Nhịp sống mới ở làng Ping

Trời vào thu, con đường bê tông nhỏ dẫn vào thôn Thanh Sơn uốn lượn giữa những thửa ruộng chín vàng. Những ngôi nhà sàn của bản người Tày bình yên nép mình bên sườn núi, thật khó để hình dung mảnh đất này từng gánh chịu vô vàn trận pháo kích dội xuống dữ dội từ bên kia biên giới.

Đi ngang qua những nếp nhà sàn tỏa khói chiều, dừng chân trước dãy nhà loang màu thời gian với những bức tường gạch rêu phong, cựu chiến binh Nguyễn Đình Dũng đưa bàn tay chai sần lần theo lớp vữa bong tróc. Mắt ông rơm rớm khi nhìn về khoảng không xanh ngắt trước mặt: “Làng Pinh ngày ấy chạy dọc theo chân núi đá.

Du khách tìm hiểu lịch sử làng Pinh.

Vì địa hình kín đáo, xe cơ giới chở hàng hóa, đạn dược chỉ chở tới đây là hết đường, nên làng Pinh trở thành điểm dừng chân của các đơn vị. Anh em chúng tôi gọi vui đây là “Thủ đô của lính”. Đây cũng chính là trạm phẫu tiền phương. Anh em bị thương từ các điểm cao 1509, 772, 468 hay Nặm Ngặt được cáng về đây sơ cứu. Nhiều người băng bó xong, máu còn thấm qua lớp gạc đã vội vã đòi quay lại chiến trường”.

Còn ông Lưu Công Cảnh, CCB mặt trận Vị Xuyên xúc động khi trở lại thăm chiến trường xưa lần thứ 2. Ông chia sẻ: “Tôi từng chứng kiến các đồng đội bị thương, có người bị cắt tay chân, có ngươi bị thương nặng đã hy sinh tại làng Pinh này. Năm nào về Thanh Thủy, tôi cũng về làng Pinh, với chúng tôi, làng Pinh là một trạm ký ức không thể phai mờ”.

Theo lời kể của những cựu chiến binh từng chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên, từ năm 1979, bộ đội đã về đây đóng quân. Đến mùa xuân năm 1984, chiến sự bùng phát dữ dội, người dân làng Pinh phải tạm gác lại nhà cửa, ruộng vườn để sơ tán về các xã khác, nhường toàn bộ bản làng cho các đơn vị làm sở chỉ huy, kho hậu cần và trạm phẫu.

Đến năm 1988, dãy nhà Bình Trị Thiên được xây dựng kiên cố hơn để làm nơi hội họp, cứu chữa thương binh. Làng Pinh cũng hứng chịu nhiều trận pháo, khiến những ngôi nhà sàn của đồng bào cháy rụi. Sau ngày yên tiếng súng, người dân quay trở về, từ tro tàn cuộc chiến, bà con bắt đầu xây dựng cuộc sống mới.

Hiện nay, tại làng Pinh có Nhà tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Công trình là chốn đi về ấm cúng, nơi những người lính năm xưa trở về, tìm lại ký ức và tri ân những đồng đội đã ngã xuống vì bình yên Tổ quốc.

Hơn 40 năm qua, người dân làng Pinh đã kiên cường vượt qua bao khó khăn, thử thách. Những hố pháo được san lấp, nhường chỗ cho những bãi trồng ngô, trồng lúa. Tiếng máy cày rền vang đồng ruộng. Sau sáp nhập với thôn Lùng Đoóc và một phần thôn Cóc Nghè, hiện nay thôn Thanh Sơn có 153 hộ, 736 nhân khẩu, với 5 dân tộc cùng sinh sống. Những năm gần đây, đời sống người dân từng bước được cải thiện, thu nhập bình quân đạt khoảng 35 triệu đồng/người/năm. Toàn thôn có 12 hộ phát triển dịch vụ lưu trú, ăn uống phục vụ khách tham quan. Một số gia đình đầu tư phát triển cá bỗng sinh sản, chăn nuôi don, lợn đen bản địa.

Những dấu tích của làng Pinh còn hiện hữu, trở thành địa chỉ du lịch tâm linh hút khách.

Trò chuyện cùng chúng tôi, đồng chí Đặng Văn Liệt, Bí thư chi bộ thôn Thanh Sơn chia sẻ: “Đất làng Pinh thấm bao mồ hôi, máu xương của các thế hệ cha anh đi trước để bảo vệ Tổ quốc, hôm nay, mỗi người dân làng Pinh nỗ lực phát triển kinh tế, gìn giữ văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống, là những “cột mốc sống” để bảo vệ vùng đất biên cương trong thời đại mới”.

Năm 2012, thôn Thanh Sơn được chọn để xây dựng mô hình Làng văn hóa du lịch cộng đồng gắn với chương trình Nông thôn mới. Đồng bào dân tộc Tày nơi đây vẫn giữ trọn nếp nhà sàn truyền thống, những điệu hát Then, đàn Tính và các món ăn dân dã như cá nướng, gà đồi, xôi ngũ sắc, rau rừng. Hằng năm có hàng nghìn người ghé thăm.

Gia đình anh Nguyễn Xuân Đáy, một hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống tại làng Pinh. Anh Đáy chia sẻ: “Trước đây, bà con chỉ biết làm ruộng, thu nhập bấp bênh. Mấy năm nay, nhờ chính quyền hướng dẫn, làng bắt đầu đón khách du lịch. Khách đến đây thích nhất là được ở nhà sàn, ăn bữa cơm cùng bà con, nghe người làng Pinh kể chuyện. Tuy nhiên việc phát triển du lịch cũng còn nhiều khó khăn, chủ yếu đông khách vào dịp tháng 7, khi có nhiều cựu chiến binh trở lại thăm chiến trường xưa. Chúng tôi mong muốn được hỗ trợ, kết nối để phát triển du lịch tốt hơn”.

Về tiềm năng phát triển du lịch của vùng đất này, đồng chí Vừ Mai Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh nhấn mạnh: “Cái hay của làng Pinh là không gian văn hóa bản địa của người Tày hòa quyện tự nhiên với không gian lịch sử của mặt trận Vị Xuyên. Khách du lịch, nhất là giới trẻ và các cựu chiến binh, khi đến đây đều muốn chạm vào ký ức. Nên định vị Thanh Sơn là một “Củ Chi” thu nhỏ. Cần khôi phục, giữ những chứng tích liên quan tới cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc Việt Nam. Đưa nơi đây trở thành địa chỉ kể câu chuyện về tình quân dân trong thời chiến cũng như thời bình hiện nay”.

Chiều buông trên miền biên ải, nắng vàng trải dài lên đồng lúa đang vào mùa thu hoạch, tiếng cười đùa ríu rít của đám trẻ nhỏ tan trường rộn rã trên con đường bê tông mới. Làng Pinh ôm trọn ký ức của một thời hoa lửa và đang bền bỉ viết tiếp câu chuyện hồi sinh bằng khát vọng vươn lên của mảnh đất biên cương kiên cường.

AN GIANG