. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở còn thiếu hụt trầm trọng; tỷ lệ phường, xã có thiết chế văn hóa, thể thao đạt chuẩn còn thấp so mục tiêu chung của quốc gia do quỹ đất công ngày càng hạn hẹp.

Ông Lê Văn Thái, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh trình bày đề dẫn hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Sự thiếu hụt và bất cập này không chỉ đến từ rào cản nguồn vốn, mà căn nguyên cốt lõi là sự thiếu vắng các “điểm neo” pháp lý đủ mạnh, mang tính ràng buộc và đồng bộ giữa quy hoạch hạ tầng đô thị với cơ chế phát triển hệ sinh thái văn hóa, thể thao.

Việc Luật Phát triển đô thị vừa chính thức có hiệu lực đã phân quyền triệt để cho Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố trong việc định hình các chỉ tiêu sử dụng đất, khai thác không gian ngầm, tầm cao, TOD, quản lý tài sản công, phát triển kinh tế ban đêm và các tổ hợp văn hóa, thể thao.

Trong khi đó, Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì soạn thảo trình Quốc hội thông qua, mang kỳ vọng tạo lập khung thể chế đột phá về hạ tầng sáng tạo, tài chính, thuế, cơ chế ưu đãi đầu tư và bảo hộ tài sản trí tuệ.

Ông Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

“Hai khuôn khổ pháp lý này mở ra cơ hội rất lớn, song cũng đặt ra yêu cầu cấp bách phải rà soát, nhận diện những điểm giao thoa, khoảng trống, điểm chồng chéo hoặc khác biệt về thẩm quyền để bảo đảm tính thống nhất, khả thi khi triển khai tại các địa phương”, ông Lê Văn Thái cho biết.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận nội dung hoàn thiện thể chế và bảo đảm tính đồng bộ pháp luật. Theo đó, các đại biểu đề xuất cơ chế phối hợp áp dụng pháp luật thuận lợi nhất cho địa phương; kiến nghị hoàn thiện Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa bảo đảm tương thích với Luật Phát triển đô thị, lồng ghép hợp lý chính sách cho hạ tầng thể thao đa năng và kinh tế ban đêm.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu bế mạc hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Nhiều ý kiến cũng đề cập đến đổi mới quy hoạch quỹ đất và không gian văn hóa, thể thao trong đô thị mật độ cao; khai thác hiệu quả tài sản công và huy động nguồn lực xã hội hóa (PPP); giải pháp tổ chức thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương.

Trình bày tham luận tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiền Thanh, Trường đại học Hoa Sen cho rằng, có sự giao thoa giữa kinh tế thể thao và công nghiệp văn hóa trong không gian đô thị.

Tiến sĩ chỉ ra rằng, mặc dù các sự kiện thể thao lớn mang lại giá trị kinh tế và quảng bá du lịch đáng kể, nhưng việc đánh giá tác động lâu dài đối với văn hóa địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. Do đó, thành phố cần số hóa dữ liệu đầu vào và hoàn thiện khung pháp lý để tối ưu hóa nguồn lực từ cơ sở vật chất cũng như các sự kiện thể thao.

Ông Phan Nguyễn Như Khuê, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Các chuyên gia tại hội thảo cũng đề xuất nhiều giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa và phát triển đô thị bền vững tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Một số tham luận cho rằng, Luật Phát triển đô thị thúc đẩy kích hoạt kinh tế trải nghiệm số thông qua việc tích hợp di sản, thể thao và kinh tế tuần hoàn vào một hệ sinh thái trải nghiệm số có tính trò chơi hóa nhằm biến giá trị bảo tồn và giá trị môi trường thành nguồn sinh lợi.

Một vấn đề trọng tâm khác cũng được các chuyên gia đặt ra tại hội thảo đó là thành phố cần hoàn thiện khung pháp lý để kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn, nhằm cân bằng giữa việc phát triển kinh tế ban đêm và bảo vệ chất lượng sống của người dân.

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Nguyên Đạt, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Bên cạnh đó, Tiến sĩ, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Nguyên Đạt, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, hỗ trợ vòng đời tác phẩm và đưa nghệ thuật sân khấu truyền thống tiếp cận sâu hơn với khán giả trẻ trong trường học. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng được xem là chìa khóa then chốt để khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa đô thị trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Ông Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đánh giá cao các tham luận mang tính thiết thực trong giải quyết những vấn đề cấp bách từ thực tiễn kinh tế-xã hội. Ông Phạm Cao Thái cho rằng, cơ quan chức năng luôn chú trọng đối chiếu các quy định để bảo đảm sự đồng bộ, tránh chồng chéo giữa các văn bản pháp luật.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo. (Ảnh: LINH BẢO)

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh nhận xét, hội thảo ghi nhận nhiều tham luận quan trọng, tập trung vào việc khai thác không gian văn hóa làm nguồn lực kinh tế sáng tạo và giải quyết các thách thức quản lý đô thị. Ban tổ chức đã đúc kết bảy nhóm vấn đề nổi bật, bao gồm kinh tế ban đêm, nghệ thuật truyền thống, thể thao, và ứng dụng công nghệ thực tế ảo.

Dựa trên các ý kiến đóng góp, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố vạch ra bốn nhiệm vụ trọng tâm, tiêu biểu như hoàn thiện cơ chế pháp lý; tái cấu trúc thiết chế văn hóa; kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; chính sách đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài trong văn hóa và thể thao, đồng thời đưa ra các kiến nghị thiết thực gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhằm góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nước nhà.