Nhà mạng với hành trình chuyển đổi từ telco sang techco

Chuyển đổi từ "telco" sang "techco"

VNPT chuyển đổi với 3 trụ cột: Làm chủ hạ tầng số thông minh; dữ liệu và công nghệ lõi; tiên phong trong vai trò kết nối hệ sinh thái số quốc gia. Ảnh: VinaPhone

Có thể nói, trong nhiều thập kỷ, các nhà mạng (telco) “sống khỏe” nhờ việc đầu tư, cung cấp hạ tầng đường truyền và thu phí dịch vụ thoại, tin nhắn (SMS). Tuy nhiên, sự bùng nổ của hạ tầng internet băng rộng cùng các ứng dụng OTT xuyên biên giới như Messenger, WhatsApp, hay Zoom… đã làm thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống.

Lưu lượng dữ liệu bùng nổ nhưng doanh thu trung bình trên mỗi người dùng lại không tăng trưởng, khiến các nhà mạng rơi vào tình cảnh, chi phí đầu tư hạ tầng mạng rất lớn nhưng lợi nhuận “khủng” cùng quyền kiểm soát dữ liệu lại thuộc về các gã khổng lồ Meta, Alphabet/Google, Amazon, Microsoft…

Để thoát khỏi nguy cơ này, xu hướng chuyển đổi từ nhà mạng viễn thông sang công ty công nghệ số (techco) đã trở thành yêu cầu sinh tồn trên toàn cầu. Thay vì chỉ cung cấp hạ tầng kết nối cơ bản như nghe gọi, tin nhắn hay đường truyền internet, doanh nghiệp techco cung cấp các giải pháp công nghệ tiên tiến và dịch vụ số.

MobiFone đã đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng 5G. Ảnh: MobiFone

Tại Singapore, Singtel - nhà mạng viễn thông lớn nhất Đông Nam Á tự phát triển hệ sinh thái nền tảng số Paragon, tích hợp 5G, máy chủ biên và IoT nhằm làm chủ hạ tầng chuyển đổi số cho cảng biển cùng nhà máy thông minh.

Đầu năm nay, Singtel nâng tổng chi tiêu vốn trong năm tài chính hiện tại lên khoảng 3 tỷ đô la Singapore, tăng so với mức 2,5 tỷ SGD của năm trước và phần lớn khoản tăng thêm tập trung cho trí tuệ nhân tạo và hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Tại Anh, Vodafone tái cấu trúc bộ máy để trở thành một techco chuyên cung cấp nền tảng IoT và bảo mật. Các tập đoàn như AT&T (Mỹ), Deutsche Telekom (Đức) chuyển hướng đầu tư cho điện toán đám mây và phát triển hệ sinh thái…

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp viễn thông hạ tầng hàng đầu trong nước cũng không thể đứng ngoài xu hướng này. Nhận thức rõ giới hạn của thị trường di động truyền thống, Viettel, VNPT, FPT Telecom và MobiFone cũng đã chủ động chuyển đổi từ nhà mạng thuần túy để trở thành những công ty công nghệ, bằng cách tham gia sâu vào chiến lược chuyển đổi số quốc gia và dịch chuyển từ bán dung lượng kết nối sang phát triển nền tảng số…

Đầu tư cho hạ tầng số

Tòa nhà IDC Viettel Hòa Lạc được thiết kế xanh, thông minh và an toàn. Ảnh: Viettel

Quá trình dịch chuyển sang mô hình techco của các nhà mạng trong nước được cụ thể hóa bằng những hướng đi riêng biệt cùng các trụ cột công nghệ vững chắc.

Với Viettel, tập đoàn này lựa chọn con đường làm chủ công nghệ từ gốc khi tự nghiên cứu, chế tạo thành công thiết bị hạ tầng 5G, chip 5G và hệ thống mạng lõi và là nhà mạng có hạ tầng 5G lớn nhất cả nước với trên 30.000 trạm phát sóng.

Viettel cũng khẳng định quy mô của một techco toàn cầu bằng việc đưa vào vận hành Trung tâm dữ liệu Hòa Lạc quy mô lớn áp dụng công nghệ làm mát xanh hiện đại.

Không chỉ có vậy, từ nay đến năm 2030, Viettel sẽ khánh thành thêm 3 trung tâm dữ liệu siêu quy mô tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng để phục vụ phát triển các dịch vụ số đặc biệt là AI.

Trong khi đó, VNPT chuyển hướng trở thành nhà cung cấp dịch vụ số hàng đầu. VNPT đóng vai trò hạt nhân xây dựng các Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và một số nền tảng cho các bộ ngành, đồng thời phát triển hệ sinh thái VNPT Cloud phục vụ chuyển đổi số cho khối cơ quan Chính phủ cùng chính quyền địa phương. Cùng với đó, VNPT đầu tư cho hạ tầng số, trung tâm dữ liệu để phục vụ chuyển đổi số quốc gia.

Về phía FPT Telecom, nhờ thừa hưởng năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) từ Tập đoàn FPT, đơn vị này tích hợp sâu AI và dữ liệu lớn (Big data) để chuyển dịch từ cung cấp internet đơn thuần sang hệ sinh thái dịch vụ đa dạng như truyền hình FPT Play, nhà thông minh FPT Smart Home và hạ tầng FPT Cloud cho khối doanh nghiệp.

Trong khi MobiFone lại chọn hướng cơ cấu bộ máy linh hoạt dựa trên ba trụ cột gồm: Hạ tầng số, giải pháp số doanh nghiệp và dịch vụ số cá nhân. MobiFone đã lập Trung tâm công nghệ thông tin với khoảng 500 người và các trung tâm kinh doanh công nghệ số tại các tỉnh, thành phố. Hiện, MobiFone có nhiều sản phẩm, giải pháp công nghệ thông tin dành cho khối khách hàng cơ quan nhà nước, doanh nghiệp...

Viettel giới thiệu chip 5G tại một sự kiện triển lãm tháng 10-2023. Ảnh: Đức Thọ

Với ưu thế hạ tầng dữ liệu, các doanh nghiệp dần chiếm lĩnh và tăng tỷ trọng doanh thu từ các dịch vụ công nghệ thông tin, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và cung cấp giải pháp cho các cơ quan, doanh nghiệp trong nước. Các doanh nghiệp duy trì mức tăng trưởng doanh thu hai chữ số hằng năm, bù đắp hiệu quả cho sự sụt giảm của viễn thông truyền thống.

Theo các chuyên gia, sự chuyển đổi từ các công ty viễn thông truyền thống sang các công ty công nghệ hiện đại phản ánh sự hội tụ của viễn thông và công nghệ và khi thế giới kỹ thuật số ngày càng kết nối chặt chẽ và phụ thuộc vào dữ liệu, các công ty công nghệ đang sẵn sàng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của truyền thông và đổi mới.