Những cử nhân làm nông dân

Thôn Cánh Vần, xã Lực Hành những ngày thu khoác lên mình màu vàng óng ả của những chùm bưởi đỏ trĩu quả. Trong không gian ngát hương thơm của trái chín, ít ai nghĩ rằng chủ nhân của vườn bưởi đỏ giá trị cao này lại là hai vợ chồng đều mang bằng cử nhân, kỹ sư. Anh Hoàng Văn Nghiệp từng tốt nghiệp Cao đẳng Dược, còn chị Hoàng Thị Hồng Ngân là kỹ sư Công nghệ thông tin. Học xong, đứng trước những ngã rẽ sự nghiệp, anh chị đã đưa ra một quyết định khiến không ít người bất ngờ: Trở về làng làm vườn.

Anh Hoàng Văn Nghiệp ở thôn Cánh Vần, xã Lực Hành thành công với mô hình trồng bưởi đỏ đem lại giá trị kinh tế cao.

Anh Nghiệp chia sẻ, hơn chục năm trước sau khi rời ghế nhà trường, anh cũng từng bươn chải qua nhiều nghề nơi phố thị. Tuy nhiên, sau những trải nghiệm thực tế, anh nhận ra mảnh đất quê hương chính là tư liệu sản xuất vô cùng phong phú. Việc gì phải mải miết đi xa kiếm sống trong khi bản thân hoàn toàn có thể làm giàu ngay trên chính mảnh đất cha ông? Từ suy nghĩ ấy, hai vợ chồng cùng bắt tay vào cải tạo lại vườn bưởi truyền thống của gia đình, chuyển sang ghép giống bưởi đỏ có giá trị kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường cao cấp.

Điểm khác biệt của vợ chồng trẻ chính là biết vận dụng tri thức đã học vào thực tế. Anh Nghiệp cho rằng, tấm bằng đại học hay cao đẳng không nhất thiết phải trói buộc con người ta vào công việc bàn giấy. Điều cốt yếu là tri thức đã tích lũy được sẽ trở thành công cụ đắc lực cho bất kỳ con đường nào mình lựa chọn. Nhờ kiến thức ngành Dược và học hỏi thêm, anh nắm rất rõ đặc tính của từng loại thuốc bảo vệ thực vật, am hiểu kỹ thuật vi sinh cũng như thao tác cắt ghép cây trồng một cách chuẩn xác. Trong khi đó, chị Ngân với tấm bằng Công nghệ thông tin lại đảm nhận khâu mở rộng đầu ra. Chị nhạy bén tận dụng các nền tảng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu bưởi đỏ Cánh Vần, đưa trái bưởi quê nhà tiếp cận trực tiếp với khách hàng khắp mọi miền mà không qua nhiều khâu trung gian tốn kém. Nhờ cách làm táo bạo, mô hình trồng bưởi của vợ chồng anh Nghiệp đem lại thu nhập từ 300 đến 400 triệu mỗi năm.

Rời Lực Hành đến vùng đồi núi xã Tân Thanh, người ta không khỏi trầm trồ trước những nhà lưới hiện đại, nơi những chùm dưa vàng óng ả khoe sắc dưới nắng. Đó là trang trại của anh Nguyễn Việt Lâm, Giám đốc Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green Farm. Nhìn phong thái tự tin của vị giám đốc trẻ hôm nay, ít ai biết trước đây anh từng có một công việc lý tưởng với mức lương khủng tại một doanh nghiệp sản xuất máy phát điện của Hàn Quốc. Tốt nghiệp Đại học Công nghiệp, có việc làm ổn định nơi đô thị, nhưng trong lòng Lâm luôn đau đáu câu hỏi: Tại sao mình không tự làm chủ, tại sao lại bỏ phí nguồn tư liệu đất đai màu mỡ ở quê nhà?. Từ chỗ có bằng đại học trở về làm nông anh khiến nhiều người kinh ngạc nhưng ngã rẽ này cũng chính là chìa khóa giúp anh thành công như hôm nay.

Anh Nguyễn Việt Lâm, xã Tân Thanh với mô hình trồng dưa lưới đem lại thu nhập cao.

