Nhật Bản thúc đẩy công ty khởi nghiệp tham gia lĩnh vực quốc phòng

Máy bay không người lái sử dụng trí tuệ nhân tạo do Công ty SECOM phát triển, được Bộ Quốc phòng Nhật Bản giới thiệu như một ví dụ về công nghệ có thể sử dụng cho cả dân sự và quân sự. Ảnh: Trang thông tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, cơ chế mới cho phép cơ quan này ký hợp đồng đồng thời với nhiều doanh nghiệp tư nhân ở giai đoạn đầu, sau đó tiến hành đánh giá và lựa chọn từng bước những công nghệ có triển vọng để tiếp tục phát triển. Việc tuyển chọn dự kiến bắt đầu từ ngày 2-10.

Điểm đáng chú ý của cơ chế là doanh nghiệp có thể được tạm ứng các khoản kinh phí cần thiết ngay từ giai đoạn xây dựng kế hoạch phát triển nguyên mẫu và tiến hành thử nghiệm, qua đó giảm áp lực tài chính đối với các công ty khởi nghiệp, vốn thường gặp khó khăn về nguồn lực khi tham gia các dự án quốc phòng quy mô lớn. Bộ Quốc phòng Nhật Bản kỳ vọng, cách tiếp cận này sẽ mở rộng sự tham gia của các doanh nghiệp mới vào lĩnh vực quốc phòng.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro cho rằng, sự tham gia của các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển công nghệ tiên tiến như máy bay không người lái và trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quốc phòng hiện vẫn chưa đạt mức kỳ vọng. Ông nhấn mạnh, việc tích cực tận dụng năng lực của các doanh nghiệp này có thể góp phần tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản.

Động thái mới nằm trong nỗ lực rộng hơn của Bộ Quốc phòng Nhật Bản nhằm thay đổi cách tiếp cận đối với các doanh nghiệp công nghệ mới. Trong Sách trắng Quốc phòng 2026, Bộ Quốc phòng cho rằng, các công ty khởi nghiệp có khả năng ra quyết định nhanh, phát triển sản phẩm và dịch vụ dựa trên công nghệ mới, qua đó có thể cung cấp những giải pháp linh hoạt trước môi trường an ninh ngày càng phức tạp. Tokyo đặc biệt chú ý đến những công nghệ dân sự tiên tiến có khả năng được ứng dụng cho quốc phòng.

Từ tháng 2-2026, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã công bố sáng kiến “Fast-Track Procurement” (mua sắm nhanh), hướng tới sử dụng các phương thức hợp đồng linh hoạt hơn để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu, phát triển đến đưa công nghệ của các công ty khởi nghiệp vào trang bị trong lĩnh vực này. Bộ dự kiến dành khoảng 7 tỷ yen (44,1 triệu USD) trong tài khóa 2026 cho Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu cần (ATLA) để thúc đẩy sáng kiến này.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản đồng thời thành lập “Nhóm hỗ trợ đồng hành trong việc khai thác công nghệ của các công ty khởi nghiệp”, có nhiệm vụ hỗ trợ xuyên suốt quá trình, từ kết nối công nghệ của các công ty khởi nghiệp với nhu cầu hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đến tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình ký kết hợp đồng.