Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Mark Carney cho biết, hai nước vẫn giữ liên lạc thường xuyên, đồng thời khẳng định Ottawa luôn sẵn sàng đạt một thỏa thuận cân bằng, mang lại lợi ích chung cho cả Canada và Mỹ.

Trong bối cảnh quan hệ đối tác thương mại giữa hai nước láng giềng Bắc Mỹ rơi vào cảnh “cơm không lành, canh chẳng ngọt”, người đứng đầu Chính phủ Canada cho biết, ông không có ý định leo thang tranh chấp, nhưng cũng không thể đi ngược lại lợi ích kinh tế đất nước.

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đưa ra những dấu hiệu thỏa hiệp nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại với Canada.

Trong gói biện pháp thương mại mới với Ottawa, Washington đã loại bỏ một số đòn trả đũa gay gắt nhất, hoãn thi hành một số sắc thuế và rút lại các mức thuế quan nhạy cảm về mặt chính trị.

Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố sẽ nâng thuế đối với ô-tô nhập khẩu từ Canada ở mức 25% lên 50%. Giới phân tích coi đây là đòn đánh nặng ký nhất nhằm vào Ottawa trong lĩnh vực thương mại.

Tuy nhiên, phía Mỹ lại vừa có động thái khá bất ngờ là lùi thời hạn thực thi việc áp thuế này đến đầu năm 2027. Nhà trắng cũng bãi bỏ mức thuế 50% từng công bố cách đây hai tuần đối với một số mặt hàng thiết yếu của Canada như muối, xi-măng và giấy vệ sinh.

Ngoài ra, các lệnh cấm nhập khẩu sẽ có khoảng đệm 3 tuần trước khi chính thức có hiệu lực, nhờ đó Washington và Ottawa có thời gian và cơ hội quay trở lại bàn đàm phán.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ tiết lộ rằng, hai bên đã có các cuộc trao đổi mang tính xây dựng và các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục được xúc tiến trong những ngày tới.

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Canada bùng phát từ tháng 7/2026 khi Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 50% lên một số hàng hóa của Canada, buộc giới chức hai nước phải gấp rút ngồi vào bàn đàm phán.

Dù gần như đã chạm tay tới một thỏa thuận khung về cắt giảm thuế đối với kim loại và ô-tô, nhưng các cuộc đàm phán vẫn đổ vỡ trong niềm tiếc nuối của người dân hai nước.

Hệ quả là mức thuế 50% đánh vào lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ USD của Canada chính thức có hiệu lực vào cuối tháng 8. Washington viện dẫn là phía Ottawa từng phân biệt đối xử với hàng hóa và lợi ích thương mại của Mỹ.

Không dừng lại ở đó, Tổng thống Trump còn chỉ đạo Cơ quan Dịch vụ tổng hợp (GSA) phối hợp Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) loại bỏ các sản phẩm có xuất xứ Canada khỏi danh mục mua sắm của Chính phủ liên bang.

Động thái này sẽ khiến doanh nghiệp Canada khó tiếp cận các hợp đồng mua sắm công của Chính phủ Mỹ. Đáp lại, Ottawa đồng loạt áp thuế lên hàng trăm mặt hàng của Washington từ hôm 8/9.

Theo đó, Canada áp thuế trả đũa đối với khoảng 27,6 tỷ USD hàng hóa Mỹ, với mức thuế từ 15% đến 50%.

Thủ tướng Carney thừa nhận nền kinh tế Canada sẽ đối mặt nhiều tổn thất do căng thẳng thương mại với Mỹ, nhưng ông cương quyết phản đối các thỏa thuận bất lợi về lâu dài cho nền kinh tế.

Theo đó, Thủ tướng Carney kêu gọi ưu tiên sử dụng hàng nội địa và đi du lịch trong nước, để vượt qua cuộc khủng hoảng thương mại với Mỹ.

Trao đổi thương mại hai chiều giữa Mỹ và Canada năm 2025 đạt tới 880 tỷ USD. Nếu không có những bước đột phá trong đàm phán, nguy cơ quan hệ thương mại song phương sẽ “xuống dốc không phanh”.

Giới quan sát bày tỏ mong muốn hai bên lắng nghe và trao đổi thẳng thắn trên tinh thần cầu thị nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại vì lợi ích của người dân hai nước, vì ổn định trong khu vực và thế giới.