Mỹ tuyên bố Iran chấp nhận để IAEA nối lại thanh sát hạt nhân

Ngày 23/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên hạt nhân của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) quay trở lại nước này, đồng thời khẳng định lực lượng Hải quân Mỹ sẽ không tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết Iran đã "hoàn toàn đồng ý" với việc tiến hành các cuộc thanh tra hạt nhân ở cấp độ cao nhất trong tương lai lâu dài.

Ông khẳng định điều này sẽ giúp bảođảm "tính minh bạch trong chương trình hạt nhân", đồng thời cho biết các cuộc đàm phán song phương giữa Washington và Tehran "đang diễn ra tốt đẹp".

Ông Trump cũng cho biết, trên cơ sở những nhượng bộ lớn khác mà phía Iran đưa ra, Mỹ đã đồng ý chấm dứt các biện pháp phong tỏa tại khu vực này.

Cũng theo nhà lãnh đạo Mỹ, bất kỳ tài sản nào của Iran được giải tỏa thông qua việc nới lỏng trừng phạt hoặc được Bộ Tài chính Mỹ giải phóng sẽ được chuyển vào một tài khoản ký quỹ do Washington kiểm soát. Theo đó, Tehran có thể sử dụng số tiền này để mua thực phẩm và vật tư y tế từ Mỹ.

Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng cho biết, Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên của IAEA quay trở lại nước này sau vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ nhằm hướng tới chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã bác bỏ thông tin trên, khẳng định Tehran hiện chưa có kế hoạch cho phép IAEA thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong thời gian xung đột vừa qua. Ông cũng phủ nhận thông tin cho rằng giới chức Iran đã gặp Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi tại Thụy Sĩ.

Phát biểu với báo giới, ông Bahreini nhấn mạnh vai trò của Mỹ và Qatar - nước tham gia xây dựng quy định, chỉ nên giới hạn ở các khía cạnh kỹ thuật liên quan đến quá trình giải tỏa tài sản.

Theo truyền thông nhà nước Iran, trong khuôn khổ thỏa thuận đang được đàm phán, Washington đã đồng ý giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Tehran và tạm thời đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Sau khi ký kết thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông, Washington và Tehran hiện tiếp tục đàm phán các nội dung then chốt, trong đó có tương lai chương trình hạt nhân Iran và việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, nhằm hướng tới một nền hòa bình lâu dài.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 22/6 cho biết đã tạm thời dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với Iran để cho phép nước này sản xuất, bán và vận chuyển dầu thô cùng các sản phẩm liên quan cho đến ngày 21/8, trong khi các cuộc đàm phán vẫn tiếp tục diễn ra.

Trước đó, ngày 14/6, Iran và Mỹ thông báo đạt được Bản ghi nhớ Islamabad gồm 14 điểm dưới sự trung gian của Pakistan nhằm chấm dứt xung đột và giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký văn kiện này ngày 17/6, trong đó phía Iran ký theo hình thức từ xa.

Thỏa thuận bao gồm các nội dung liên quan đến chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran cũng như tạo khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân và các biện pháp trừng phạt.