Năm 2016, Nguyễn Việt Lâm quyết định nộp đơn xin nghỉ việc, gói ghém hành trang trở về quê bắt đầu hành trình khởi nghiệp đầy gian nan. Ban đầu, anh thử nghiệm với mô hình trồng rau thủy canh rồi đến dưa chuột, nhưng nhận thấy dưa lưới mới là cây trồng thực sự phù hợp với khí hậu địa phương và có thị trường rộng mở. Lâm chủ động đi khắp nơi học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước, áp dụng quy trình công nghệ cao vào canh tác. Đến nay, trang trại của anh đã mở rộng diện tích lên hơn 3 ha nhà kính, vừa trồng dưa lưới vừa luân canh dưa chuột, ớt ngọt, cà chua... Mô hình mang lại doanh thu ổn định từ 2,5 đến 2,7 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm ổn định cho 7 lao động địa phương với thu nhập từ 6 đến 8 triệu đồng/tháng. Chị Đào Thị Thủy, một người dân xã Tân Thanh gắn bó nhiều năm tại trang trại, xúc động chia sẻ rằng nhờ mô hình dám nghĩ dám làm của anh Lâm mà những lao động thuần nông như chị có được việc làm ổn định ngay tại quê nhà, không phải đi làm thuê biệt xứ mà vẫn nâng cao thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Không dừng lại ở những con số doanh thu, năm 2022, mô hình dưa lưới đạt chuẩn OCOP 4 sao đã đưa Nguyễn Việt Lâm trở thành 1 trong 32 gương thanh niên tiêu biểu toàn quốc nhận Giải thưởng Lương Định Của - giải thưởng cao quý của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh dành cho nhà nông trẻ xuất sắc. Khát vọng của Lâm không chỉ là làm giàu cho bản thân. Anh đang tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất và lên kế hoạch liên kết với các hộ dân xung quanh để tạo thành chuỗi sản xuất khép kín, nâng cao giá trị nông sản và giúp nhiều nông dân khác cùng làm giàu bền vững.

Trường hợp của anh Hầu Đức Hiếu, người dân tộc Cao Lan ở thôn Lãng Nhiêu, xã Phú Lương lại mang một màu sắc khác về tinh thần hiếu học và tư duy làm nông hiện đại. Năm 2005, Hiếu trở thành người đầu tiên của thôn thi đỗ Đại học Nông lâm Thái Nguyên, là niềm tự hào lớn của gia đình và dòng họ. Không dừng lại ở đó, trong quá trình học tập, Hiếu còn thi và hoàn thành thêm bằng cử nhân Ngoại ngữ của Viện Đại học Mở Hà Nội. Trở về quê hương với hai tấm bằng đại học trên tay, Hiếu chọn con đường chăn nuôi quy mô lớn.

Vận dụng đúng những kiến thức khoa học kỹ thuật đã được đào tạo bài bản cùng sự hỗ trợ vững chắc từ gia đình, Hiếu xây dựng hệ thống trang trại chăn nuôi khép kín. Đàn gia cầm của gia đình anh luôn an toàn trước các đợt dịch bệnh nhờ việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vắc-xin và vệ sinh thú y. Có thời điểm, trang trại của Hiếu duy trì quy mô hơn 8.000 con gà thương phẩm và hàng trăm lợn thịt, mang lại nguồn lợi nhuận hơn 400 triệu đồng mỗi năm. Tấm bằng đại học nông nghiệp giúp anh chủ động về kỹ thuật, còn tư duy ngoại ngữ và kiến thức xã hội giúp anh nhạy bén trong kinh doanh, chủ động tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định.

Làn sóng trí thức trẻ về quê làm nông nghiệp đang thổi một luồng sinh khí mới vào nông thôn. Bằng tri thức, niềm đam mê và ý chí vươn lên không ngừng, họ đang chứng minh một thực tế rõ ràng: Nông nghiệp hiện đại chính là mảnh đất phì nhiêu nhất để tri thức đơm hoa kết trái, giúp thế hệ trẻ khẳng định bản thân và làm giàu chân chính ngay trên mảnh đất quê hương.

Huy Hoàng