Nhiều nhà hàng Việt tại Nga thiếu lao động

9 giờ tối, trong quán ăn Việt Nam nằm gần bến tàu điện ngầm Novokuznetskaya, trung tâm thủ đô Moskva, khách đã vãn. Anh Nguyễn Văn Cường (sinh năm 1988, quê Nghệ An) một tay chống cằm, tay kia nắm điện thoại, mắt như vô hồn nhìn ra cửa sổ. Cái mũ lưỡi trai đỏ đội hờ trên đầu. Chốc chốc, điện thoại trên tay rung lên, anh lại chạy vội ra phía cửa.

Trong quán, một người quen ngồi chờ anh, thấy anh đi vào, cất giọng như nửa đùa, nửa trách: “Khó gặp giám đốc thật”. Tay phải nhấc cái mũ trên đầu lên, tay trái nắm lấy lưng ghế kéo giật về phía sau, anh Cường ngồi xuống giải thích: “Anh thông cảm. Em đang có việc phải xử lý cho xong”.

Cuộc nói chuyện sau đó “câu được, câu mất”, vì tâm trí anh Cường chưa thoát ra được sự vụ, mà như vị khách kia đoán, liên quan giấy tờ và nhân viên của quán.

Sang Nga từ năm 2007, bắt đầu từ gian hàng quần áo ở chợ Voronezh, miền nam nước Nga, song vì tình hình buôn bán ngày càng khó khăn, năm 2021, anh Cường quyết định rời thành phố lên thủ đô Moskva học nghề làm bếp.

Anh Cường "đau đầu" vì chưa tìm được đầu bếp. (Ảnh: THANH THỂ)

Sau 1 năm học việc, anh Cường được đề bạt lên làm bếp trưởng. Làm bếp trưởng 2 năm, anh mạnh dạn ra mở quán. Đến nay, sau khoảng 2 năm kể từ khi tự kinh doanh, chuỗi quán ăn Việt Nam Vina Phở của anh Cường và một số cổ đông khác đã khai trương tới cơ sở thứ 5.

Là chủ của chuỗi nhà hàng, nhưng anh Cường thời gian này lại không thể sát sao từng cơ sở như yêu cầu. Lý do là hằng ngày anh vẫn phải “chôn chân” trong bếp, “tự tay lật chảo”, do chưa tìm được lao động.

Trong bối cảnh người dân Nga ngày càng biết đến và yêu quý các món như Phở bò, cơm rang, bánh bao, quán ăn Việt Nam đã nở rộ tại thủ đô Moskva và nhiều thành phố của Nga từ nhiều năm nay. Tình trạng thiếu đầu bếp Việt cũng đã được phản ánh trước đó. Hiện giờ, khi các chợ truyền thống bán đồ vải sụt giảm lượng khách nghiêm trọng, nhiều người Việt tiếp tục đổ xô đi đầu tư quán ăn, khiến bài toán thiếu lao động cho nhà hàng lại càng nan giải hơn.

Trên các hội nhóm người Việt Nam tại Nga liên tục đăng tin tuyển đầu bếp và nhân viên phục vụ quán, yêu cầu bắt buộc đầy đủ giấy tờ hợp pháp. Cũng theo anh Cường, phía Nga hiện nay siết chặt kiểm tra giấy tờ của lao động nước ngoài, nên các chuỗi phải rất cẩn trọng trong việc sử dụng lao động.

“Các nhà hàng vẫn đang nỗ lực tìm và mời nhân công từ Việt Nam sang, nhưng không thể theo kịp tốc độ nhà hàng mọc lên. Hiện giờ, quán ăn, nhà hàng Việt Nam gần như đã phủ sóng ở hầu hết các trung tâm thương mại ở thủ đô Moskva. Khó để tìm được vị trí trống trong siêu thị, nhiều người hướng đến các mặt bằng nằm trên các con phố đông người qua lại, gần ga tàu điện ngầm hay khu văn phòng”, anh Cường cho biết.

Do nhiều người muốn mở quán, số lượng đầu bếp, nhân viên phục vụ hiện có tại Nga không thể đáp ứng nhu cầu thị trường. Trong khi đó, chỉ tiêu lao động từ Việt Nam sang mà phía Nga cấp cho quán anh Cường không đủ như anh kỳ vọng. Để khắc phục, nhiều quán phải thuê sinh viên. Hoặc, chủ và quản lý phải trực tiếp đứng bếp.

Một quán Phở bò tại thủ đô Moskva. (Ảnh: THANH THỂ)

Chuỗi nhà hàng của anh Cường mới chỉ 5 quán, việc thiếu đầu bếp và lao động đã khiến anh thật sự “đau đầu”. Nhưng ở Moskva, có những chuỗi nhà hàng Việt lên tới hàng chục quán. Tình trạng thiếu nhân công thật sự là bài toán nan giải.

Hoàng Vân Anh, quản lý 6 trong hơn 50 quán của chuỗi Phở bò ở Moskva, tay chống trán, mặt tỏ vẻ mệt mỏi vì vẫn chưa tìm đủ nhân lực. Khi quán đông khách, cô vẫn phải trực tiếp đứng bếp, chan phở, hỗ trợ quán. Theo cô, cả chuỗi Phở bò ở Moskva đang thiếu khoảng 50 lao động. Phụ trách nhân sự của chuỗi đã về Việt Nam tìm đầu bếp, song thừa nhận cũng gặp không ít khó khăn.

Mặt bằng chung, sau khi trừ hết chi phí, lương cho một đầu bếp trong quán ăn Việt Nam tại Moskva khoảng 1.000USD/tháng. Với nhiều người, mức thù lao này đã không còn quá hấp dẫn để phải đánh đổi xa gia đình, xa người thân. Để khắc phục, quán đã phải cân nhắc tới phương án tuyển nhân sự từ các nước trong Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG).