Ngoại trưởng Mỹ thăm các nước vùng Vịnh giữa nỗ lực thúc đẩy đàm phán với Iran

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ bắt đầu chuyến công du tới ba quốc gia vùng Vịnh gồm UAE, Kuwait và Bahrain trong tuần này. Ảnh chụp màn hình của Reuters

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Rubio sẽ có các cuộc gặp song phương với lãnh đạo các nước vùng Vịnh để thảo luận về bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran được ký kết tuần trước, kết quả của các cuộc đàm phán gần đây giữa hai nước tại Thụy Sĩ, cũng như những vấn đề an ninh khu vực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết các cuộc trao đổi sẽ tập trung vào một loạt ưu tiên chung, bao gồm bảo đảm tự do và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới cùng các biện pháp thúc đẩy hòa bình và ổn định tại Trung Đông.

Trong thời gian ở Bahrain, Ngoại trưởng Rubio cũng dự kiến gặp các quan chức thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) để thảo luận về các lợi ích và ưu tiên an ninh chung của khu vực.

Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh các nước vùng Vịnh nhìn chung ủng hộ nỗ lực giảm căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran, nhưng vẫn bày tỏ lo ngại về một số nội dung trong bản ghi nhớ mới được Washington và Tehran nhất trí.

Một trong những vấn đề được các nước khu vực đặc biệt quan tâm là đề xuất thành lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD dành cho Iran. Nhiều nước vùng Vịnh lo ngại nguồn lực này có thể được Tehran sử dụng để khôi phục năng lực quân sự và hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực. Bên cạnh đó, việc thỏa thuận chưa đề cập đến chương trình tên lửa đạn đạo của Iran cũng làm dấy lên những quan ngại về an ninh.

Các nước vùng Vịnh như UAE, Bahrain, Kuwait, Qatar và Ả Rập Xê Út hiện đều là nơi đặt các căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ, đóng vai trò then chốt trong chiến lược an ninh của Washington tại Trung Đông. Vì vậy, lập trường của các quốc gia này đối với tiến trình đàm phán với Iran được đánh giá có ảnh hưởng đáng kể đến cục diện khu vực.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Rubio diễn ra song song với các hoạt động ngoại giao đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Cuối tuần qua, phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu đã tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Thụy Sĩ dưới sự trung gian của Qatar và Pakistan. Sau vòng thảo luận đầu tiên, các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến sẽ tiếp tục trong những ngày tới nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn giữa Washington và Tehran.